Xung đột vũ trang và những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu có nguy cơ khiến hàng triệu người đối mặt với nạn đói khi giá nhiên liệu, phân bón và lương thực đồng loạt tăng cao. Đây là cảnh báo của Chủ tịch Quỹ Phát triển nông nghiệp Quốc tế (IFAD) Alvaro Lario trong bối cảnh báo cáo mới của Liên hợp quốc cho thấy tiến trình đẩy lùi nạn đói trên toàn cầu vẫn rất mong manh.
Báo cáo về an ninh lương thực toàn cầu do Liên hợp quốc công bố ngày 21/7 cho biết tình trạng đói trên thế giới đã cải thiện nhẹ trong những năm gần đây. Tuy nhiên, đến năm 2030 vẫn có hơn 500 triệu người đối mặt với nạn đói kinh niên, trong đó châu Phi được dự báo là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AP, ông Alvaro Lario cho biết nếu tình trạng bất ổn địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng tiếp diễn, đặc biệt là những rủi ro đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, sẽ có thêm từ 9 - 18 triệu người trên thế giới đối mặt với nạn đói.
Xung đột làm gia tăng nguy cơ đói nghèo
Theo Chủ tịch IFAD, xung đột vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với mục tiêu chấm dứt nạn đói trên toàn cầu.
Các cuộc chiến và căng thẳng địa chính trị làm gián đoạn vận tải biển, nguồn cung năng lượng và vật tư nông nghiệp, khiến chi phí sản xuất lương thực gia tăng trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn chịu áp lực lạm phát.
Ông Lario nhấn mạnh xung đột và nạn đói thường tạo thành một vòng luẩn quẩn: Chiến sự làm gia tăng tình trạng đói nghèo, di cư và tị nạn, trong khi mất an ninh lương thực lại có thể làm trầm trọng thêm bất ổn xã hội.
Giá năng lượng tăng cũng kéo theo chi phí phân bón và sản xuất nông nghiệp leo thang. Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là các hộ nông dân quy mô nhỏ, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu để bơm nước tưới, thu hoạch và vận chuyển nông sản ra thị trường.
Biến đổi khí hậu tiếp tục gây sức ép lên an ninh lương thực
Báo cáo cũng chỉ ra rằng khả năng chi trả cho một chế độ ăn lành mạnh đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với an ninh lương thực toàn cầu.
Mặc dù sản lượng lương thực thế giới vẫn tăng, khoảng một phần ba dân số toàn cầu vẫn chưa đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn lành mạnh. Tại các quốc gia có thu nhập thấp, tỷ lệ này lên tới 77%.
Theo ông Lario, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc sản xuất đủ lương thực mà là bảo đảm người dân có điều kiện tiếp cận nguồn thực phẩm bổ dưỡng và an toàn.
Trong khi đó, biến đổi khí hậu tiếp tục gây sức ép lên hệ thống lương thực và sinh kế của các cộng đồng nông thôn khi các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán kéo dài và nắng nóng gay gắt xảy ra với tần suất ngày càng cao.
Vì vậy, ông kêu gọi các chính phủ ưu tiên đầu tư vào các giải pháp thích ứng và nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai, thay vì chỉ tập trung ứng phó sau khi thảm họa xảy ra.
Châu Phi trở thành tâm điểm của nạn đói
Theo báo cáo, lần đầu tiên châu Phi vượt châu Á về số người thiếu đói, trở thành khu vực chịu gánh nặng nạn đói lớn nhất thế giới. Đến năm 2030, gần 60% số người suy dinh dưỡng kinh niên trên toàn cầu được dự báo sẽ tập trung tại châu Phi.
Ông Lario cho rằng xu hướng này xuất phát từ tốc độ gia tăng dân số nhanh trong khi tăng trưởng kinh tế chậm hơn nhiều khu vực ở châu Á. Ông kêu gọi tăng đầu tư vào nông nghiệp, cơ sở hạ tầng và hệ thống lương thực trên khắp châu Phi.
Hiện các quốc gia châu Phi phải nhập khẩu lượng lương thực trị giá gần 100 tỷ USD mỗi năm, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực sản xuất trong nước, cải thiện khâu bảo quản, phân phối và thúc đẩy thương mại nội khối.
Theo Chủ tịch IFAD, nếu không đầu tư xây dựng các hệ thống lương thực có khả năng chống chịu tốt hơn trước xung đột, biến động năng lượng và biến đổi khí hậu, những thành quả trong cuộc chiến chống nạn đói toàn cầu có nguy cơ bị đảo ngược.
