Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Đảng ủy Than Quảng Ninh đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng các văn bản quan trọng, thể hiện quyết tâm xây dựng văn hóa ngành Than vừa giữ vững bản sắc truyền thống, vừa phát triển phù hợp với yêu cầu thời kỳ mới.
Trước đó, từ 3 năm trước, Đảng ủy TKV đã ban hành Nghị quyết số 76-NQ/ĐU ngày 9/1/2023 về tăng cường lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Thực hiện nghị quyết này, ngành Than đã đạt được nhiều kết quả thiết thực. Báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện nghị quyết đã khẳng định văn hóa “Kỷ luật và đồng tâm” tiếp tục là sức mạnh nội sinh giúp TKV vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ cung cấp than cho nền kinh tế quốc gia.
Năm 2024, TKV xây dựng Đề án bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vật thể trong Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Mục tiêu của đề án nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị các di tích lịch sử, các công trình văn hóa vật thể; đưa ra giải pháp lâu dài ngăn chặn tình trạng xuống cấp của các di tích lịch sử, công trình văn hóa; cảnh báo nguy cơ làm hư hại, biến dạng văn hóa vật thể, phát huy giá trị văn hóa của ngành Than đã được tích lũy qua các giai đoạn lịch sử trong mối quan hệ với đời sống đương đại.
Nhiều thiết chế văn hóa được đầu tư, di tích được tôn tạo, nhà truyền thống, công trình văn hóa thể thao được xây mới, sửa chữa, nâng cấp khang trang hiện đại. Giai đoạn 2023-2026, ngành Than đã bảo tồn, tôn tạo nhiều di tích quan trọng (Di tích quốc gia Ngã tư Đèo Nai - di tích nơi mở đầu cuộc bãi công năm 1936, Miếu mỏ - địa điểm khai thác than đầu tiên, đền Bà Chúa Kẽm, tượng đài Ngô Huy Tăng, Di tích quốc gia Địa điểm lưu niệm Bác Hồ thăm mỏ Đèo Nai, khu di tích Vũng Đục, nhà làm việc của Vavasseur - viên quan đại lý người Pháp, dinh thự của chủ nhất và bệnh viện thời Pháp, cổng vòm và trụ sở Công ty Pháp mỏ than Bắc Kỳ SFCT, cẩu trục Poóc-tích số 1 Xí nghiệp Bến Cửa Ông...). TKV còn phối hợp với Hội Văn nghệ dân gian xuất bản sách về lịch sử ngành, tổ chức hàng trăm hoạt động văn hóa - thể thao, đầu tư hàng chục tỷ đồng cho cơ sở vật chất văn hóa.
Trên cơ sở những gì đạt được, ngày 7/5/2026, Đảng ủy Tập đoàn ban hành Nghị quyết số 08-NQ/ĐU về lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, gắn chặt với Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tiếp theo, ngày 8/5/2026, Đảng ủy TKV ban hành Chương trình hành động số 16-CTr/ĐU cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW. Nghị quyết số 08-NQ/ĐU của Đảng ủy Tập đoàn xác định rõ các quan điểm chỉ đạo: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của các cấp ủy, tổ chức và mỗi cán bộ, công nhân. Văn hóa phải song hành, đồng bộ với xây dựng Đảng, thực hiện nhiệm vụ chính trị và phát triển sản xuất kinh doanh. Đồng thời, gắn bảo tồn văn hóa với xây dựng hình ảnh, quảng bá thương hiệu TKV.
Mục tiêu chung của nghị quyết là xây dựng TKV phát triển toàn diện, bền vững, giữ vững bản sắc văn hóa “Kỷ luật và đồng tâm”, xây dựng đội ngũ cán bộ, công nhân phát triển toàn diện về “đức - trí - thể - mỹ”. Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 bao gồm: 100% đơn vị xây dựng và thực hiện tiêu chí văn hóa doanh nghiệp, 100% công trình văn hóa, di tích, nhà truyền thống được duy tu, tôn tạo và sử dụng hiệu quả, 100% khu nhà ở tập thể công nhân được cải tạo khang trang, đầy đủ tiện ích văn hóa, thể thao. Đồng thời, duy trì thường xuyên các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, xây dựng hình tượng “Thợ mỏ TKV - Đổi mới, sáng tạo”.
Về nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, Chương trình hành động số 16-CTr/ĐU và Nghị quyết 08-NQ/ĐU đã đề ra nhóm nhiệm vụ, giải pháp chính: Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo ban hành kịp thời các văn bản, quy chế; gắn trách nhiệm người đứng đầu; phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan điều hành và các tổ chức chính trị - xã hội. Đi liền với đó là việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đẩy mạnh phổ biến Nghị quyết 80-NQ/TW, cũng như giá trị văn hóa ngành Than qua các kênh truyền thông nội bộ, mạng xã hội và báo chí Trung ương, địa phương. Chú trọng giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và công nhân mới.
Đối với hoạt động văn hóa, TKV xác định đa dạng hình thức văn hóa, văn nghệ, thể thao gắn với phong trào thi đua lao động sản xuất; loại bỏ yếu tố lạc hậu; khuyến khích sáng tác tác phẩm về truyền thống ngành Than. Đồng thời, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, bộ quy tắc ứng xử, nếp sống văn minh, khơi dậy niềm tự hào và động lực sản xuất kinh doanh.
Thời gian tới, ngành Than tiếp tục triển khai đồng bộ, gắn thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh, phấn đấu xây dựng văn hóa TKV ngày càng đậm đà bản sắc, trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững. Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong ngành Than không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của giai cấp công nhân Vùng mỏ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
