Từ một vùng đất có nền kinh tế gắn với khai thác than, Quảng Ninh đã từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Hành trình ấy đang mở ra một giai đoạn phát triển mới khi Quảng Ninh trở thành thành phố, với không gian kinh tế rộng lớn hơn, hệ thống hạ tầng đồng bộ và định hướng thu hút những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ lớn. Trong tiến trình đó, công nghiệp ô tô và công nghiệp hỗ trợ đang nổi lên như một hướng phát triển giàu tiềm năng, với hạt nhân là Tổ hợp chuyên đề công nghiệp ô tô và phụ trợ Thành Công Việt Hưng.
Không gian phát triển mới, động lực tăng trưởng mới
Từ một vùng đất được biết đến với những mỏ than, Quảng Ninh đã trải qua một hành trình chuyển đổi mạnh mẽ để từng bước hình thành nền kinh tế xanh, hiện đại và đa dạng hơn. Du lịch, dịch vụ phát triển cùng công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng đô thị và logistics đang tạo nên diện mạo mới cho một vùng kinh tế năng động phía Bắc.
Việc trở thành thành phố Quảng Ninh mở ra một không gian phát triển mới, không chỉ về quy mô đô thị mà quan trọng hơn là về tư duy tổ chức và khai thác các nguồn lực phát triển. Trên không gian rộng lớn, có lợi thế về biển, cửa khẩu, sân bay, cảng biển, hệ thống cao tốc và vị trí kết nối với các trung tâm kinh tế lớn trong nước cũng như thị trường Trung Quốc, thành phố có thêm điều kiện để tổ chức lại các không gian kinh tế theo hướng liên kết, hiện đại và hiệu quả hơn.
Trong định hướng phát triển đó, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh” tiếp tục là một lựa chọn xuyên suốt. Quảng Ninh không thu hút đầu tư bằng việc mở rộng những ngành sử dụng nhiều tài nguyên, mà hướng tới các ngành có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ lớn, sử dụng hiệu quả đất đai và năng lượng, thân thiện với môi trường, đồng thời có khả năng tạo ra chuỗi giá trị và sức lan tỏa rộng.
Công nghiệp chế biến, chế tạo vì thế đang đứng trước một dư địa phát triển mới. Từ nền tảng các khu công nghiệp được đầu tư đồng bộ, hệ thống giao thông ngày càng hoàn chỉnh và khả năng kết nối đa phương thức, Quảng Ninh có điều kiện thu hút những dự án sản xuất quy mô lớn, từng bước hình thành các cụm liên kết ngành thay vì chỉ phát triển những nhà máy đơn lẻ.
Trong bức tranh đó, công nghiệp ô tô là một hướng đi giàu triển vọng bởi khả năng dẫn dắt nhiều lĩnh vực liên quan, từ cơ khí chính xác, điện – điện tử, vật liệu, linh kiện đến logistics, dịch vụ kỹ thuật, đào tạo nhân lực và nghiên cứu công nghệ. Một dự án sản xuất ô tô vì thế không chỉ tạo ra sản phẩm cuối cùng mà còn có thể mở ra thị trường cho các doanh nghiệp cung ứng, thúc đẩy sự hình thành của một hệ sinh thái công nghiệp phía sau.
Đó cũng là cơ hội đang mở ra tại Khu công nghiệp Việt Hưng, nơi một không gian sản xuất ô tô và công nghiệp hỗ trợ đang từng bước được hình thành. Từ đây, câu chuyện về một nhà máy ô tô không chỉ còn là câu chuyện của một dự án đầu tư, mà có thể được nhìn rộng hơn như điểm khởi đầu cho quá trình hình thành một chuỗi sản xuất, hướng tới xây dựng Quảng Ninh trở thành một trung tâm sản xuất ô tô mới của khu vực phía Bắc.
Nhà máy ô tô - hạt nhân khởi động chuỗi sản xuất
Tại Khu công nghiệp Việt Hưng, Tập đoàn Thành Công đang từng bước kiến tạo Tổ hợp chuyên đề công nghiệp ô tô và phụ trợ Thành Công Việt Hưng trên quy mô hơn 400ha. Với gần ba thập kỷ phát triển trong lĩnh vực công nghiệp ô tô tại Việt Nam, cùng quan hệ hợp tác sâu rộng với những thương hiệu ô tô lớn trên thế giới như Hyundai Motor và Škoda Auto, Tập đoàn Thành Công xác định Quảng Ninh là địa bàn đầu tư dài hạn, hướng tới mục tiêu phát triển một trung tâm sản xuất ô tô mới.
