Sau cơn bão số 3 (Yagi) đổ bộ vào đầu tháng 9/2024, gần như toàn bộ diện tích nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) trên biển của Quảng Ninh bị ảnh hưởng nặng nề, bao gồm nhiều vùng nuôi biển trọng điểm bị xoá sổ. Việc nhanh chóng giao biển trở lại cho người dân tái sản xuất được coi là chính sách thiết thực, kịp thời và hiệu quả tại thời điểm đó cho đến hiện nay của tỉnh Quảng Ninh. Trong bối cảnh tiếp tục đẩy mạnh lộ trình phục hồi sau thiên tai cộng với những vấn đề phát sinh đến từ thị trường, dịch bệnh, nuôi biển Quảng Ninh đang đặt ra yêu cầu cần có thêm những chính sách trợ lực đủ mạnh để phát triển bền vững.
Nói về chính sách giao biển của Quảng Ninh, ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thuỷ sản, Kiểm ngư (Sở NN&MT) cho biết: Người dân, doanh nghiệp được giao biển ổn định, lâu dài, phù hợp về vị trí, diện tích và đúng quy hoạch phát triển của tỉnh và địa phương là điểm mấu chốt để người NTTS yên tâm đầu tư sản xuất, tránh tâm lý làm ăn tạm bợ, cầm chừng, ngắn hạn, khó có khả năng chống chịu trước thiên tai, dịch bệnh…
Tỉnh Quảng Ninh dành 45.000ha mặt biển cho quy hoạch nuôi biển. Tính đến thời điểm này, khoảng trên 10.000ha mặt biển đã tổ chức NTTS thực tế. Toàn tỉnh đã hoàn thành việc giao biển cho các hộ dân; hoàn thành giao biển với diện tích gần 4.000ha mặt biển cho trên 30 doanh nghiệp, hợp tác xã NTTS trên biển. Hiện Sở NN&MT đang phối hợp với các địa phương có biển rà soát diện tích mặt biển trong quy hoạch NTTS liền kề các khu vực đường giao thông nội thuỷ hoặc rà soát diện tích mặt biển trong quy hoạch NTTS mà nằm trong vùng di sản Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long để xác định ranh giới, hành lang, làm cơ sở đề xuất các bộ, ngành trung ương hướng dẫn xử lý, sớm giao khu vực biển cho các đơn vị tổ chức sản xuất NTTS.
Cùng với chuyển động này, tỉnh Quảng Ninh cũng đang chủ động tham mưu tỉnh đề xuất trung ương giảm mức thu tiền sử dụng khu vực biển để NTTS ở mức dao động 50% mức thu tiền sử dụng khu vực biển theo quy định hiện hành. Cụ thể, đề xuất điều chỉnh mức 7,5 triệu đồng/ha/năm (theo Quyết định số 28/2021/QĐ-UBND) xuống còn 4 triệu đồng/ha/năm (mức tối thiểu trong khung quy định tại điểm đ, khoản 1, Điều 34 Nghị định 11/2021/NĐ-CP, ngày 10/2/2021 của Chính phủ). Theo ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở NN&MT tính toán, nếu chi phí sử dụng khu vực biển ở mức 7,5 triệu đồng/ha/năm sẽ chiếm 15-25% tổng chi phí sản xuất trực tiếp, nếu chi phí điều chỉnh xuống còn 4 triệu đồng/ha/năm thì tổng chi phí sản xuất trực tiếp chiếm 8-13,3%. Ở mức chi phí này sẽ tăng khả năng thu hút đầu tư, khuyến khích mô hình nuôi biển quy mô, hiện đại, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng ngành nông - lâm - ngư nghiệp của tỉnh.
Hiện nay, để tiếp tục trợ lực cho thuỷ sản phát triển, Sở NN&MT và các đơn vị chuyên môn thuộc Sở đã và đang đẩy mạnh việc hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ NTTS, khuyến khích các hộ NTTS, nhất là khối doanh nghiệp tăng cường áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến hiện đại vào sản xuất… Ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở NN&MT, khẳng định: Việc hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ NTTS là rất cần thiết, nhất là trong thực tế vừa qua hoạt động nuôi nhuyễn thể của Quảng Ninh, cụ thể là nuôi hàu, hà đã xuất hiện hiện tượng người dân thả nuôi cùng lúc với mật độ dày, khiến vật nuôi gầy yếu, không đạt chất lượng, không có khả năng cạnh tranh với nhiều mặt hàng cùng loại trên thị trường. Giá bán hàu của Quảng Ninh thời điểm này đang được đánh giá thấp hơn chi phí đầu vào khiến người NTTS bị thua lỗ. Bàn về điều này, ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thuỷ sản, Kiểm ngư (Sở NN&MT) cho biết thêm: Chúng tôi đã hướng dẫn bà con thả nuôi cá biển ở mật độ 6% tổng diện tích nuôi; nuôi nhuyễn thể ở mật độ tối đa 30% tổng diện tích, tuy nhiên nhiều hộ NTTS đã không theo khuyến cáo mà nuôi với mật độ dày từ trên 50%, dẫn đến thất bại. Tới đây, các khâu định hướng kỹ thuật sẽ được Chi cục thực hiện mạnh tay hơn, thể hiện rõ vai trò định hướng, thẩm định, giới hạn phương án sản xuất hiệu quả, bền vững, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường, hệ sinh thái và nguồn lợi trong hoạt động NTTS trên toàn tỉnh.
