Ngày 3/11, Bộ Quốc phòng Ấn Độ thông báo lực lượng hải quân nước này đã giải cứu 20 thuyền viên và giành lại quyền kiểm soát tàu cá Azini của Iran sau hơn 48 giờ triển khai chiến dịch chống cướp biển ngoài khơi Somalia. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh hoạt động cướp biển có dấu hiệu gia tăng trở lại tại Vịnh Aden và phía tây Ấn Độ Dương, đe dọa an ninh hàng hải trong khu vực.
Hải quân Ấn Độ giải cứu tàu cá Iran
Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh cho biết lực lượng hải quân hoàn tất chiến dịch giải cứu ngày 2/11 tại Biển Ả rập, cách thành phố Mumbai của Ấn Độ hơn 3.000km.
Một quan chức thuộc Lực lượng Cảnh sát biển Puntland của Somalia tiết lộ với hãng tin AP rằng lực lượng Ấn Độ đã tước vũ khí, thu giữ điện thoại di động của 12 nghi phạm cướp biển Somalia, sau đó cho những người này rời đi.
Theo quan chức trên, 12 nghi phạm cùng 2 nhân viên an ninh Somalia sau đó lên bờ tại Bandar Bayla, thuộc vùng đông bắc Somalia. Trong số này, 3 người bị thương nhẹ, song hiện chưa rõ danh tính và nguyên nhân gây thương tích.
Bộ Quốc phòng Ấn Độ khẳng định chiến dịch kết thúc mà không ghi nhận trường hợp thương vong nào. Tuy nhiên, cơ quan này chưa làm rõ thông tin trên áp dụng đối với toàn bộ những người có mặt trên tàu hay chỉ nhóm thuyền viên mà lực lượng hải quân giải cứu. Hiện cũng chưa rõ các thuyền viên tiếp tục ở lại tàu hay đã chuyển đến địa điểm khác.
Ấn Độ huy động 1 tàu chiến, máy bay tuần tra biển và lực lượng đặc nhiệm hải quân tham gia chiến dịch. Không quân nước này cũng sử dụng máy bay vận tải C-17 để thả thêm lực lượng đặc nhiệm xuống khu vực tác chiến.
Nhóm cướp biển chiếm giữ tàu Azini ngày 29/10 tại vùng biển giữa Bandar Bayla và Hafun, ngoài khơi Somalia.
Trước đó, ngày 1/11, một sĩ quan cảnh sát biển Puntland cho biết tàu chở 21 thuyền viên Iran và 2 nhân viên an ninh Somalia. Hiện các cơ quan chức năng chưa giải thích sự chênh lệch giữa số thuyền viên này và con số 20 người mà phía Ấn Độ công bố.
Theo Bộ Quốc phòng Ấn Độ, lực lượng hải quân đã phối hợp theo dõi tàu Azini từ trên biển và trên không trước khi giành lại quyền kiểm soát. Giới chức Ấn Độ lo ngại nhóm cướp biển có thể sử dụng tàu cá này làm căn cứ nổi để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại.
Quan chức Puntland cho biết chính quyền khu vực chỉ nhận được thông tin về chiến dịch sau khi lực lượng Ấn Độ hoàn tất hoạt động giải cứu.
Cướp biển Somalia gia tăng hoạt động
Vụ cướp tàu Azini diễn ra trong bối cảnh hoạt động cướp biển Somalia có dấu hiệu gia tăng trở lại tại Vịnh Aden và khu vực phía tây Ấn Độ Dương.
Từ tháng 4 đến tháng 8, các nhóm cướp biển đã chiếm giữ 6 tàu thương mại, trong đó có những vụ xảy ra cách xa bờ biển Somalia. Một trong số đó là tàu chở sản phẩm dầu mỏ Sibu 1, gặp nạn tại khu vực cách thành phố al-Mukalla của Yemen khoảng 252km về phía đông.
Tháng 9, chính quyền Puntland thông báo nhóm cướp biển đã sát hại 5 thuyền viên trên tàu chở dầu MT Honour 25 trước khi lực lượng an ninh giành lại quyền kiểm soát con tàu. Nhóm cướp biển chiếm giữ tàu từ tháng 4. Nhà chức trách sau đó bắt giữ 16 nghi phạm liên quan vụ việc.
Hoạt động cướp biển gia tăng tiếp tục đặt ra thách thức đối với an ninh hàng hải trong khu vực, vốn đang chịu tác động từ cuộc xung đột liên quan Iran. Các cuộc tấn công tại eo biển Hormuz cùng những lời đe dọa của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào tàu thuyền có liên hệ với Ả-rập Xê-út khi đi qua eo biển Bab el-Mandeb đã gây thêm khó khăn cho hoạt động vận chuyển dầu mỏ.
Những diễn biến này khiến nhiều tàu phải thay đổi hành trình, kéo dài thời gian vận chuyển và làm tăng chi phí thuê tàu chở dầu. Một số chuyến hàng chuyển sang tuyến đường vòng qua châu Phi, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm tới 1 tháng.
Trong thập niên qua, các hoạt động tuần tra hải quân quốc tế cùng việc tăng cường bảo đảm an ninh hàng hải đã góp phần làm giảm đáng kể nạn cướp biển Somalia. Tuy nhiên, những vụ chiếm giữ tàu gần đây tiếp tục làm gia tăng quan ngại về nguy cơ mất an toàn đối với hoạt động vận tải biển trong khu vực.
