Tổ chức không gian phát triển gắn với liên kết vùng và quốc gia

Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Quảng Ninh đã ban hành Chương trình hành động số 25-CTr/TU ngày 30/10/2026. Qua đó, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của không gian thành phố mới, đồng thời mở rộng vai trò kết nối trong vùng và quốc tế.

Với quy mô không gian phát triển mới, Quảng Ninh đứng trước yêu cầu tổ chức lại các nguồn lực, xác lập rõ vai trò của từng khu vực và tăng cường khả năng kết nối giữa các địa bàn. Do đó, thành phố định hướng hình thành một cấu trúc không gian thống nhất, trong đó đô thị, công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu, du lịch, nông thôn, miền núi, biên giới, biển đảo và di sản có sự phân công, bổ trợ lẫn nhau. Theo Chương trình hành động số 25-CTr/TU, cấu trúc phát triển mới gồm 3 hành lang phát triển, 4 vùng kinh tế - xã hội và 5 trung tâm động lực.

Trong cấu trúc này, 5 trung tâm động lực được xác định với những chức năng và lợi thế riêng. Trong đó, đô thị trung tâm Hạ Long giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, du lịch, dịch vụ tổng hợp và đổi mới sáng tạo của thành phố, gắn với không gian Vịnh Hạ Long - Vịnh Cửa Lục - Bãi Cháy - Tuần Châu. Thành phố cũng nghiên cứu xây dựng Trung tâm hành chính mới theo hướng kiểu mẫu, hiện đại tại khu vực phía Bắc Vịnh Cửa Lục. Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, cảng biển và logistics, kết nối với Hải Phòng để hình thành chuỗi công nghiệp - đô thị - dịch vụ - cảng biển. Đặc khu Vân Đồn phát triển theo hướng trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ cao cấp và đổi mới sáng tạo, khai thác lợi thế Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và không gian biển đảo Vịnh Bắc Bộ. Trong khi đó, Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái được xác định là trung tâm thương mại biên giới, logistics và hợp tác kinh tế quốc tế, tăng cường kết nối với Đông Hưng (Trung Quốc). Không gian di sản Yên Tử tập trung phát triển văn hóa, di sản, du lịch tâm linh và công nghiệp văn hóa, gắn kết với Bạch Đằng, khu di tích nhà Trần tại Đông Triều và các tuyến du lịch di sản liên vùng.

Các trung tâm động lực xác lập chức năng riêng, hướng tới sự liên kết, bổ trợ và lan tỏa. Hạ Long phát huy vai trò trung tâm tổng hợp; Quảng Yên thúc đẩy công nghiệp, cảng biển; Vân Đồn mở rộng kinh tế biển và dịch vụ cao cấp; Móng Cái tăng cường giao thương quốc tế; Yên Tử khai thác giá trị văn hóa, di sản. Sự kết nối giữa các trung tâm sẽ tạo điều kiện để các khu vực trong thành phố cùng tham gia vào chuỗi giá trị, mở rộng không gian sản xuất, kinh doanh và thị trường.

Cùng với tổ chức lại không gian nội thành, Quảng Ninh đặt trọng tâm vào việc tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế. Trong đó, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh được xác định là trục kết nối quan trọng, liên thông vùng Trung du và miền núi phía Bắc với các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị, cảng biển và trung tâm logistics lớn. Hành lang kinh tế ven biển Quảng Ninh - Hải Phòng - Hưng Yên - Ninh Bình cũng được chú trọng phát triển, gắn kết các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị ven biển, cảng biển và trung tâm du lịch. Qua đó, mở rộng không gian phát triển kinh tế biển, công nghiệp, logistics, dịch vụ và du lịch; phát huy lợi thế bổ sung giữa các địa phương thay vì cạnh tranh hoặc đầu tư trùng lặp.

Bên cạnh đó, thành phố định hướng tăng cường kết nối với khu vực Tây Nam Trung Quốc và các thị trường khu vực, quốc tế, đồng thời gắn các hành lang kinh tế trong nước với mạng lưới giao thương quốc tế.

Trong chương trình hành động, Quảng Ninh cũng xác định chủ động rà soát, đầu tư và kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông, cảng biển, cửa khẩu, sân bay và hệ thống logistics, hình thành mạng lưới vận tải, lưu thông hàng hóa và dịch vụ liên thông. Qua đó, thành phố mở rộng khả năng kết nối các trung tâm sản xuất, thương mại với thị trường trong nước và quốc tế, giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Những định hướng lớn của chương trình hành động nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, Quảng Ninh hướng tới trở thành trung tâm phát triển năng động, hiện đại, có sức cạnh tranh cao; là trung tâm du lịch quốc tế, kinh tế biển mạnh, công nghiệp xanh và kinh tế đô thị gắn với di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045, thành phố phát triển dựa trên kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu của tăng trưởng.

Bảo Bình

Cùng chuyên mục