Ngày 14/9, Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Chubu (Chubu Electric Power Co.), công ty điện lực lớn thứ ba Nhật Bản, tuyên bố ông cùng Chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) sẽ từ chức để chịu trách nhiệm về việc doanh nghiệp này thao túng dữ liệu an toàn động đất kéo dài nhiều năm tại 2 lò phản ứng hạt nhân, đồng thời cho biết đơn vị vận hành sẽ rút đơn xin khởi động lại các lò phản ứng này.
Nhật Bản đang từng bước tái khởi động một số lò phản ứng trong tổng số 54 lò từng bị đóng cửa vào năm 2011 sau thảm họa Fukushima. Đây là trận động đất mạnh 9,0 độ ngoài khơi bờ biển phía đông bắc Nhật Bản cùng trận sóng thần theo sau gây ra sự cố tan chảy hạt nhân tại 3 lò phản ứng do Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) vận hành.
Thông báo từ Chubu Electric đưa ra vào thời điểm chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang đẩy nhanh tiến độ tái khởi động các lò phản ứng hạt nhân khi chi phí năng lượng gia tăng và áp lực cắt giảm phát thải carbon ngày càng lớn.
Chủ tịch Chubu Electric, ông Kingo Hayashi, cho biết một ủy ban điều tra độc lập vừa phát hiện doanh nghiệp này đã gian lận dữ liệu địa chấn suốt nhiều năm đối với hai lò phản ứng số 3 và số 4 tại nhà máy Hamaoka, nhằm bảo đảm các số liệu đáp ứng tiêu chuẩn.
Ông Hayashi cũng cho biết, trước hoài nghi về tính xác thực của dữ liệu an toàn, công ty điện lực này đã quyết định rút đơn xin tái khởi động đang chờ duyệt đối với 2 lò phản ứng nói trên.
"Chúng tôi đã gặp phải những vấn đề nghiêm trọng trong văn hóa doanh nghiệp và quản trị", ông Hayashi nói. "Khôi phục niềm tin của công chúng là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi".
Ông Hayashi và Chủ tịch HĐQT Satoru Katsuno không liên quan trực tiếp đến hành vi thao túng dữ liệu. Tuy nhiên, báo cáo chỉ ra rằng ban lãnh đạo cấp cao đã đặt mục tiêu tái khởi động sớm làm trọng tâm kinh doanh và khiển trách gay gắt đội ngũ phụ trách giấy phép vận hành do quá trình thẩm định bị kéo dài, từ đó có thể đã tạo áp lực khiến bộ phận này vi phạm.
Ông Hayashi và ông Katsuno sẽ chính thức rời vị trí vào ngày 30/9, trong khi ông Minoru Yasui (hiện là giám đốc) sẽ được bổ nhiệm lên vị trí Chủ tịch từ ngày 1/10.
Chubu Electric đã nộp đơn xin thẩm định an toàn để đưa các lò phản ứng số 3 và số 4 tại nhà máy Hamaoka hoạt động trở lại vào năm 2014 và 2015. Tuy nhiên, Cơ quan Quy chế Hạt nhân Nhật Bản (NRA) đã đình chỉ quá trình thẩm định vào tháng 12 sau nhiều tháng điều tra nội bộ dựa trên tin báo từ một người tố giác.
Hai lò phản ứng khác tại nhà máy hiện đang trong quá trình tháo dỡ, và lò phản ứng thứ năm đang ngừng hoạt động.
Nhà máy này nằm ở khu vực ven biển cách Tokyo khoảng 200 km (125 dặm) về phía tây, khu vực này nổi tiếng với những rủi ro tiềm ẩn từ các siêu trận động đất ở rãnh Nankai.
Ông Hayashi khẳng định điện hạt nhân vẫn là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng và công ty sẽ nộp lại đơn xin tái khởi động hai lò phản ứng số 3 và số 4 sau khi thực hiện các biện pháp phòng ngừa, tái cấu trúc và khởi động lại quy trình.
Dư luận Nhật Bản hiện vẫn bất đồng về việc khôi phục điện hạt nhân do những lo ngại kéo dài về an toàn sau sự cố Fukushima năm 2011. Tuy nhiên, trước áp lực giá nhiên liệu leo thang từ các cuộc xung đột ở Trung Đông, mức độ chấp nhận việc sử dụng điện hạt nhân đã dần tăng lên.
Theo Cơ quan Quy chế Hạt nhân, trong số 54 lò phản ứng thương mại của Nhật Bản, hiện có 11 lò đang vận hành, 20 lò đang dừng hoạt động và hơn 20 lò khác đang trong quá trình tháo dỡ.
