Sức lan tỏa của phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ là khi phát huy tinh thần tự quản để giữ vững an ninh từ cơ sở, huy động các tầng lớp nhân dân chủ động tham gia phòng ngừa, đấu tranh đẩy lùi tệ nạn xã hội từ mỗi tổ dân, khu phố.
Sau sắp xếp, 624 thôn, khu phố mới thành lập của TP Quảng Ninh nhanh chóng bắt tay vào ổn định tổ chức, duy trì và triển khai các hoạt động phục vụ nhân dân, bám sát theo các nội dung nhiệm vụ được quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ. Đặc biệt là trên cơ sở đặc thù quy mô dân số, diện tích, kinh tế, văn hóa... đã có thay đổi, các thôn, khu phố toàn tỉnh đang khẩn trương rà soát, bổ sung các bản quy ước, hương ước khu dân cư.
Đây là những quy chuẩn văn hoá, đạo đức mà cộng đồng dân cư cùng thoả thuận đặt ra, với nội dung bám sát yêu cầu thực tế địa bàn dân cư. Vì vậy, quy ước, hương góp phần quan trọng giúp cổ vũ tinh thần tự quản, hình thành trách nhiệm từ mỗi cá nhân trong việc tự quản ANTT, đẩy lùi tệ nạn xã hội tại nơi cư trú.
Tìm hiểu tại phường Hà An được biết, nhiều hình thức lấy ý kiến dân chủ để xây dựng quy ước của các khu phố trên địa bàn đang được tiến hành đồng loạt. Thông qua các nhóm mạng xã hội chính thống mà MTTQ, các đoàn thể, trưởng khu phố quản lý, nội dung dự thảo quy ước được đăng tải công khai để nhân dân thuận tiện tham gia góp ý mọi lúc, mọi nơi. Ngoài ra còn có các hình thức niêm yết công khai dự thảo tại nhà văn hóa, phát lên loa truyền thanh cơ sở, lồng ghép trong các cuộc họp dân, sinh hoạt chi hội đoàn thể... Khi cần thiết, các tổ công tác của khu phố còn tranh thủ đến từng nhà để lắng nghe ý kiến của những người có uy tín của cộng đồng.
Cách làm này nhằm đảm bảo nội dung quy ước “bao trùm” đầy đủ cả nghĩa vụ của từng cá nhân và trách nhiệm của tập thể khu dân cư trong các mô hình tự quản như: “Tổ hòa giải cơ sở”, “Tổ liên gia ANTT”, “Hòm thư góp ý”, “Đường dây nóng tố giác tội phạm”. Mỗi người dân có trách nhiệm hỗ trợ lực lượng công an trong các nhiệm vụ xây dựng địa bàn “không ma túy”, phòng ngừa tệ nạn mại dâm, cờ bạc, lừa đảo...
Tại nhiều địa phương khác cũng cho thấy, tinh thần chủ động của người dân được nâng cao rõ rệt, tích cực tham gia với phương châm “phòng ngừa là chính”, “phòng ngừa từ sớm, từ xa” và luôn có sự đồng hành, hỗ trợ sát sao từ cấp ủy, chính quyền cơ sở. Cụ thể, các địa phương thường xuyên quan tâm, tổ chức những chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật dưới nhiều hình thức. Nhất là bồi dưỡng cho ban lãnh đạo các thôn, khu, tổ dân phố về phương pháp và kỹ năng vận động quần chúng, thuyết phục, hòa giải, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tự quản. Cũng nhờ đó, các mô hình, hoạt động tự quản trên địa bàn tỉnh không triển khai rập khuôn, vận dụng máy móc, mà có sự phát triển linh hoạt, do cộng đồng tự lựa chọn để phù hợp điều kiện thực tế và phát huy hiệu quả cao nhất.
Đơn cử như trước hiểm họa của tệ nạn ma túy, công tác phòng, chống ma túy không chỉ là việc của lực lượng Công an mà là quá trình duy trì thường xuyên, liên tục với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cần làm tốt ngay từ mỗi tổ dân, khu phố. Những kinh nghiệm đó đang tiếp tục được nhiều địa phương trong tỉnh vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn địa bàn.
Đơn cử như tại xã Hải Hòa, ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy xã đã đưa nhiệm vụ xây dựng địa bàn không ma túy vào nghị quyết lãnh đạo. Trách nhiệm được giao cụ thể đến từng chi bộ, từng thôn, từng tổ chức đoàn thể, nhanh chóng cụ thể hóa thành các mô hình như “Trường học không ma túy”, “Thôn không ma túy”, hệ thống camera an ninh hay các mô hình dân vận khéo trong đồng bào tôn giáo...
Trên mặt trận đấu tranh giữ gìn ANTT, TP Quảng Ninh quyết tâm vượt mức chỉ tiêu kéo giảm ít nhất 10% tội phạm về trật tự xã hội; quyết liệt đấu tranh các loại tệ nạn xã hội, không để xảy ra diễn biến phức tạp; hướng tới hoàn thành 30% xã, phường không ma túy trong năm 2026, hướng tới mục tiêu xây dựng “Thành phố không ma túy” vào năm 2030. Đây là nhiệm vụ không chỉ là yêu cầu trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, mà còn trực tiếp góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh phục vụ phát triển KT-XH.
