Ngày 5/3, Nepal tổ chức cuộc tổng tuyển cử trong cả nước bầu Quốc hội mới. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức kể từ sau làn sóng biểu tình, bạo loạn do thanh niên thế hệ Z phát động hồi tháng 9 năm ngoái, dẫn tới sự sụp đổ của Chính phủ tại quốc gia nằm trên dãy Himalaya này.
quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. Ảnh: AP.
Gần 19 triệu trong số 30 triệu người dân Nepal đủ điều kiện bỏ phiếu hôm nay (5/3) để bầu ra cơ quan lập pháp mới của đất nước, gồm 275 thành viên. 165 ứng cử viên quốc hội được bầu trực tiếp và 110 người được chọn thông qua hệ thống đại diện theo tỷ lệ. Khoảng một triệu cử tri trong số này - hầu hết là thanh niên, đã được bổ sung sau các cuộc biểu tình năm ngoái, làm gia tăng lời kêu gọi cải tổ hệ thống chính trị của Nepal và cải cách nền kinh tế để tạo ra việc làm chính thức với mức lương tốt hơn.
Cuộc chạy đua vào Quốc hội Nepal khóa mới vẫn có sự tham gia của các chính đảng cũ, bao gồm Đảng Quốc đại Nepal theo đường lối trung dung và Đảng Cộng sản Nepal (Chủ nghĩa Mác-Lênin Thống nhất - UML), những đảng đã thống trị chính trường đất nước trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, hầu hết các nhà phân tích chính trị cho rằng Đảng Tự lực Quốc gia (RSP) theo đường lối trung dung đang dẫn đầu. Rapper kiêm chính trị gia Balendra Shah, 35 tuổi, đã gia nhập đảng ba năm tuổi này hồi tháng Giêng vừa qua đang nổi lên với tư cách là ứng cử viên thủ tướng khóa tới.
Ông Shah, cựu thị trưởng Kathmandu, người từng được đánh giá cao với các nỗ lực cải thiện hạ tầng đi bộ, siết quản lý tài chính các trường tư và thúc đẩy minh bạch trong giáo dục công, sẽ đối đầu trực tiếp với ông K.P. Sharma Oli, 74 tuổi, thuộc đảng UML. Ông Sharma Oli từng đảm nhiệm vị trí thủ tướng trong 4 nhiệm kỳ, nhưng đã phải từ chức sau vụ biểu tình bạo loạn khiến hàng chục người thiệt mạng hồi năm ngoái.
Theo kế hoạch, Ủy ban Bầu cử sẽ bắt đầu công bố kết quả theo hệ thống bầu cử đa số tương đối (FPTP) trong vòng 24 giờ kể từ khi quá trình kiểm phiếu bắt đầu.
Trong nhiều thập kỷ, Nepal - quốc gia nhỏ bé nằm trên dãy Himalaya chịu nhiều ảnh hưởng của cả Trung Quốc và Ấn Độ, đã bị chia rẽ bởi sự bất ổn chính trị. Tổng cộng nước này đã có 32 lần thay đổi chính phủ kể từ năm 1990, khiến nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp bị tê liệt. Hàng triệu người dân Nepal phải ra nước ngoài tìm việc làm.
