Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jasim Al-Thani cho biết nước này sẽ hỗ trợ Liban khôi phục nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, trong đó có việc cải tạo hệ thống điện xuống cấp và hỗ trợ tái thiết miền Nam Liban sau xung đột.
Qatar nằm ở phía đông bán đảo Ả Rập, bên bờ Vịnh Ba Tư, còn Liban nằm ở phía đông Địa Trung Hải. Tuy không có chung đường biên giới, hai nước duy trì quan hệ hữu nghị lâu năm. Qatar từng đóng vai trò trung gian hòa giải các cuộc khủng hoảng chính trị tại Liban và hỗ trợ tài chính cho quân đội nước này kể từ khi khủng hoảng kinh tế bùng phát năm 2019. Việc Qatar tiếp tục cam kết hỗ trợ khôi phục hệ thống điện, thúc đẩy đầu tư và tái thiết miền Nam Liban không chỉ góp phần ổn định tình hình khu vực mà còn mở rộng hợp tác kinh tế giữa hai nước.
Phát biểu sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Liban Nawaf Salam tại thủ đô Beirut, Thủ tướng Qatar khẳng định Doha sẽ tiếp tục hỗ trợ quân đội Liban, coi đây là lực lượng quốc gia có vai trò bảo vệ an ninh, giữ gìn đoàn kết và ổn định đất nước.
Trong nhiều năm qua, Qatar duy trì quan hệ hữu nghị với Liban, đồng thời đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc khủng hoảng chính trị trong nước và khu vực. Kể từ khi Liban lâm vào khủng hoảng kinh tế năm 2019, Qatar đã viện trợ hàng chục triệu USD cho quân đội nước này.
Thủ tướng Qatar cho biết Tập đoàn Năng lượng QatarEnergy đã đạt thỏa thuận với Tập đoàn TotalEnergies của Pháp về việc hợp tác phát triển một nhà máy điện mặt trời tại Liban. Đây là dự án đầu tiên trong kế hoạch hợp tác năng lượng giữa hai bên.
Theo ông, Qatar hướng tới triển khai một dự án đầu tư quy mô lớn, mang lại lợi ích cho nền kinh tế Liban cũng như các doanh nghiệp và tổ chức Qatar tham gia dự án.
Về phía Liban, Thủ tướng Nawaf Salam cho biết ông sẽ sớm trình Chính phủ các kế hoạch phát triển ngành điện. Ông nhấn mạnh Qatar sẽ trực tiếp cấp vốn, triển khai và đưa dự án vào vận hành mà không yêu cầu Nhà nước Liban đóng góp kinh phí. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Liban tiếp tục đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.
Trong nhiều thập niên qua, Công ty Điện lực quốc doanh Liban là một trong những nguyên nhân chính khiến nợ công nước này gia tăng, với khoản thâm hụt tích lũy khoảng 40 tỷ USD. Bộ máy nhân sự cồng kềnh và cơ sở hạ tầng lạc hậu khiến ngành điện hoạt động kém hiệu quả. Hiện công ty điện lực quốc doanh chỉ có thể cung cấp điện vài giờ mỗi ngày. Cho đến khoảng một năm trước, mỗi khi cạn nguồn nhiên liệu diesel, Chính phủ Liban vẫn phải vay tạm ứng từ Ngân hàng Trung ương để duy trì hoạt động phát điện.
Trước cuộc hội đàm với Thủ tướng Nawaf Salam, Thủ tướng Qatar đã gặp Tổng thống và Chủ tịch Quốc hội Liban, trao đổi về tình hình miền Nam nước này. Đầu năm nay, trong cuộc xung đột mới nhất giữa Israel và lực lượng Hezbollah, quân đội Israel đã kiểm soát hàng chục thị trấn và làng mạc tại miền Nam Liban. Trong những tháng gần đây, Israel tiếp tục tiến hành các hoạt động phá dỡ quy mô lớn tại những ngôi làng mà quân đội nước này đang chiếm giữ.
Cuộc chiến Israel-Hezbollah gần đây nhất bắt đầu vào đầu tháng 3, khi Hezbollah phóng rocket vào miền Bắc Israel, hai ngày sau khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran ngày 28/2. Iran là bên hậu thuẫn chủ chốt của Hezbollah. Thủ tướng Qatar kêu gọi Israel rút quân khỏi lãnh thổ Liban và chấm dứt các cuộc tấn công tại nước này.
Ông cho biết Qatar đang phối hợp với Mỹ nhằm tạo nền tảng cho công cuộc tái thiết miền Nam Liban trong thời gian tới, qua đó giúp những người phải rời bỏ nhà cửa vì chiến sự có thể trở về quê hương.
Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), vào thời điểm xung đột leo thang nghiêm trọng nhất, khoảng 1,2 triệu người tại Liban phải sơ tán. Phần lớn đã trở về nhà sau thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 6, song hiện vẫn còn hơn 300.000 người chưa thể trở về nơi cư trú.
