Ít người chú ý đến mặt cỏ dưới chân các cầu thủ, nhưng để tạo ra những mặt sân đạt chuẩn cho World Cup 2026, các chuyên gia tại Mỹ, Canada và Mexico đã dành gần 8 năm nghiên cứu và thử nghiệm. Thành quả là hệ thống mặt sân tự nhiên có thể thích ứng với nhiều điều kiện khí hậu khác nhau, đồng thời mở ra những hướng ứng dụng mới cho ngành quản lý sân cỏ trong tương lai.
Khi World Cup 2026 khởi tranh, sự chú ý của người hâm mộ sẽ đổ dồn vào các bàn thắng, những pha cứu thua hay các trận cầu đỉnh cao. Tuy nhiên, phía sau mỗi trận đấu là một thành tựu kỹ thuật ít được nhắc đến như hệ thống mặt sân được thiết kế để các cầu thủ gần như không nhận thấy sự hiện diện của nó.
Theo các chuyên gia phụ trách mặt sân của FIFA, một sân cỏ đạt chuẩn là sân không xuất hiện các vấn đề như mặt cỏ không đều, khoảng trống hay các vị trí bong tróc có thể ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của cầu thủ.
Gần một thập kỷ tìm kiếm “mặt cỏ hoàn hảo”
Trong khoảng 8 năm qua, các nhà khoa học thuộc Đại học Tennessee và Đại học Bang Michigan đã phối hợp nghiên cứu hệ thống cỏ lai nhằm phục vụ 16 sân vận động đăng cai World Cup tại Mỹ, Canada và Mexico.
FIFA đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với mặt sân thi đấu. Các sân phải sử dụng chủ yếu cỏ tự nhiên và bảo đảm chất lượng thi đấu tương đồng nhằm duy trì tính công bằng giữa các đội bóng.
Thách thức của World Cup 2026 càng lớn hơn khi giải đấu lần đầu tiên có 48 đội tuyển tham dự với tổng cộng 104 trận đấu.
Đáng chú ý, 8 trong số 16 sân vận động đăng cai vốn sử dụng mặt sân nhân tạo, bao gồm 7 sân tại Mỹ và 1 sân tại Canada. Vì vậy, các đơn vị tổ chức phải chuyển đổi toàn bộ sang mặt cỏ tự nhiên trước khi giải đấu diễn ra.
Công nghệ giúp thích ứng với nhiều điều kiện khí hậu
Một trong những khó khăn lớn nhất là sự khác biệt về thời tiết giữa các địa điểm tổ chức.
Trong khi thành phố Monterrey của Mexico có khí hậu nóng và ẩm vào mùa hè, Vancouver của Canada lại nằm ở khu vực mát mẻ hơn nhiều. Để giải quyết vấn đề này, các chuyên gia đã phát triển hai loại hỗn hợp cỏ khác nhau.
Cỏ Bermuda được sử dụng ở các khu vực khí hậu nóng, trong khi hỗn hợp cỏ Rye lâu năm và Kentucky bluegrass được trồng tại các khu vực mát hơn và trong các sân vận động có mái che.
Nguồn cỏ phục vụ các sân thi đấu và sân tập được nuôi trồng tại 10 trang trại chuyên biệt ở ba quốc gia đồng chủ nhà.
Tại sân Lumen Field ở Seattle, một trong những sân đầu tiên chuyển đổi từ mặt sân nhân tạo sang cỏ tự nhiên, bắt đầu từ tháng 3 vừa qua, các kỹ sư đã lắp đặt hệ thống thoát nước và thông khí bên trên mặt sân cũ, phủ thêm lớp cát dày trước khi trải cỏ và gia cố bằng sợi tổng hợp.
Sang tháng 4, đội tuyển nữ Mỹ là những người đầu tiên thử nghiệm mặt sân mới. Đội trưởng Lindsey Heaps đánh giá tích cực khi cho biết cô không gặp trở ngại nào từ mặt sân trong quá trình thi đấu, điều mà các chuyên gia mặt sân coi là minh chứng cho thành công.
Những giải pháp kỹ thuật đặc biệt
Một trong những sân đối mặt với thách thức lớn nhất là AT&T Stadium ở Texas, nơi sẽ tổ chức 9 trận đấu, nhiều nhất tại World Cup 2026.
Do thiết kế mái che khiến ánh sáng mặt trời khó tiếp cận mặt sân, các kỹ sư đã lắp đặt hệ thống đèn chuyên dụng màu hồng treo từ trần sân vận động nhằm bảo đảm cỏ phát triển ổn định.
Theo các chuyên gia, những công nghệ mới hiện nay cho phép duy trì chất lượng mặt sân tốt hơn nhiều so với thời điểm Mỹ đăng cai World Cup năm 1994.
Khi đó, các sân vận động trong nhà chưa có hệ thống đèn hỗ trợ sinh trưởng hay công nghệ gia cố cỏ hiện đại, khiến mặt sân nhanh xuống cấp sau thời gian dài thiếu ánh sáng tự nhiên.
Di sản vượt ra ngoài World Cup
Các nhà nghiên cứu cho rằng giá trị lớn nhất của dự án không chỉ nằm ở việc phục vụ World Cup mà còn ở những ứng dụng lâu dài sau giải đấu.
Hệ thống mặt sân mới có thể được lắp đặt và tháo dỡ nhanh chóng, giúp các sân vận động linh hoạt hơn trong việc tổ chức nhiều loại hình sự kiện khác nhau, từ bóng đá, bóng bầu dục đến các chương trình giải trí quy mô lớn.
Ngoài ra, những tiến bộ trong công nghệ trồng cỏ còn mở ra khả năng phát triển các hệ thống thủy canh tái sử dụng nước, góp phần giảm tiêu thụ tài nguyên và nâng cao tính bền vững trong quản lý sân thể thao.
Theo giáo sư John Sorochan thuộc Đại học Tennessee, những nghiên cứu phục vụ World Cup 2026 có thể tạo ra bước thay đổi đáng kể đối với ngành công nghiệp sân cỏ trong vòng 5-10 năm tới.
Ông cho rằng nhiều công nghệ được phát triển cho giải đấu lần này sẽ tiếp tục được ứng dụng rộng rãi tại các sân vận động, công viên và cơ sở thể thao cộng đồng trong tương lai.
