Bộ phim điện ảnh “Quán Kỳ Nam” của đạo diễn Leon Lê được ngợi khen là những thước phim đẹp bậc nhất của năm 2025. Thế nhưng, trên các diễn đàn, khán giả yêu nghệ thuật phải kêu cứu cho phim vì doanh thu quá thấp.
Nỗi khổ của dòng phim tác giả
“Quán Kỳ Nam” sau 3 ngày ra rạp chỉ thu về 1,3 tỉ đồng, nhiều rạp xếp 1 suất chiếu/ngày. Đơn vị phát hành phim “than khóc” vì suất chiếu quá ít, doanh thu thấp.
“Quán Kỳ Nam” xoay quanh chuyện tình yêu giữa Khang (Liên Bỉnh Phát) và Kỳ Nam (Đỗ Thị Hải Yến), đặt bối cảnh trong khu tập thể cũ vào những năm 1980 thế kỷ trước. Phim được kể theo ngôn ngữ điện ảnh mang đậm dấu ấn cá nhân của Leon Lê, từ màu sắc - âm thanh đến cách tiết chế trong kể chuyện.
Thế nhưng, giống như nhiều tác phẩm thuộc dòng phim tác giả, phim nghệ thuật, “Quán Kỳ Nam” rơi vào cảnh ế vé, kén khán giả.
“Song Lang” - một bộ phim khác của Leon Lê - cũng thuộc dòng phim tác giả với ngôn ngữ điện ảnh riêng biệt ra rạp năm 2018, đạt doanh thu 5 tỉ đồng. Phim được cho là thua lỗ nặng nề với kinh phí sản xuất khoảng 20 tỉ đồng.
Năm 2022, bộ phim “Tro tàn rực rỡ” của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên ra rạp nhận cơn mưa lời khen từ giới chuyên môn. Nhiều đạo diễn, trong đó có Trấn Thành dành lời thán phục cho chất liệu điện ảnh, ngôn ngữ kể chuyện nhưng phim rời rạp chỉ với doanh thu 4,1 tỉ đồng.
Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Lao Động, đạo diễn Leon Lê nói: “Tôi cũng có thể làm phim thương mại bán vé. Nhưng, câu chuyện của Quán Kỳ Nam ám ảnh tôi. Tôi muốn kể về những điều tôi thực sự say mê. Thị trường phim hiện tại có rất nhiều phim kinh dị, phim gia đình. Cứ một phim kinh dị bán được vé, sẽ rất nhiều đạo diễn đổ xô vào làm. Nếu cứ như vậy, chúng ta sẽ có một thị trường phim “bắt trend”. Tôi muốn đi một lối riêng, có thể khó khăn, nhưng vẫn rất cần những người đi tiên phong, mở đường”.
Điện ảnh thế giới cũng từng chứng kiến “hoàn cảnh” ế vé của các tác phẩm thuộc dòng phim tác giả (phim nghệ thuật).
Báo chí Mỹ từng viết bài hài hước về những bộ phim đoạt Oscar danh giá nhưng sớm phải rời rạp. Giải Oscar và khán giả đại chúng bỗng bị chia rẽ, đứng về 2 phía, khi có quan điểm trái chiều.
“Moonlight” - bộ phim đoạt Oscar năm 2017 gây xúc động mạnh với giới nhà nghề nhưng lại bị khán giả đại chúng thờ ơ.
Việc dung hòa được yếu tố nghệ thuật và thị hiếu khán giả luôn là bài toán khó với những đạo diễn theo đuổi ngôn ngữ điện ảnh cá nhân, riêng biệt.
Để tham vọng vươn xa
Để phát triển ngành công nghiệp điện ảnh với tốc độ thần kỳ, vươn lên top đầu thế giới, Hàn Quốc đã phá bỏ nhiều rào cản, thúc đẩy phim Hàn đa dạng, phong phú vượt bậc về đề tài, thể loại.
“Ký sinh trùng” (tựa tiếng Anh: Parasite) - là một tác phẩm điện ảnh thuộc dòng phim nghệ thuật của đạo diễn Bong Joon Ho. Phim lấy đề tài về xung đột giai cấp, khoảng cách giàu - nghèo, sự phân chia giai cấp trong xã hội hiện đại Hàn Quốc. “Ký sinh trùng” với nhiều phép ẩn dụ được đánh giá là phim không dễ xem với khán giả đại chúng.
Thế nhưng, ngay sau khi đoạt Cành Cọ Vàng tại Liên hoan phim Cannes năm 2019, “Ký sinh trùng” đã tạo hiệu ứng kỳ tích tại phòng vé, cán đích doanh thu 72,6 triệu USD (kinh phí sản xuất 11,4 triệu USD).
Năm 2020, “Ký sinh trùng” tiếp tục đoạt Oscar, và một lần nữa quay trở lại phòng vé trong sự nức lòng của khán giả Hàn Quốc.
Trong bối cảnh Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang thực hiện chiến lược về công nghiệp hóa văn hóa, lấy điện ảnh là một trong 6 ngành trọng điểm, phim Việt hơn bao giờ hết cần ra rạp với sự phong phú, đa dạng về đề tài, thể loại. Sẽ cần đến những bom tấn “càn quét” phòng vé và cần đến cả những bộ phim giàu chất liệu điện ảnh để khán giả trải nghiệm cảm xúc đặc biệt mà một bộ phim có thể mang lại.
Quán Kỳ Nam” cần nhiều hơn sự cổ vũ, ủng hộ từ khán giả.
