Thể thao Việt Nam: 80 năm bứt phá, vươn mình

80 năm phát triển (27.3.1946 - 27.3.2026), Thể thao Việt Nam đã khẳng định được những giá trị quan trọng về thành tích và vị thế, lớn mạnh không ngừng và đóng góp những giá trị lớn cho thể thao khu vực, châu lục...

Vận động viên Nguyễn Thị Oanh, Cựu vận động viên Hoàng Xuân Vinh và Huấn luyện viên Mai Đức Chung, những người ghi dấu ấn cho Thể thao Việt Nam. Ảnh: Minh Dân - Đồ họa: Văn Thắng
Vận động viên Nguyễn Thị Oanh, Cựu vận động viên Hoàng Xuân Vinh và Huấn luyện viên Mai Đức Chung, những người ghi dấu ấn cho Thể thao Việt Nam. Ảnh: Minh Dân - Đồ họa: Văn Thắng

Hội nhập với các giải thể thao quốc tế

Trường bắn súng ở Thủ đô Kuala Lumpur (Malaysia) tại SEA Games năm 1989 đã chứng kiến khoảnh khắc định mệnh của Thể thao Việt Nam. Trong kỳ SEA Games đó, xạ thủ Ngô Ngân Hà giành Huy chương Vàng ở bài bắn 10m súng trường hơi tiêu chuẩn nữ. Kết quả đã ghi nhận Thể thao Việt Nam giành được Huy chương Vàng đầu tiên tại một Đại hội thể thao quốc tế chính thức khi chúng ta trở lại hội nhập với các giải thể thao quốc tế.

Những người làm chuyên môn cho rằng, đó là phát súng định mệnh bởi nó đánh dấu sự phát triển không ngừng của Thể thao Việt Nam từ thời điểm trên qua những Đại hội quan trọng gồm SEA Games, ASIAD và Olympic.

Năm 1994, tại ASIAD tổ chức ở Hiroshima (Nhật Bản), võ sĩ taekwondo Trần Quang Hạ đã giành tấm Huy chương Vàng đầu tiên cho Thể thao Việt Nam tại Đại hội thể thao châu Á. Về sau, trong những lần từng trò chuyện, ông Trần Quang Hạ bảo rằng mình chưa bao giờ quên được giây phút vượt qua đối thủ Indonesia tại trận chung kết hạng cân 58kg để có chiến thắng rất giá trị như vậy.

Nối tiếp kết quả trên, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh của Đội tuyển bắn súng Việt Nam cũng giúp Thể thao Việt Nam giành 1 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc tại Olympic năm 2016 ở Brazil. Thời khắc đó, người làm thể thao nước nhà luôn ghi nhớ bởi vận động viên Việt Nam chính thức giành Huy chương Vàng tại đấu trường Olympic sau hàng chục năm đào tạo, huấn luyện, đầu tư.

Chuyên gia Nguyễn Hồng Minh (nguyên Vụ trưởng Vụ thể thao thành tích cao 1, Tổng cục Thể dục Thể thao) đánh giá: “Chúng ta có sự hào hùng của những giai đoạn đầu khi đất nước còn nhiều khó khăn nhưng Ngành Thể thao Việt Nam đã cố gắng đầu tư, đào tạo ra những huấn luyện viên, vận động viên làm nền móng cho thể thao nước nhà trong nhiều môn.

Khi trở lại hội nhập với sân chơi khu vực (SEA Games), châu lục (ASIAD) hay thế giới (Olympic) thì mỗi huấn luyện viên, vận động viên được tham gia tranh tài đã là vinh dự cho cá nhân họ. Nhưng khi thi đấu, dưới sự đầu tư của Nhà nước và sự tập trung chuẩn bị qua mỗi giai đoạn, chúng ta cởi bỏ dần tư duy tham gia để học hỏi và tiến đến giành thành tích cao nhất”.

Thể thao Việt Nam đã có những nhà quản lý, người làm thể thao, huấn luyện viên, vận động viên đặt nền móng ban đầu để phát triển xuyên suốt 80 năm qua. 3 cột mốc bằng những thành tích Huy chương Vàng của các vận động viên Ngô Ngân Hà, Trần Quang Hạ và Hoàng Xuân Vinh là minh chứng cho thấy Thể thao Việt Nam có sự vận động, phát triển bứt phá giá trị.

Giữ vị thế cao tại Đông Nam Á

Thể thao Việt Nam đang là một trụ cột tại Đông Nam Á. Điều này không thể phủ nhận. Từ sự non trẻ bước đầu hội nhập trở lại SEA Games vào năm 1989, đến bây giờ, Thể thao Việt Nam luôn dẫn đầu thành tích Huy chương Vàng tại Đại hội thể thao Đông Nam Á 20 năm qua.

