Công nghiệp chế biến, chế tạo: Cần gỡ "điểm nghẽn" từ thị trường

Với mức tăng 31,77% trong 8 tháng năm 2026, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Quảng Ninh. Tuy nhiên, phía sau mức tăng cao đó, một số sản phẩm chủ lực như tấm quang năng, tivi, ô tô đang chưa bảo đảm kịch bản 9 tháng. Vì thế những tháng cuối năm là thời gian đặc biệt quan trọng, vừa phải “bù” sản lượng còn thiếu, vừa tháo gỡ những khó khăn về thị trường để giữ nhịp tăng trưởng cho cả quý III và tạo đà bước vào quý IV.

"Bức tranh" công nghiệp 8 tháng năm 2026 của Quảng Ninh có nhiều gam màu sáng. Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn tỉnh tăng 16,24% so với cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 31,77%. Trong bối cảnh Quảng Ninh đang tiếp tục chuyển đổi mô hình tăng trưởng, kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ của khu vực sản xuất mới bên cạnh khai khoáng và sản xuất điện - những ngành truyền thống vốn giữ vị trí trụ cột.

bqn_tr_co-khi-chinh-xac.jpg
Sản xuất thiết bị công nghiệp, cơ khí chính xác tại Công ty TNHH World Honer Việt Nam (KCN Đông Mai).

Nhiều sản phẩm có tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Loa, tai nghe đạt 10,7718 triệu bộ trong 8 tháng, bằng 106,15% kịch bản 9 tháng và tăng 49,42% so với cùng kỳ 2025; xi măng đạt 3,1289 triệu tấn, bằng 107,86% kịch bản 9 tháng, tăng 43,25%; điện sản xuất đạt 26,164 tỷ kWh, bằng 95,71% kịch bản 9 tháng, tăng 6,94%; dầu thực vật và sợi bông cotton cũng duy trì mức tăng lần lượt 16,93% và 16,06%.

Những con số này cho thấy nền công nghiệp Quảng Ninh có thêm nhiều lớp tăng trưởng mới, trong đó một số sản phẩm có hàm lượng công nghiệp chế biến, chế tạo ngày càng lớn. Song kết quả chung cao không đồng nghĩa tất cả sản phẩm đều bảo đảm tiến độ. Hiện có 3/11 sản phẩm công nghiệp chủ yếu có tốc độ tăng trưởng thấp so với kịch bản, cần tập trung tháo gỡ trong tháng 9 là tấm quang năng, tivi và xe ô tô.

Tấm quang năng 8 tháng đạt 151.429 tấn, bằng 79,44% kịch bản 9 tháng và giảm 15,1% so với cùng kỳ; tivi 8 tháng đạt 1,14807 triệu chiếc, bằng 73,74% kịch bản 9 tháng; ô tô đạt 2.505 chiếc, mới bằng 72,07% kịch bản 9 tháng.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế, các sản phẩm công nghiệp chủ yếu trong khu công nghiệp chịu ảnh hưởng từ tình hình xung đột tại khu vực Trung Đông và sự thay đổi xu hướng kinh doanh của nhiều loại sản phẩm công nghiệp. Đây là yếu tố cho thấy công nghiệp chế biến, chế tạo Quảng Ninh đã tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế, nhưng đồng thời cũng chịu tác động nhanh hơn trước những biến động của chuỗi cung ứng và sức cầu toàn cầu.

Để hoàn thành kịch bản 9 tháng, Quảng Ninh còn phải sản xuất 39.183 tấn tấm quang năng, 971 xe ô tô, gần 409.000 chiếc tivi, gần 64.000 tấn bột mỳ và trên 570 tấn tấm silic. Vì thế, "bài toán" tháng 9 không đơn giản là yêu cầu doanh nghiệp “chạy hết công suất”. Trước hết, phải xác định chính xác doanh nghiệp nào còn khả năng tăng sản lượng, sản phẩm nào còn thị trường, khâu nào đang vướng.

bqn_tr_xe-dap-1.jpg
Các sản phẩm xe đạp được lắp ráp, sản xuất tại Công ty TNHH Junshun Việt Nam.

Với tấm quang năng, việc tăng cường kết nối thị trường trong nước có thể tạo thêm nguồn tiêu thụ trong điều kiện thị trường quốc tế biến động. Với tivi và ô tô, cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn từ đơn hàng, chuỗi cung ứng, logistics và kế hoạch sản xuất cụ thể của từng doanh nghiệp. Việc thành phố làm việc trực tiếp với từng nhà máy thay vì chỉ giao chỉ tiêu chung sẽ giúp các giải pháp sát thực tế hơn.

Một dư địa khác là đưa nhanh năng lực sản xuất mới vào nền kinh tế. Theo kế hoạch năm 2026, có 12 dự án thứ cấp trong khu công nghiệp dự kiến đi vào sản xuất, kinh doanh. Đến hết tháng 8 đã có 10 dự án hoạt động, đạt 83% kế hoạch; còn 2 dự án phải được đưa vào hoạt động trong những tháng cuối năm. Nếu hai dự án này vận hành đúng tiến độ, năng lực sản xuất mới sẽ không chỉ đóng góp cho quý IV mà còn mở rộng nền sản xuất công nghiệp cho những năm tiếp theo.

Từ góc độ dài hạn, những biến động của nhóm sản phẩm chủ lực cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đa dạng hóa cơ cấu công nghiệp. Khi một địa phương phụ thuộc quá lớn vào vài sản phẩm hoặc vài doanh nghiệp đầu tàu, tác động của thị trường quốc tế có thể nhanh chóng truyền sang tăng trưởng địa phương. Quảng Ninh vì thế cần tiếp tục thu hút thêm những dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, điện tử, cơ khí chính xác, năng lượng mới; đồng thời hình thành chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Cùng với đó là yêu cầu về hạ tầng, mỗi héc ta đất khu công nghiệp được GPMB đúng tiến độ, mỗi tuyến điện được hoàn thiện, mỗi tuyến giao thông kết nối cảng biển được nâng cấp đều trực tiếp tác động tới năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Vì vậy, tăng trưởng công nghiệp không thể tách khỏi GPMB, đầu tư công, logistics và cải cách thủ tục hành chính.

Nếu những khoảng thiếu của tấm quang năng, tivi, ô tô và tấm silic được thu hẹp tối đa; hai dự án thứ cấp còn lại sớm đi vào hoạt động; những vướng mắc thị trường được xử lý kịp thời, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực quan trọng giúp Quảng Ninh giữ nhịp tăng trưởng trong quý III và bước vào quý IV với nền sản xuất tốt hơn.

Mạnh Trường

Cùng chuyên mục