Kỳ nghỉ Lễ Lao động (Labor Day) thường là dịp người Mỹ thực hiện những chuyến đi cuối cùng của mùa hè. Tuy nhiên, năm nay, những chuyến đi này trở nên đắt đỏ hơn bao giờ hết khi giá xăng tăng lên mức cao kỷ lục trong dịp Lễ Lao động, còn giá dầu diesel cũng lập kỷ lục. Xung đột với Iran, tình trạng gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu và nguồn cung thu hẹp đang tiếp tục gây sức ép lên thị trường nhiên liệu.
Theo Hiệp hội Xe hơi Mỹ (AAA), giá xăng trung bình tại Mỹ trước kỳ nghỉ lễ ở mức 4,14 USD/gallon (1 gallon = 3,785 lít), cao hơn gần 1 USD so với cùng kỳ năm ngoái và vượt mức kỷ lục 3,82 USD/gallon được ghi nhận trong dịp Lễ Lao động năm 2012.
Nicole Collins dự định lái xe từ Philadelphia đến South Carolina để thăm bạn bè. Tuy nhiên, bà cho biết gia đình đã dành phần lớn mùa Hè ở gần nhà và không thực hiện những chuyến đi cuối tuần như thường lệ do chi phí đi lại bằng ô tô tăng quá cao.
“Giá xăng hiện khá cao. Gia đình tôi còn có em bé nên các khoản chi tiêu cũng tăng thêm." - bà Collins nói bên ngoài một trạm xăng ở Claymont, bang Delaware, nơi giá xăng tại đây lên tới 4,199 USD/gallon.
Giá nhiên liệu tại Mỹ tăng mạnh sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2 và duy trì ở mức cao trong những tháng qua. Lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu - đã giảm mạnh, trong khi Iran từ chối mở lại tuyến hàng hải này.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright không đưa ra thông tin cụ thể về thời điểm giá xăng có thể giảm, đồng thời thừa nhận giá xăng hiện nay cao hơn so với dịp Lễ Lao động năm 2025.
“Đúng là giá hiện nay cao hơn, nhưng chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để hạ giá nhiên liệu.” - ông Wright nói trong chương trình “This Week” của ABC ngày 6/9.
Tuy nhiên, giá xăng trung bình trên toàn nước Mỹ vẫn thấp hơn đáng kể so với mức kỷ lục 5,02 USD/gallon được thiết lập vào tháng 6/2022.
Trong khi đó, giá dầu diesel tiếp tục tăng mạnh. Giá diesel trung bình trên toàn quốc ngày 5/9 lên tới 5,85 USD/gallon, mức cao kỷ lục.
Xe tải và các phương tiện vận chuyển hàng hóa khác sử dụng lượng lớn dầu diesel. Chi phí vận tải tăng do giá nhiên liệu cao đang được chuyển sang người tiêu dùng, từ giá hàng hóa tại các cửa hàng tạp hóa đến chi phí giao hàng.
Thông thường, giá xăng có xu hướng giảm khi mùa lái xe mùa Hè kết thúc, đồng thời các nhà máy lọc dầu chuyển sang sản xuất xăng mùa Đông với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, ông Tom Seng, giáo sư tài chính năng lượng tại Đại học Texas Christian, nhận định ngoài tình hình bất ổn tại Trung Đông, năm nay còn có nhiều yếu tố khác khiến diễn biến giá nhiên liệu trong thời gian tới khó dự đoán. Các nhà máy lọc dầu của Mỹ hiện hoạt động với 98% công suất, trong khi nhiều cơ sở đang phải đối mặt với tình trạng nắng nóng bất thường tại Texas. Nếu các nhà máy gặp sự cố hoặc bão khiến một số cơ sở phải ngừng hoạt động, nguồn cung có thể bị ảnh hưởng và giá nhiên liệu khó giảm.
Vấn đề không chỉ nằm ở Trung Đông. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga cũng đang làm nguồn cung dầu diesel bị thu hẹp.
Bộ trưởng Wright cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đang triển khai các biện pháp nhằm tăng sản lượng, đồng thời cho rằng thị trường dự báo giá nhiên liệu sẽ giảm trong những tháng tới.
Tuy nhiên, trước những yếu tố địa chính trị, người dân gần như không thể làm gì để kiểm soát giá xăng. Dù vậy, việc sử dụng các ứng dụng theo dõi giá nhiên liệu có thể giúp người dân tiết kiệm một khoản nhỏ, đặc biệt trong những chuyến đi dài. Giá xăng tại các trạm nằm dọc đường cao tốc có thể cao hơn 10-15 cent/gallon so với các trạm chỉ cách đó một quãng đường ngắn.
