Ngày 30/9, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã thông qua nghị quyết mang tính bước ngoặt - chuyển đổi Phái bộ Hỗ trợ an ninh đa quốc gia (MSS) do LHQ hậu thuẫn tại Haiti thành một lực lượng quân sự quy mô lớn nhằm đối phó với tình trạng bạo lực băng nhóm ngày càng leo thang.
Theo nghị quyết, lực lượng mới có thể triển khai tối đa 5.500 người, gồm cảnh sát và binh sĩ. Đây là sự mở rộng vượt xa so với nhiệm vụ hiện tại - vốn chỉ dừng ở mức hỗ trợ chấp pháp, với sự tham gia của khoảng 1.000 cảnh sát, phần lớn đến từ Kenya, được triển khai tại Haiti theo MSS kể từ năm 2023.
Mỹ và Panama là hai quốc gia đồng bảo trợ đề xuất này. Đại diện thường trực của Mỹ tại LHQ Mike Waltz nhấn mạnh: “Cuộc bỏ phiếu với 12 thành viên đồng thuận đã cho thấy cộng đồng quốc tế cùng chia sẻ gánh nặng”. Theo ông, đây là hy vọng cho Haiti, nơi các băng nhóm khủng bố đang tìm cách bành trướng khu vực hoạt động, gieo rắc mối nguy về hiếp dâm, cướp bóc, sát hại và khủng bố người dân.
Trong khi đó, Đại diện thường trực của Haiti tại LHQ Ericq Pierre đánh giá đây là “bước ngoặt quyết định” trong cuộc chiến chống lại một trong những thách thức nghiêm trọng nhất trong lịch sử đầy biến động của quốc gia này. Ông nhấn mạnh: “Nhiều băng nhóm vũ trang hạng nặng đã mở rộng quyền kiểm soát trên phần lớn lãnh thổ, đặc biệt là thủ đô. Chúng không còn là những tội phạm đơn lẻ, mà đã trở thành các tổ chức tội phạm quy mô lớn, thách thức quyền lực nhà nước và thậm chí đe dọa cả sự ổn định khu vực”.
Bên cạnh lực lượng quân sự mở rộng, LHQ cũng sẽ thành lập một văn phòng hỗ trợ, theo đề xuất từ nhiều tháng trước của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, nhằm đảm bảo hậu cần và tài chính cho sứ mệnh này.
Tuy nhiên, không phải mọi thành viên HĐBA LHQ đều nhất trí về đề xuất này. Trung Quốc và Nga tiếp tục bỏ phiếu trắng, giống như khi MSS được thành lập năm 2023. Đại diện thường trực của Trung Quốc tại LHQ – ông Phó Thông (Fu Cong) nhận định: “Việc sử dụng vũ lực để trấn áp bạo lực vào thời điểm này không những khó mang lại hiệu quả, mà còn có thể làm phức tạp thêm tình hình vốn đã bế tắc ở Haiti”. Ông cho rằng nghị quyết chưa làm rõ nhiều vấn đề quan trọng như quy tắc tác chiến hay thành phần lực lượng, song Bắc Kinh không phủ quyết “vì tình hình an ninh nghiêm trọng” của Haiti.
Haiti – quốc gia nghèo nhất châu Mỹ – từ lâu đã chìm trong vòng xoáy bạo lực với các vụ giết người, hiếp dâm, cướp bóc và bắt cóc do các băng nhóm gây ra, trong bối cảnh bất ổn chính trị triền miên. Khủng hoảng trở nên trầm trọng hơn kể từ đầu năm 2024, khi các băng nhóm buộc Thủ tướng Ariel Henry phải từ chức. Quốc gia này chưa tổ chức bầu cử kể từ năm 2016 và hiện do Hội đồng Tổng thống chuyển tiếp điều hành./.
