Nằm trong hợp đồng vũ khí sắp tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump lên kế hoạch bàn giao lô bom hạng nặng nặng 2.000 pound (khoảng 900 kg) cho Israel. Đây là loại bom từng bị chính quyền tiền nhiệm tạm dừng cung cấp 2 năm trước vì nguy cơ gây thương vong lớn tại Gaza.
Theo hai quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu sự việc, gói mua bán vũ khí trị giá 2,8 tỷ USD này gồm 40.000 quả bom, chia đều cho hai dòng Mk84 và BLU-117. Kế hoạch hiện chưa được phê duyệt chính thức và các nguồn tin đều yêu cầu giấu tên.
Quốc hội Mỹ đã nhận được thông báo sơ bộ về thỏa thuận này. Phần lớn kinh phí sẽ được tài trợ thông qua chương trình tài chính quân sự nước ngoài - cơ chế sử dụng ngân sách của Mỹ để hỗ trợ Israel mua lại chính các trang thiết bị quân sự từ Hoa Kỳ.
Đợt bán vũ khí dự kiến này là bước đi mới nhất của chính quyền Tổng thống Trump nhằm gia tăng năng lực quân sự cho Israel. Cuộc xung đột tại Gaza thời gian qua đã khiến hàng chục nghìn người Palestine thiệt mạng và tàn phá nghiêm trọng khu vực này. Dù Mỹ đã làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn mong manh, các hành vi bạo lực vẫn tiếp diễn.
Tờ The Washington Post là tờ báo đầu tiên đăng tải thông tin về gói vũ khí nói trên. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Israel ngày càng bị cộng đồng quốc tế cô lập do chiến dịch quân sự tại Gaza, vốn khơi mào từ cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7/10/2023.
Động thái này cũng cho thấy những bất đồng đôi lúc nảy sinh giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không làm ảnh hưởng đến mối quan hệ đồng minh khăng khít giữa hai nước. Sự khác biệt đó từng bộc lộ rõ khi Mỹ và Israel khởi xướng chiến dịch quân sự nhắm vào Iran hồi tháng 2. Dù quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo trải qua nhiều thăng trầm và ông Trump từng bày tỏ sự không hài lòng liên quan đến xung đột Iran trước cuộc gặp ở Nhà Trắng hồi tháng 7, sự hợp tác song phương vẫn được duy trì chặt chẽ.
Vào năm 2024, chính quyền tiền nhiệm từng hoãn một đợt giao dòng bom này, nhưng ông Trump đã gỡ bỏ lệnh hoãn ngay khi trở lại đảm nhiệm cương vị Tổng thống.
Năm ngoái, chính quyền của ông Trump đã bỏ qua quy trình xem xét thông thường tại Quốc hội để phê duyệt một thỏa thuận trị giá gần 3 tỷ USD cung cấp hơn 35.500 quả bom cho Israel. Đến tháng 1 vừa qua, chính quyền Mỹ tiếp tục chấp thuận chuỗi hợp đồng bán vũ khí mới với tổng trị giá 6,67 tỷ USD.
Loại bom 2.000 pound có nhiều phiên bản khác nhau, bao gồm những biến thể được thiết kế để xuyên sâu xuống các mục tiêu ngầm, hoặc phát nổ trên mặt đất gây sức công phá trên diện rộng.
Dù quân đội Israel ít khi công bố chi tiết về các loại bom và pháo sử dụng tại Gaza, các chuyên gia phân tích hình ảnh và mảnh vỡ tại hiện trường cho rằng dòng bom do Mỹ sản xuất này đã được sử dụng nhằm vào mạng lưới đường hầm của Hamas, nhưng đồng thời cũng gây thương vong ở các khu vực dân cư đông đúc.
Mặc dù các cuộc giao tranh ác liệt nhất tại Gaza đã lắng xuống kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào tháng 10, Israel vẫn tiếp tục thực hiện các đợt không kích, bao gồm những trận tập kích qua đêm kéo dài đến ngày 15/9 khiến một số người thiệt mạng. Động thái này diễn ra ngay cả khi ông Jared Kushner, con rể của ông Trump và là nhà đàm phán then chốt tại Trung Đông, đã gặp Thủ tướng Netanyahu vào tháng trước nhằm thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn và đề nghị Israel giảm bớt các cuộc tấn công.
Ở chiều ngược lại, các tay súng lực lượng vũ trang đã thực hiện các vụ nổ súng nhắm vào binh sĩ Israel, và phía Israel khẳng định các cuộc không kích của họ là phản ứng đáp trả trước các hành vi này cùng những vi phạm lệnh ngừng bắn khác.
Cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu vào miền Nam Israel năm 2023 đã khiến khoảng 1,200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Theo Cơ quan Y tế tại Gaza, chiến dịch quân sự đáp trả của Israel tại đây đến nay đã khiến hơn 73.264 người Palestine thiệt mạng, tính cả những trường hợp ghi nhận sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
