Mỹ áp thuế 50% đối với số hàng hóa Canada trị giá 20 tỷ USD từ sáng sớm 22/8. Canada ngay lập tức tuyên bố sẽ đáp trả, sau khi các cuộc đàm phán vào phút chót không thể tháo gỡ căng thẳng giữa hai đồng minh lâu năm.
Các mức thuế mới của Tổng thống Donald Trump ảnh hưởng đến khoảng 5% lượng hàng hóa Canada xuất khẩu sang Mỹ mỗi năm, từ gậy khúc côn cầu đến que đè lưỡi.
Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố Canada sẽ áp mức thuế tương ứng đối với hàng hóa Mỹ để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp trong nước. Động thái này khiến căng thẳng thương mại gia tăng và làm dấy lên lo ngại về tương lai của hiệp định thương mại giữa Mỹ, Canada và Mexico.
Canada trước đó đề nghị Mỹ giảm thuế đối với thép, nhôm, ô tô và gỗ xẻ nhưng không nhận được sự đồng thuận. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng Canada đưa ra thêm yêu cầu và rút lại một số cam kết, khiến thỏa thuận không thể hoàn tất.
Trong khi đó, ông Carney cho rằng những thay đổi vào phút chót từ phía Mỹ khiến đàm phán đổ vỡ. Ông đình chỉ đàm phán, yêu cầu đoàn đàm phán Canada trở về Ottawa và cho biết Chính phủ sẽ sớm công bố thêm các biện pháp hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp.
Phía Mỹ cho rằng đề xuất của mình mang tính định hướng lâu dài và bao gồm một quan hệ đối tác kinh tế, an ninh quan trọng với Canada.
Hiện hai bên chưa lên kế hoạch đàm phán mới. Ông Carney khẳng định Canada muốn đạt được thỏa thuận tốt nhất có thể, nhưng không chấp nhận một thỏa thuận bằng mọi giá hay dưới bất kỳ sức ép thời gian nào.
Quan hệ Mỹ - Canada vốn hợp tác nay trở nên căng thẳng
Năm ngoái, Mỹ và Canada trao đổi 880 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ. Hai nước đã có nhiều bất đồng thương mại trong nhiều thập kỷ, nhưng vẫn duy trì quan hệ đồng minh và đối tác thương mại.
Biên giới dài khoảng 8.890km giữa hai nước không được quân sự hóa; mỗi ngày có gần 330.000 người và hàng hóa trị giá 2 tỷ USD qua lại. Khoảng 800.000 người Canada đang sinh sống tại Mỹ.
Chính sách của Tổng thống Trump đối với Canada đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong quan hệ vốn có truyền thống hợp tác giữa hai nước. Ông Trump áp thuế hàng hóa Canada nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước và nhiều lần đề cập ý tưởng biến Canada thành bang thứ 51 của Mỹ.
Thủ tướng Carney cho biết Canada nhận ra rằng “nước Mỹ đã thay đổi” và hai nước sẽ “không trở lại mối quan hệ như trước đây”.
Người dân Canada và Mỹ đều chịu sức ép
Cả hai nước đều chịu sức ép tìm kiếm một thỏa hiệp. Gần 72% hàng hóa xuất khẩu của Canada được đưa sang Mỹ, trong khi người tiêu dùng Mỹ có thể phải chịu giá cao hơn khi các nhà nhập khẩu chuyển chi phí thuế vào giá bán.
Phòng Thương mại Canada cảnh báo các mức thuế mới sẽ làm tăng chi phí tại Mỹ, đồng thời gây áp lực lên người tiêu dùng, hoạt động đầu tư và các doanh nghiệp nhỏ của Canada.
