Thể thao Việt Nam xác định nâng tầm thành tích tại ASIAD, Olympic, lấy khoa học công nghệ và hệ thống đào tạo làm nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Thể thao Việt Nam chuyển dịch theo từng giai đoạn
Ông Nguyễn Danh Hoàng Việt - Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam - cho rằng, hành trình 80 năm của thể thao Việt Nam không chỉ là quá trình phát triển liên tục mà còn là sự thay đổi về vai trò và cách tổ chức qua từng thời kỳ.
"Nhìn lại hành trình 8 thập kỷ có thể khẳng định, đây là một chặng đường rất đáng tự hào, thể hiện rõ vai trò, vị trí của thể dục thể thao trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nền thể dục thể thao cách mạng được xây dựng theo quan điểm của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ cách mạng, vì lợi ích của nhân dân. Các phong trào ‘Khỏe vì nước’, ‘Khỏe để kháng chiến, kiến quốc’ trở thành cốt lõi của thể dục thể thao (TDTT) thời kỳ này", ông Việt cho biết.
Sau các giai đoạn chiến tranh, thể thao dần chuyển sang mô hình phát triển hệ thống, mở rộng phong trào quần chúng và từng bước hội nhập quốc tế.
Quá trình này được ghi dấu bằng nhiều cột mốc cụ thể, phản ánh sự tiến bộ về chất lượng thành tích. Thể thao Việt Nam đã lập kỷ lục thế giới đầu tiên năm 1962 của xạ thủ Trần Oanh; dấu mốc tái hội nhập Olympic năm 1980; tấm huy chương vàng ASIAD đầu tiên năm 1994 của Trần Quang Hạ; huy chương Olympic đầu tiên năm 2000 của Trần Hiếu Ngân; huy chương vàng Olympic năm 2016 của Hoàng Xuân Vinh; đội tuyển bóng đá nữ giành quyền dự World Cup 2023; đội tuyển U23 nam đạt ngôi Á quân châu Á năm 2018...
Xuyên suốt 80 năm chặng đường, Việt Nam cũng đã đăng cai và tổ chức thành công nhiều sự kiện thể thao quốc tế lớn như SEA Games 22 (2003), Đại hội Thể thao châu Á trong nhà lần thứ 3 (2009), Đại hội Thể thao Bãi biển châu Á lần thứ 5 (2016), SEA Games 31 (2022) cùng nhiều giải đấu quốc tế quan trọng khác.
Ông Việt nhấn mạnh: "Những thành tựu ấy không chỉ mang giá trị chuyên môn, mà còn là biểu tượng sinh động cho ý chí, khát vọng và bản lĩnh của con người Việt Nam”.
Định hướng dựa trên khoa học
Ở giai đoạn hiện nay, theo ông Nguyễn Danh Hoàng Việt, điểm thay đổi mang tính nền tảng nằm ở việc đưa khoa học thể thao và công nghệ trở thành trụ cột trong huấn luyện và thi đấu.
"Có thể nói, khoa học thể thao và công nghệ đã trở thành một trong những yếu tố mang tính quyết định trong việc nâng cao thành tích của vận động viên Việt Nam, đặc biệt khi chúng ta hướng tới các đấu trường lớn như ASIAD và Olympic Games.
Trước hết, chúng ta đã có bước tiến rõ rệt trong việc ứng dụng khoa học vào huấn luyện. Nếu trước đây công tác huấn luyện chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của huấn luyện viên, thì hiện nay các đội tuyển đã quan tâm nhiều hơn đến các yếu tố khoa học như sinh lý vận động, dinh dưỡng, hồi phục, tâm lý thi đấu và quản lý tải lượng vận động. Đây là bước chuyển quan trọng, đặt nền tảng cho cách tiếp cận huấn luyện hiện đại", ông Việt phân tích.
Hiện tại, hệ thống phục vụ khoa học thể thao đang từng bước hoàn thiện, từ các trung tâm huấn luyện, y học thể thao đến kiểm tra y sinh học và kiểm soát doping. Việc ứng dụng công nghệ trong phân tích kỹ thuật, theo dõi chỉ số vận động và xây dựng hồ sơ dữ liệu vận động viên cũng đã được triển khai.
Theo Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam, đây là cơ sở để quá trình huấn luyện trở nên chính xác, có thể cá thể hóa cho từng vận động viên, thay vì áp dụng chung một phương pháp.
Không chỉ dừng ở hiện tại, định hướng 10 năm tới được xác lập với yêu cầu nâng cao chất lượng cạnh tranh ở cấp độ cao hơn.
Ông Nguyễn Danh Hoàng Việt nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định mục tiêu trong 10 năm tới là tiếp tục phát triển thể thao Việt Nam theo hướng bền vững, chuyên nghiệp và tiệm cận trình độ châu lục, thế giới.
Trước hết, về thành tích, thể thao Việt Nam phấn đấu duy trì vị thế trong top đầu tại SEA Games nhưng quan trọng hơn là nâng tầm cạnh tranh tại ASIAD và hướng tới giành thêm huy chương tại Olympic Games. Đây là bước chuyển về chất, thể hiện khát vọng vươn ra sân chơi lớn".
Cùng với mục tiêu thành tích, ông Việt cho hay, ngành thể thao sẽ tập trung xây dựng hệ thống đào tạo đồng bộ và có chiều sâu, trong đó thể thao học đường đóng vai trò nền tảng, các tuyến đào tạo được liên thông từ địa phương đến đội tuyển quốc gia.
Bên cạnh đó, việc đầu tư trọng điểm vào các môn Olympic và các môn thế mạnh được xác định là giải pháp tạo đột phá.
Ông Việt cũng nhấn mạnh: “Một mục tiêu quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong huấn luyện, thi đấu và quản lý thể thao. Đây sẽ là yếu tố then chốt giúp rút ngắn khoảng cách với các nền thể thao tiên tiến”.
Đi kèm với đó là định hướng phát triển kinh tế thể thao và tăng cường xã hội hóa nhằm huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách, tạo điều kiện nâng cao chất lượng tập luyện và thi đấu.
Thể thao Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn phát triển dựa trên khoa học, dữ liệu và đầu tư có trọng điểm, với mục tiêu nâng cao vị thế trên các đấu trường châu lục và thế giới trong thập kỷ tới.
