Khi chuyển đổi số đã trở thành xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại, hình ảnh những người cao tuổi sử dụng thành thạo điện thoại di động để tra cứu thông tin, sử dụng các ứng dụng tiện ích... ngày càng trở nên phổ biến. Thế hệ từng chỉ quen với giấy tờ, sổ sách và ngại công nghệ lại đang tự tin, chủ động học tập những kỹ năng mới, truyền cảm hứng cho cả cộng đồng.
Được tổ công tác của phường Hà An trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn, bà Tô Thị Liên (72 tuổi) đã hoàn thành việc tích hợp thẻ BHYT vào ứng dụng VNeID trên điện thoại cá nhân. Hiểu thêm một tiện ích công nghệ số, bà Liên giờ đây có thể xuất trình thẻ BHYT điện tử trực tiếp trên màn hình điện thoại thay cho thẻ giấy truyền thống khi làm thủ tục tại bệnh viện. Đó chỉ là một trong số rất nhiều những tiện ích trong cuộc sống hết sức cần thiết, thôi thúc người cao tuổi như bà Liên phải quyết tâm học tập số, chuyển đổi số, không thể trì hoãn.
Bà Liên chia sẻ: Chuyển đổi số không còn là điều xa lạ với người cao tuổi nữa. Từ tiếp nhận thông tin trên nhóm zalo của tổ dân, khu phố, chi hội... đến những cuộc gọi video từ con cái, bạn bè; thanh toán, đặt hàng... Để người cao tuổi như chúng tôi tiếp cận được công nghệ, các cấp, ngành, đoàn thể địa phương đã rất quan tâm tạo điều kiện, mở các lớp “Bình dân học vụ số” để chúng tôi tham gia, được “cầm tay chỉ việc”, giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các thế hệ.
Trong thời kỳ chuyển đổi số mạnh mẽ, năng lực số là đòi hỏi tất yếu với mọi công dân. Với những người cao tuổi, việc thành thạo các kỹ năng công nghệ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống với nhiều tiện ích như quản lý hồ sơ sức khỏe số, tra cứu thông tin bảo hiểm xã hội, cập nhật các chính sách pháp luật, thanh toán không dùng tiền mặt, khai thác dịch vụ công trực tuyến... Môi trường số còn giúp người cao tuổi tăng cường kết nối, duy trì liên lạc với người thân; gia tăng sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, thực tế là nhiều người cao tuổi chưa thật sự sử dụng tốt các kỹ năng số bởi rào cản tâm lý và thể chất.
Từ thực tiễn đó, cách làm của Quảng Ninh là tập trung triển khai Đề án "Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm giai đoạn 2025-2030" của Chính phủ (Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 20/2/2025). Trong đó, xác định trọng tâm là đẩy mạnh các hoạt động phổ cập kỹ năng số dành riêng cho người cao tuổi với phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của độ tuổi; đồng thời phát huy vai trò của Hội Người cao tuổi phối hợp với Đoàn Thanh niên và chính quyền địa phương theo phương châm "Dễ hiểu - Dễ thực hiện". Việc học tập không chỉ bó hẹp trong khuôn khổ các lớp Bình dân học vụ số, mà phải linh hoạt lồng ghép vào sinh hoạt của các CLB Liên thế hệ tự giúp nhau, đội nhóm văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao người cao tuổi...
Sau các buổi tập huấn, người cao tuổi không chỉ thành thạo áp dụng công nghệ vào sinh hoạt hằng ngày mà còn nâng cao kỹ năng tự bảo vệ, nhận diện lừa đảo trên không gian mạng. Thực tế tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố cho thấy những chuyển biến tích cực đang góp phần làm phong phú phong trào “Tuổi cao - Gương sáng” của Quảng Ninh.
