Nghiên cứu mới: Muỗi mang vi khuẩn Wolbachia giúp giảm gần 70% nguy cơ mắc sốt xuất huyết

Một nghiên cứu quy mô lớn tại Brazil cho thấy việc thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm sốt xuất huyết Dengue và bệnh chikungunya. Kết quả nghiên cứu trên hơn 5.700 trẻ em, được công bố ngày 21/11, ghi nhận tỷ lệ nhiễm hai loại virus này giảm khoảng 69% tại những khu vực áp dụng biện pháp trên.

ap26324701824744.jpg
Một con muỗi hút máu một kỹ thuật viên tại Cơ quan Kiểm soát Muỗi Salt Lake City ở Salt Lake City, bang Utah, Mỹ. Ảnh tư liệu: AP.

Nghiên cứu kéo dài 4 năm tại thành phố Belo Horizonte, một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của sốt xuất huyết ở Brazil, cung cấp thêm bằng chứng về hiệu quả của phương pháp sử dụng muỗi mang vi khuẩn Wolbachia để hạn chế lây truyền dịch bệnh.

Theo tiến sĩ Sri Edupuganti thuộc Đại học Emory (Mỹ), thành viên nhóm nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ nhiễm virus Dengue và chikungunya ở trẻ em sống tại những khu vực được thả muỗi Wolbachia thấp hơn khoảng 69% so với các khu vực tương tự không áp dụng biện pháp này. Hiệu quả bảo vệ vẫn được duy trì ngay cả trong đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng tại Brazil năm 2024.

Kết quả được các nhà khoa học trình bày tại hội nghị của Hiệp hội Y học Nhiệt đới và Vệ sinh Mỹ. Chuyên gia y tế toàn cầu David Hamer thuộc Đại học Boston, đánh giá phương pháp này có tiềm năng làm giảm đáng kể số ca sốt xuất huyết nếu được kết hợp với các biện pháp phòng chống muỗi truyền thống.

Phương pháp sử dụng vi khuẩn Wolbachia đã được tổ chức phi lợi nhuận Chương trình Muỗi Thế giớ tiên phong triển khai tại nhiều quốc gia. Theo đó, các nhà khoa học tạo ra những quần thể muỗi vằn mang vi khuẩn Wolbachia, vốn phổ biến trong nhiều loài côn trùng nhưng không có sẵn trong loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết này. Vi khuẩn Wolbachia không gây hại cho con người và có khả năng làm giảm đáng kể khả năng truyền một số loại virus của muỗi.

Khi muỗi đực và muỗi cái mang Wolbachia được thả vào môi trường, muỗi cái sẽ truyền vi khuẩn cho thế hệ con. Theo thời gian, Wolbachia có thể dần trở nên phổ biến trong quần thể muỗi địa phương, qua đó hạn chế sự lây lan của virus gây bệnh.

Các thử nghiệm thực địa trước đây tại Indonesia và một số quốc gia khác đã ghi nhận số ca sốt xuất huyết được chẩn đoán giảm đáng kể. Tuy nhiên, do nhiều người mắc bệnh có triệu chứng nhẹ không được phát hiện, nghiên cứu mới tại Brazil tiến thêm một bước bằng cách xét nghiệm máu để xác định dấu hiệu nhiễm virus Dengue, chikungunya và Zika.

Trong nghiên cứu kéo dài 4 năm, tất cả các khu dân cư đều được áp dụng các biện pháp phòng chống muỗi thông thường, bao gồm sử dụng thuốc diệt côn trùng. Một nửa số khu vực được lựa chọn ngẫu nhiên để thả thêm muỗi mang Wolbachia, tạo cơ sở so sánh hiệu quả giữa hai nhóm. Đối với virus Zika, số trường hợp nhiễm được ghi nhận quá ít nên nhóm nghiên cứu chưa thể xác định hiệu quả của phương pháp này.

Kết quả nghiên cứu được công bố trong bối cảnh bang Florida (Mỹ) đang đối mặt với đợt bùng phát sốt xuất huyết bất thường, được cho là nghiêm trọng nhất tại một bang của Mỹ kể từ ít nhất những năm 1940. Tính đến ngày 20/11, cơ quan y tế Florida ghi nhận hơn 650 ca sốt xuất huyết lây nhiễm tại địa phương, trong đó khoảng 75% tập trung tại hạt Hillsborough, nơi có thành phố Tampa. Trước đây, phần lớn ca sốt xuất huyết tại khu vực lục địa Mỹ thường liên quan đến những người từng đi nước ngoài.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục