"Không thầy đố mày làm nên" - câu nói của người xưa không chỉ đúng với việc học văn hóa của sĩ tử đi thi mà còn đúng với những vận động viên (VĐV) thể thao. Đạo thầy trò, tình cha con đã giúp những VĐV không chỉ thành công trên sàn đấu, đường đua mà còn đầm ấm hạnh phúc trên đường đời.
Người thầy của nhiều kình ngư
Ở Trung tâm Lặn, Cứu nạn và Thể thao dưới nước Quảng Ninh (nay là Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Quảng Ninh) nếu có một huấn luyện viên (HLV) nào giàu thành tích bậc nhất thì đó là anh Nguyễn Duy Long.
HLV Nguyễn Duy Long sinh năm 1962, hiện là HLV trưởng đội tuyển bơi lặn của đơn vị. Anh đã đào tạo được nhiều VĐV xuất sắc môn bơi và lặn đoạt hơn 50 huy chương cá nhân, đồng đội các loại, trong đó có HCV Giải lặn Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII... Anh còn xây dựng bể bơi tại nhà trên khuôn viên gần 400m2, nước nóng dùng quanh năm để cho học sinh tập luyện.
Đến bây giờ, anh Long cũng không thể nhớ hết mình đã đào tạo được bao nhiêu VĐV và học trò của anh đã đoạt được tất cả bao nhiêu huy chương. Một trong những học trò mà anh Long nhớ nhất là VĐV Dương Thị Thơm, sinh năm 1993 tại TX Ðông Triều. Năm 2004, sau 4 tháng tham gia tập luyện lớp bơi nghiệp dư hè tại quê nhà, Thơm được anh Long tuyển chọn.
Sau hai năm bền bỉ tập luyện chuyên môn, được sự chỉ bảo và huấn luyện tận tình của HLV Nguyễn Duy Long, Thơm đã dần dần định hình động tác kỹ thuật của các kiểu bơi và đi sâu môn bơi ngửa - môn bơi đòi hỏi kỹ thuật cao. Tháng 9/2006, lần đầu tiên "trình làng" tại Giải bơi lặn Cúp các CLB toàn quốc, Thơm đã giành được 1 HCB và 2 HCÐ.
Năm 2007, Thơm được triệu tập vào Ðội tuyển trẻ quốc gia thì 1 năm sau, em đã giành HCÐ cự ly 50m ngửa, thành tích của em đạt tiêu chuẩn VÐV Kiện tướng quốc gia và phá kỷ lục quốc gia bơi của lứa tuổi tại Cúp các CLB Đông Nam Á. Tại Giải Vô địch bơi - lặn các nhóm tuổi toàn quốc năm 2009, Thơm đã giành 3 HCV ở các cự ly 50m, 100m và 200m. Tham gia trong đội hình tuyển trẻ quốc gia dự Giải bơi vô địch các nhóm tuổi Ðông Nam Á năm 2009, Thơm lại đoạt 2 HCÐ ở cự ly 100m và 200m.
Chưa dừng ở đó, VĐV Dương Thị Thơm còn giành được 3 huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại Giải bơi lặn vô địch toàn quốc năm 2009, HCB 50m bơi ngửa nữ tại Giải bơi - lặn vô địch quốc gia năm 2017; HCV cá nhân cự ly 50m bơi ngửa nữ và HCB tiếp sức đội nữ bơi hỗn hợp 4x50m tại Giải bơi - lặn vô địch quốc gia bể 25m năm 2018, HCB cá nhân cự ly 50m bơi ngửa nữ tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII...
Người học trò thứ hai phải nhắc đến là VĐV Ngô Thu Hà, sinh năm 1999, tại TX Quảng Yên, thành viên Đội tuyển Bơi quốc gia. Năm 2007 khi Hà mới 8 tuổi, nhìn bề ngoài có vẻ nhỏ con nhưng nhanh nhẹn và có sải tay dài của một cô bé vùng sông nước, anh Long đã nhận ra tiềm ẩn bên trong là tố chất VĐV bơi lặn trong tương lai.
Được sự dạy bảo tận tình của HLV Long, VĐV Ngô Thu Hà đã từng bước khẳng định thành tích của mình tại các giải bơi. Hà giành được 17 HCV ở các cự ly bơi tại Giải bơi trẻ, Giải bơi Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ 8 với 2 lần phá kỷ lục và lập 2 kỷ lục mới Hội khỏe Phù Đổng ở cự ly 200m hỗn hợp và 50m tự do; giành HCV cự ly 3km nữ trẻ tại Giải bơi vô địch đường dài toàn quốc năm 2012.
Hay như một VĐV xuất sắc khác của HLV Nguyễn Duy Long là Nguyễn Thị Kiều Oanh, sinh năm 1995, tại Đông Triều. Dưới sự kèm cặp, dạy dỗ chỉ bảo của thầy Long, Kiều Oanh đã giành HCB nội dung bơi tiếp sức 4x100m và 2 HCĐ cá nhân tại Giải bơi vô địch quốc gia 2012, giành HCV Giải Bơi trẻ toàn quốc năm 2012.
Ở môn lặn, Nguyễn Thị Kiều Oanh giành HCB cá nhân Giải vô địch lặn trẻ châu Á năm 2012 ở cự ly 50m vòi hơi chân vịt, giành HCV cá nhân 50m lặn chân vịt đôi tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII; 2 HCB cá nhân lặn 50m chân vịt đôi và bơi hỗn hợp đồng đội tiếp sức 4x50m tại Giải lặn vô địch quốc gia năm 2018.
Gần đây nhất, có một học trò làm anh Long hãnh diện là VĐV Ngô Đình Chuyền, sinh năm 2001, tại xã Phong Cốc (TX Quảng Yên). Khi mới chỉ học lớp 4, chưa biết bơi, Chuyền đã được thầy Long tuyển chọn về Trung tâm.
HLV Nguyễn Duy Long kể lại: “Ngay sau khi tuyển chọn được Ngô Đình Chuyền, tôi đã bắt tay vào việc lên các giáo án cho em tập riêng so với các đồng đội; đề xuất với lãnh đạo đưa Chuyền đi tập huấn ở những trung tâm thể thao có uy tín như: Đà Nẵng, Hà Nội để em có cơ hội tiếp cận với những trang thiết bị hỗ trợ trong luyện tập”.
Được thầy Long hướng dẫn ngay từ nhỏ nên Chuyền đã có được nền tảng thể lực và kỹ thuật chuyên môn tốt. Chuyền đã có thể hình lý tưởng cho một VĐV bơi khi cao 1m82, sở hữu sải tay dài, một trong những điểm mạnh của VĐV bơi đỉnh cao.
Không phụ công thầy, Chuyền đã vươn lên đạt nhiều thành tích xuất sắc như: Giành HCB tại SEA Games 29, 2 HCV, 2 HCB tại Giải bơi vô địch nhóm tuổi quốc gia năm 2019; 3 huy chương Bạc, Đồng môn bơi tại SEA Games 30.
Trong quá khứ, môn bơi của Quảng Ninh đã từng có rất nhiều gương mặt VĐV nổi bật, tuy nhiên chủ yếu là nữ, kình ngư nam rất hiếm. Chính vì vậy, khi VĐV Ngô Đình Chuyền liên tiếp đoạt thành tích cao là một tín hiệu đáng mừng với môn thể thao dưới nước của Vùng mỏ, thêm khẳng định sự đầu tư của HLV Nguyễn Duy Long và của ngành thể thao tỉnh nhà là đúng đắn.
“Hổ phụ sinh hổ tử”
Nếu ở làng thể thao Quảng Ninh có cặp thầy trò nào đặc biệt nhất thì phải kể đến trường hợp của đại kiện tướng Nguyễn Anh Dũng và kỳ thủ nhí Nguyễn Lê Cẩm Hiền vì họ còn là cha con. Nhưng trước tiên phải kể đến người thầy đầu tiên của cha con anh Dũng chính là ông Nguyễn Khắc Hùng, ông nội cháu Cẩm Hiền.
Từ khi lên 4 tuổi, Nguyễn Anh Dũng đã được bố dạy chơi cờ. Nhờ sự kèm cặp của cha, đến năm 11 tuổi, Nguyễn Anh Dũng đã giành được HCV môn cờ vua tại Hội khoẻ Phù Đổng các tỉnh phía Bắc. Nguyễn Anh Dũng từng vô địch Giải cờ vua châu Á năm 1993 tổ chức tại Qatar. Năm 1994, Nguyễn Anh Dũng được Liên đoàn Cờ vua thế giới xếp vào top 20 kỳ thủ trẻ có sức cờ mạnh nhất hành tinh. Năm 1998, anh được cử đi tập huấn tại Hungary.
Năm 2001 được phong danh hiệu Đại kiện tướng (Grandmaster). Tại giải cờ vua “JAPFA Grandmaster Tournament” năm 2015, diễn ra tại thủ đô Jakatar, Indonesia, Nguyễn Anh Dũng là một trong số 12 kỳ thủ được ban tổ chức mời tham dự. Trong suốt giải đấu, Nguyễn Anh Dũng luôn đứng ở vị trí đầu tiên về thành tích.
Chính những quân cờ vua lại kết nối, se duyên cho anh và Kiện tướng Lê Thị Phương Liên thành chồng vợ. Kết quả của mối tình này là bé Nguyễn Lê Cẩm Hiền chào đời vào năm 2007. Thừa hưởng gen của bố mẹ, Cẩm Hiền đã nhanh chóng bộc lộ niềm đam mê cũng như tố chất chơi cờ của mình.
Bên cạnh sự hướng dẫn của ông nội, của bố thì Cẩm Hiền cũng được mẹ chỉ bảo từng đường đi nước bước. Chị Phương Liên thường xuyên động viên con tham khảo thêm kiến thức từ mạng internet, lên kế hoạch cụ thể cho con từ việc học văn hoá ở trường đến thời gian sinh hoạt và luyện tập, thi đấu.
Còn anh Dũng thì đưa con vào lớp năng khiếu cờ vua Quảng Ninh, nơi anh làm Trưởng bộ môn kiêm HLV trưởng, còn vợ là HLV chuyên đào tạo tài năng trẻ. Hàng ngày, anh Dũng đảm trách việc xây dựng một kế hoạch, lộ trình riêng cho Hiền, còn chị Liên triển khai với tư cách HLV trực tiếp của con. Ngoài các buổi tập luyện trên lớp, tối về, bố mẹ và ông nội lại thay nhau rèn thêm cho Cẩm Hiền.
Năm 2013, khi mới lên 6 tuổi, chuẩn bị vào lớp một, Nguyễn Lê Cẩm Hiền bắt đầu tham gia thi đấu cờ vua Giải Kim Đồng và đoạt cúp. Ngay sau đó, Hiền tiếp tục tham gia thi đấu tại Giải vô địch trẻ lứa tuổi U6 châu Á tổ chức ở Iran và đoạt 1 HCV, 2 HCB. Năm 2015, Cẩm Hiền thắng lớn liên tiếp tại các giải đấu quốc tế ở Singapore, Hàn Quốc. Đặc biệt, Cẩm Hiền đã xuất sắc giành Cúp vô địch lứa tuổi U8 tại Giải vô địch cờ vua trẻ thế giới tổ chức tại Hy Lạp.
Gia đình 3 thế hệ chơi cờ thành công của ông Nguyễn Khắc Hùng đã minh chứng cho câu nói của người xưa: “Hổ phụ sinh hổ tử” quả là không sai.
Trong làng thể thao Quảng Ninh hiện nay còn rất nhiều cặp thầy trò HLV, VĐV cùng nhau tập luyện thi đấu mang lại thành tích cao cho tỉnh nhà. Điều đó không chỉ thể hiện sự quan tâm đầu tư của tỉnh với thể thao thành tích cao mà còn góp phần khẳng định Quảng Ninh là mảnh đất đầy hấp lực thu hút nhiều tài năng, trong đó có tài năng thể thao. Và môi trường Quảng Ninh là một mái nhà ấm cúng để các VĐV được rèn luyện, thể hiện tài năng của mình.
Phạm Học
[links()]
