Các KCN, KKT được Quảng Ninh xác định là một trong những không gian phát triển quan trọng, giữ vai trò tạo động lực cho công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics và xuất khẩu. Theo đó, việc từng bước hoàn thiện hạ tầng, chuẩn bị quỹ đất sạch, cải thiện môi trường đầu tư đang giúp các KCN nâng cao sức hấp dẫn, thu hút ngày càng nhiều dự án có quy mô, công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Thời gian qua, những kết quả thu hút đầu tư trên địa bàn Quảng Ninh cho thấy hiệu quả rõ nét của việc tập trung phát triển hạ tầng các KCN. Theo thống kê, đến tháng 8/2026, tổng vốn FDI thu hút từ đầu năm vào địa bàn thành phố đạt trên 1,1 tỷ USD, chủ yếu tập trung tại các KCN, KKT. Quảng Ninh hiện có 237 dự án FDI còn hiệu lực của các nhà đầu tư đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký gần 16 tỷ USD. Riêng giai đoạn 2021-2025, thành phố thu hút trên 10,52 tỷ USD vốn FDI, gấp gần 5 lần giai đoạn 2016-2020.
Trong bức tranh tổng thể này, những KCN có hạ tầng được đầu tư đồng bộ đang trở thành địa chỉ thu hút hiệu quả các nhà đầu tư thứ cấp. KCN Sông Khoai là một ví dụ. Với quy mô 686,82ha, đến nay KCN đã thu hút 25 dự án thứ cấp, tổng vốn đăng ký khoảng 3,35 tỷ USD. Hệ thống đường giao thông nội bộ, cấp điện, cấp nước và xử lý nước thải từng bước được hoàn thiện, tạo điều kiện để các dự án nhanh chóng triển khai sản xuất.
Còn tại KCN Bắc Tiền Phong, chủ đầu tư đã hoàn thành GPMB khoảng 895ha, hơn 648ha được giao, cho thuê đất; KCN thu hút được 38 dự án thứ cấp, trong đó 36 dự án đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với tổng vốn khoảng 3,1 tỷ USD.
Có thể thấy, khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, quỹ đất công nghiệp được chuẩn bị, các khu vực có lợi thế về vị trí, giao thông, cảng biển, logistics và nguồn nhân lực có thêm điều kiện để hình thành những trung tâm sản xuất mới. Đây cũng là yếu tố ngày càng được các nhà đầu tư quan tâm khi lựa chọn địa điểm triển khai dự án.
Ông Vũ Ngọc Anh, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP VB Holding, cho biết: Doanh nghiệp chúng tôi đã nghiên cứu kỹ các yếu tố về vị trí địa lý, cũng như định hướng phát triển của Quảng Ninh trước khi quyết định đầu tư. Bên cạnh lợi thế về địa lý, chiến lược phát triển của địa phương và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng là những yếu tố quan trọng tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Ngoài những yếu tố nói trên, cách thức tổ chức không gian công nghiệp cũng đang tạo thêm sức hấp dẫn cho Quảng Ninh. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Phát triển dự án, Công ty CP Kim Long, việc quy hoạch các KCN, CCN theo hướng đa tầng, đa không gian giúp tạo sự liên kết giữa các khu vực sản xuất, từng bước hình thành mạng lưới công nghiệp có khả năng hỗ trợ lẫn nhau, qua đó tạo ra những cực tăng trưởng mới. Các cực này không phát triển biệt lập, mà được kết nối thông qua hệ thống giao thông, logistics và chuỗi cung ứng, từ đó mở rộng khả năng thu hút những dự án thứ cấp.
Không chỉ tạo mặt bằng sản xuất, sự hiện diện của các dự án quy mô lớn còn góp phần hình thành các chuỗi sản xuất, tạo việc làm và mở rộng năng lực xuất khẩu. Tại KCN Hải Hà (giai đoạn 1), các dự án đã hình thành chuỗi sản xuất dệt may và công nghiệp phụ trợ, với tổng vốn FDI đăng ký gần 3 tỷ USD; doanh nghiệp trong KCN giải quyết việc làm cho khoảng 14.300 lao động.
Từ thực tiễn này, phát triển KCN không còn đơn thuần là tạo mặt bằng để doanh nghiệp thuê đất, mà ngày càng gắn với yêu cầu hình thành hệ sinh thái công nghiệp, kết nối hạ tầng, chuỗi cung ứng và dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Đây cũng là cơ sở để Quảng Ninh chuyển từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang lựa chọn những dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, đóng góp lâu dài cho tăng trưởng.
Đáng chú ý, định hướng thu hút đầu tư của thành phố đang ngày càng thể hiện rõ yêu cầu chọn lọc. Năm 2026, thành phố đặt trọng tâm vào những lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo; đồng thời hướng tới các dự án có khả năng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Các thị trường được xác định trọng tâm xúc tiến gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, EU và những tập đoàn lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất thông minh, năng lượng sạch.
Cùng với đó, việc cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và tháo gỡ kịp thời các khó khăn trong quá trình triển khai dự án tiếp tục là những yếu tố quan trọng để nâng sức cạnh tranh của các KCN. Quảng Ninh cũng đặt yêu cầu rà soát, hoàn chỉnh danh mục thu hút đầu tư theo từng lĩnh vực, tập trung vào các dự án quy mô lớn, trọng điểm và có tính khả thi cao. Thời gian tới, các giải pháp này tiếp tục được đẩy mạnh, từ đó phát huy hiệu quả các KCN, KKT trên địa bàn trong sự phát triển kinh tế chung của thành phố.
