Trùng tu đình Giang Võng

Đình Giang Võng từ lâu đã là công trình văn hoá tâm linh của nhân dân trong vùng, nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, gửi gắm lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân có công khai khẩn lập làng biển ở vùng Hạ Long xưa.

Đình Giang Võng trước khi trùng tu.
Đình Giang Võng trước khi trùng tu.

Đình Giang Võng có từ lâu đời, trải qua nhiều biến thiên lịch sử nhưng vẫn là một phần không thể tách rời trong không gian văn hoá của cư dân vùng biển Hạ Long. Đình thờ thành hoàng làng và cũng là nơi diễn ra nhiều nghi lễ quan trọng, hội làng, tế lễ vào các mùa xuân thu nhị kỳ thể hiện tinh thần đoàn kết gắn bó cố kết cộng đồng dân chài đánh cá trên Vịnh Hạ Long xưa.

Theo các cụ già kể lại, thời kỳ xa xưa thiên tai lũ lụt triền miên, ruộng vườn ngập lụt mênh mông, tôm cá cũng theo dòng nước lũ xuôi ra biển. Ở quê hết đường làm ăn, đời sống vô cùng khổ cực nên một số người làm nghề chài lưới ven sông các tỉnh đồng bằng sông Hồng và Thanh Hóa di cư ra các vùng Cửa Lục, Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long để làm nghề chài lưới sinh sống. Qua một thời gian, thấy nơi đây biển nhiều tôm cá, công việc làm ăn thuận lợi, nên anh em con cháu các gia đình chài lưới ở quê cũng lần lượt ra để làm ăn sinh sống và định cư, coi đây là quê hương mới. 7 ông trưởng của 7 dòng họ đã bàn bạc thống nhất phải lập thành làng, vận động công đức để dựng ngôi đình làng để thờ thành hoàng và các vị anh hùng dân tộc nhà Trần. Sau đó xây đền ở phía Bắc bến phà Bãi Cháy.

Đến thời nhà Nguyễn, dân số của làng phát triển đông. Chính quyền cho tách làng và thành lập hai xã là Giang Võng và Trúc Võng, đồng thời cho chia đình làng để hai xã xây dựng lại đình mới của từng xã. Đình Trúc Võng chuyển về xây dựng tại phía Bắc đồi Kênh Đồng nay thuộc phường Bãi Cháy. Đình Giang Võng chuyển về xây dựng tại phía Tây Nam ghềnh đồi Cái Đá (nay thuộc phường Cao Xanh) năm Giáp Thân (1824) và hoàn thành năm Ất Dậu (1825). Đình Giang Võng đã được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 2016.

Tuy nhiên, trải qua sự băng hoại của thời gian, đến nay toàn bộ kiến trúc đình đã xuống cấp nghiêm trọng. Tiền tế và hậu cung gần như hư hỏng hoàn toàn. Miếu thờ mẫu bị nứt tường và dột mái. Nhiều hiện vật thờ tự bị hư hại. Trong khi đó khuôn viên đền rất hẹp trũng thấp dễ ngập úng. Hệ thống điện nước lại chưa có quy hoạch đồng bộ.

Đứng trước thực trạng đó, từ năm 2021, UBND phường đã xác định việc tôn tạo đình Giang Võng là nhiệm vụ trọng tâm. UBND phường đã phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành khảo sát đo đạc hiện trạng thu thập tư liệu hình ảnh phỏng vấn các cụ cao niên để phục dựng lại nguyên mẫu kiến trúc đình xưa. Qua quá trình khảo sát, các cơ quan chức năng đã đánh giá chi tiết kết cấu nền móng, vật liệu gốc, hoa văn trang trí, từ đó đề xuất các giải pháp tu bổ cho phù hợp đảm bảo tính nguyên gốc và giữ gìn được các giá trị lịch sử.

Phối cảnh đình Giang Võng sau khi hoàn thành trùng tu.
Phối cảnh đình Giang Võng sau khi hoàn thành trùng tu.

Đến năm 2024, căn cứ vào hướng dẫn của Sở Văn hoá - Thể thao nay là Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch, UBND phường đã lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư dự án tu bổ, tôn tạo di tích đình Giang Võng. Hồ sơ đã được thống nhất chủ trương và trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Ngày 27/8/2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 3335/QĐ-UBND phê duyệt Dự án tu bổ, tôn tạo di tích đình Giang Võng.

Ông Phạm Ngọc Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Cao Xanh, Phó Trưởng Ban xây dựng đền Giang Võng, cho biết: Công trình được tu bổ tôn tạo gồm các hạng mục chính và phần phụ trợ được thiết kế đồng bộ với phần đình chính được phục hồi nguyên mẫu kiến trúc chữ đinh gồm 5 gian, miếu thờ mẫu có diện tích hơn 22m2 và nhà thủ từ, ban quản lý đền, sân đình, tường bao và cảnh quan xung quanh. Công trình được thực hiện theo quy trình bảo tồn di tích cấp tỉnh có giám sát chuyên môn của Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch tuân thủ Luật Di sản văn hoá và Nghị định 166/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

Công trình tu bổ tôn tạo đình Giang Võng thể hiện tinh thần bảo tồn để phát triển và phát triển dựa trên nền tảng văn hoá. Đây không chỉ là việc khôi phục một di tích vật chất mà còn là hành động tri ân tiền nhân, kế thừa và phát huy truyền thống văn hoá quý báu của dân tộc. Sau khi hoàn thành, công trình sẽ cùng với các đền chùa ở các phường Hồng Gai, Cao Xanh, Hoành Bồ và xã Thống Nhất tạo thành tuyến du lịch tâm linh đặc sắc của tỉnh, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Tỉnh uỷ về xây dựng và phát huy giá trị văn hoá, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Cùng chuyên mục