Ông Trần Đức Phấn (nguyên Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục Thể dục Thể thao) từng chia sẻ: “Trong các phiên làm việc của thể thao Đông Nam Á, vai trò của Thể thao Việt Nam là rất quan trọng. Chúng ta là một thành viên tích cực thúc đẩy phát triển thể thao khu vực cũng như tham gia đầy đủ các Đại hội và giành thành tích nâng cao kết quả của Thể thao Đông Nam Á nói chung. Do vậy, các nền thể thao tại Đông Nam Á luôn giữ một tinh thần tôn trọng đối với Thể thao Việt Nam”.

Trong giai đoạn 2030-2045, Thể thao Việt Nam còn định hướng xây dựng phong trào thể dục, thể thao phát triển rộng khắp với số người tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên đạt trên 45% dân số; trên 90% học sinh, sinh viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể.

Thể thao Việt Nam sẵn sàng duy trì sự đầu tư và đặt trọng tâm giữ vững vị trí trong 3 quốc gia dẫn đầu các kỳ SEA Games, đứng Top 20 quốc gia tại các kỳ ASIAD (phấn đấu đạt từ 5-7 Huy chương Vàng tại các kỳ ASIAD), có huy chương tại các kỳ Olympic, Paralympic, bóng đá nam trong Top 10 châu Á, bóng đá nữ trong Top 8 châu Á.

Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, ông Nguyễn Danh Hoàng Việt cho rằng, Thể thao Việt Nam đang ở giai đoạn mà thời cơ và thách thức đan xen quyết liệt. Do vậy, sự tập trung đầu tư phát triển để giành thành tích, nâng cao hình ảnh Thể thao Việt Nam trên các đấu trường Đông Nam Á, châu Á luôn là trách nhiệm của ngành.

Năm 2025 khi tham dự Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về thể thao lần thứ 8 (AMMS 8) tại Việt Nam, tất cả những nhà quản lý thể thao tại Đông Nam Á đã đánh giá cao Việt Nam trước sự tích cực tham gia các hoạt động để phát triển thể thao khu vực. Thể thao Việt Nam như nhiều nền thể thao khác đều hướng đến một Cộng đồng Thể thao ASEAN năng động, sáng tạo và bền vững, góp phần vào sự thịnh vượng chung của khu vực tạo nên những dấu ấn mới.

Qua các kỳ Olympic châu Á (OCA), đến nay, Thể thao Việt Nam đã đạt được tổng thành tích 21 Huy chương Vàng, 75 Huy chương Bạc và 112 Huy chương Đồng.

Qua các kỳ Thế vận hội, Thể thao Việt Nam đã giành tổng thành tích 1 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc, 1 Huy chương Đồng.

Dấu ấn Đại hội thể thao toàn quốc

Chuyên gia thể thao Lâm Quang Thành (nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao) từng bày tỏ “Đại hội thể thao toàn quốc là chương trình đánh giá toàn diện nhất sự đầu tư vào thể thao của các đơn vị trong cả nước. Cũng từ Đại hội thể thao toàn quốc, nhà quản lý sẽ thấy được sự phát triển của Thể thao Việt Nam qua mỗi chu kỳ (4 năm/lần)”.

Đại hội thể dục thể thao toàn quốc được tổ chức lần đầu vào năm 1985. Trong giai đoạn đầu, Ngành Thể thao Việt Nam chỉ tổ chức khiêm tốn 15 môn với 127 nội dung thi đấu. Đến năm 2018, Đại hội chính thức đổi tên thành Đại hội thể thao toàn quốc. Đến kỳ Đại hội thể thao toàn quốc lần thứ 9 năm 2022, số môn thi đấu đã nâng lên 53 với tổng 941 bộ huy chương.

Năm 2026, Đại hội thể thao toàn quốc bước vào kỳ tổ chức lần thứ 10, và nội dung thi đấu đã lên con số 973. Nhiều ý kiến cho rằng, Đại hội thể thao toàn quốc tổ chức là một phần phản ánh về sự phát triển của Thể thao Việt Nam. Đến lúc này, một trong những mục tiêu xuyên suốt để Thể thao Việt Nam tổ chức Đại hội chính đã ghi rõ: “Tăng cường nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò, tác dụng của thể dục thể thao; thúc đẩy phong trào tập luyện thể thao trong nhân dân, góp phần nâng cao thể chất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tạo điều kiện để phát triển nhanh thể thao thành tích cao, thúc đẩy phát triển cơ sở vật chất cùng việc đào tạo vận động viên cơ bản, hệ thống, khoa học nhằm nâng cao thành tích thể thao lên một bước mới…”.

Laodong.vn

Cùng chuyên mục