Tại nơi đây, các hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô được đặt trong mối liên kết với hệ thống nhà cung cấp, doanh nghiệp vệ tinh và các ngành công nghiệp hỗ trợ.
Giữ vai trò trung tâm của Tổ hợp là Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng, hiện sản xuất, lắp ráp các mẫu xe Škoda - thương hiệu ô tô có lịch sử hơn 130 năm đến từ Cộng hòa Séc. Nhà máy được xây dựng trên diện tích 36,5ha, có công suất thiết kế 120.000 xe mỗi năm. Với dây chuyền sản xuất, lắp ráp được tổ chức theo tiêu chuẩn của ngành ô tô hiện đại, nhà máy tạo ra không gian để người lao động, kỹ sư và các doanh nghiệp cung ứng tiếp cận quy trình sản xuất, quản trị chất lượng và những yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao. Đây cũng là điều kiện để từng bước hình thành đội ngũ nhân lực có kinh nghiệm trong sản xuất ô tô, từ vận hành thiết bị, kiểm soát chất lượng đến quản lý chuỗi cung ứng.
Nếu Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng là hạt nhân của chuỗi sản xuất thì các cụm công nghiệp hỗ trợ liền kề là không gian để những mắt xích tiếp theo được hình thành. Sự bố trí liền kề giữa khu vực sản xuất ô tô và khu vực công nghiệp hỗ trợ tạo điều kiện rút ngắn khoảng cách vận chuyển, nâng cao khả năng phối hợp giữa các doanh nghiệp, tối ưu chi phí và thời gian giao nhận, cung ứng linh kiện; nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và tiến độ của các nhà sản xuất ô tô. Sự phát triển của công nghiệp hỗ trợ còn mở ra cơ hội thu hút những dự án có hàm lượng công nghệ cao, tạo động lực cho các ngành cơ khí chính xác, điện tử, tự động hóa và vật liệu.
Đây là hướng phát triển có ý nghĩa đối với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Quảng Ninh. Thay vì chỉ tạo ra giá trị từ sản phẩm cuối cùng, chuỗi sản xuất ô tô có thể tạo ra giá trị ở nhiều khâu khác nhau, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện đến lắp ráp, kiểm định và phân phối. Mỗi doanh nghiệp mới tham gia chuỗi không chỉ đóng góp vào sản lượng công nghiệp mà còn tạo ra nhu cầu về nhân lực, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật.
Từ Việt Hưng hướng tới trung tâm sản xuất ô tô
Đối với Tập đoàn Thành Công, việc đầu tư tại Quảng Ninh không chỉ là sự mở rộng không gian sản xuất mà còn là bước đi trong chiến lược phát triển công nghiệp ô tô dài hạn. Với nền tảng hợp tác quốc tế, kinh nghiệm tổ chức sản xuất và định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ, Tập đoàn có điều kiện đóng góp vào quá trình hình thành một chuỗi sản xuất ô tô có tính liên kết, từng bước nâng cao năng lực của các doanh nghiệp tham gia.
Với Quảng Ninh, sự phát triển của Tổ hợp chuyên đề công nghiệp ô tô và phụ trợ Thành Công Việt Hưng phù hợp với định hướng xây dựng thành phố hiện đại, phát triển công nghiệp công nghệ cao và đa dạng hóa các động lực tăng trưởng.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang hướng tới tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, việc hình thành một tổ hợp sản xuất gắn với công nghiệp hỗ trợ tạo nền tảng để Quảng Ninh không chỉ tham gia vào khâu sản xuất, lắp ráp ô tô, mà còn có thể mở rộng sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.
Khi các dự án sản xuất và công nghiệp hỗ trợ được triển khai đồng bộ, Quảng Ninh có thêm cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư mới, nâng cao năng lực sản xuất và củng cố vị trí trong chuỗi giá trị công nghiệp khu vực phía Bắc. Cùng với đó, nhu cầu về logistics, thương mại, dịch vụ kỹ thuật, lưu trú, ăn uống, đào tạo và các dịch vụ phục vụ người lao động, chuyên gia cũng được mở rộng, tạo tác động lan tỏa tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Có thể thấy, trên hành trình chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh”, Quảng Ninh đang mở rộng không gian phát triển theo hướng hiện đại, công nghệ cao và bền vững. Tại Việt Hưng, sự hiện diện của Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng cùng định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ đang tạo nền tảng cho một hướng đi mới: từ khởi động chuỗi sản xuất đến từng bước hình thành trung tâm sản xuất ô tô, góp phần tạo dựng động lực tăng trưởng công nghiệp mới cho thành phố Quảng Ninh.
