Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science Advances chỉ ra rằng biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và thời gian xảy ra cháy rừng tại Bắc Mỹ. Các điều kiện nóng, khô kéo dài khiến cháy rừng không chỉ xuất hiện nhiều hơn, mà còn lan rộng cả vào ban đêm.
Nghiên cứu đã phân tích gần 9.000 vụ cháy lớn trong giai đoạn 2017-2023 bằng dữ liệu vệ tinh và các công cụ khí tượng, theo dõi các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, lượng mưa và độ ẩm của vật liệu cháy. Từ đó, nhóm nghiên cứu xây dựng mô hình đánh giá mối liên hệ giữa điều kiện thời tiết và khả năng xảy ra cháy, đồng thời so sánh với dữ liệu lịch sử từ năm 1975 đến nay tại Mỹ và Canada.
Theo nghiên cứu, cháy rừng tại Bắc Mỹ đang xảy ra thường xuyên hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng các điều kiện thời tiết cực đoan. Số giờ ban ngày và ban đêm có điều kiện thuận lợi cho cháy rừng đã tăng 36% so với cách đây 50 năm.
Trước đây, các đám cháy thường suy yếu hoặc tắt dần vào ban đêm khi nhiệt độ giảm và độ ẩm tăng. Tuy nhiên, xu hướng này ngày càng ít xảy ra. Thay vào đó, nhiệt độ ban đêm cao hơn và không khí khô hơn, kèm theo gió mạnh giúp các đám cháy duy trì liên tục. Khi không bị “ngắt quãng” vào ban đêm, các đám cháy có thể tiếp tục lan rộng và bùng phát mạnh hơn vào ngày hôm sau.
Tại bang California, số giờ có nguy cơ cháy rừng đã tăng thêm khoảng 550 giờ so với giữa thập niên 1970. Một số khu vực ở Tây Nam New Mexico và trung tâm Arizona ghi nhận mức tăng lên tới 2.000 giờ mỗi năm - mức cao nhất trong nghiên cứu.
Không chỉ gia tăng theo giờ, cháy rừng còn xảy ra nhiều hơn tính theo ngày. Số ngày có điều kiện thuận lợi cho cháy đã tăng 44%, tương đương thêm khoảng 26 ngày trong vòng nửa thế kỷ qua.
Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), kể từ năm 1975, nhiệt độ thấp nhất vào ban đêm trong mùa hè tại Mỹ đã tăng 1,4°C.
Các chuyên gia cảnh báo, tình trạng này sẽ còn làm tăng quy mô và mức độ tàn phá của các đám cháy rừng. Trong giai đoạn 2016-2025, diện tích cháy rừng trung bình mỗi năm tại Mỹ lên tới hơn 28.500km², cao gấp 2,6 lần so với thập niên 1980. Tại Canada, con số này cũng cao gấp 2,8 lần trong cùng kỳ so sánh.
