Quyết định phát động chiến dịch quân sự ngày 28/2 đánh dấu bước ngoặt lớn trong cách tiếp cận của tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran. Nếu như trước đây ông từng thận trọng trước khả năng thay đổi chế độ tại Tehran, thì lần này Nhà Trắng đã ủng hộ kế hoạch tấn công trực diện vào giới lãnh đạo cấp cao. Điều gì khiến ông đổi ý?
Sự thay đổi trong mức độ chấp nhận rủi ro
Chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran cho thấy bước chuyển đáng kể trong cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump. Nếu như tám tháng trước, ông từng từ chối kế hoạch của Israel nhằm sát hại Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei vì lo ngại bất ổn khu vực, thì lần này ông đã phê chuẩn phương án tấn công trực diện vào giới lãnh đạo Tehran cùng Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Sau khi chiến dịch bắt đầu, ông Trump tuyên bố ông Khamenei đã thiệt mạng, trong khi truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin về cái chết của lãnh tụ 86 tuổi này.
Mất kiên nhẫn sau nhiều tháng đàm phán
Trong nhiều tháng, chính quyền Mỹ theo đuổi giải pháp ngoại giao, đề xuất cho Iran duy trì chương trình hạt nhân dân sự và đưa ra nhiều phương án thỏa hiệp. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho rằng Tehran không từ bỏ làm giàu uranium và né tránh thảo luận về chương trình tên lửa. Hai ngày trước cuộc không kích, các đặc phái viên Mỹ vẫn tham gia thêm một vòng đàm phán. Song theo giới chức Washington, sự cứng rắn của Iran trong bối cảnh kinh tế suy yếu và quân đội chịu tổn thất sau xung đột trước đó đã khiến ông Trump đi đến quyết định sử dụng vũ lực.
Tính toán rủi ro và kinh nghiệm trước đó
Một số chuyên gia nhận định các động thái trước đây của ông Trump góp phần định hình quyết định lần này. Năm 2018, ông rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân được ký dưới thời Barack Obama; năm 2020, ông ra lệnh không kích khiến tướng cao cấp Iran Qassem Soleimani thiệt mạng. Ngoài ra, chiến dịch quân sự đầu năm nay nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro có thể đã củng cố niềm tin của ông Trump vào biện pháp quân sự. Theo đánh giá này, việc Iran không nhượng bộ khiến leo thang trở thành kịch bản khó tránh khỏi.
