Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng khan hiếm và chi phí sử dụng nước gia tăng, thành phố Tucson thuộc bang Arizona (Mỹ) đang đẩy mạnh chương trình kiểm tra, tư vấn tiết kiệm nước miễn phí tại các hộ gia đình. Sau hơn hai thập kỷ triển khai, chương trình đã giúp tiết kiệm hàng tỷ lít nước, đồng thời giảm đáng kể chi phí sinh hoạt cho người dân.
Vào một buổi sáng tháng 10, Frank Bencomo, một trong sáu nhân viên tư vấn tiết kiệm nước của Công ty Cấp nước Tucson, đến kiểm tra một ngôi nhà gần trường trung học mà ông từng theo học. Chủ nhà là một cựu binh bị khuyết tật, đang nuôi hai cháu nhỏ và phải đối mặt với hóa đơn tiền nước hơn 100 USD.
Sau khi kiểm tra đồng hồ nước, đường ống và hai bồn cầu, Bencomo phát hiện một van bị lỏng khiến nước liên tục rò rỉ. Ông điều chỉnh van và hướng dẫn cháu trai 11 tuổi của chủ nhà cách nhận biết, khắc phục tình trạng bồn cầu rò nước.
Công việc này gợi lại ký ức tuổi thơ của Bencomo, khi gia đình ông từng nhiều lần không đủ tiền thanh toán hóa đơn nước. “Tôi muốn giúp mọi người ngừng lãng phí nguồn tài nguyên quý giá mà tất cả chúng ta đều cần, đồng thời giúp họ giảm hóa đơn tiền nước. Đó chính là công việc của tôi” - ông Bencomo chia sẻ.
Tucson hiện là một trong những thành phố sử dụng nước tiết kiệm nhất khu vực Tây Nam khô hạn của Mỹ. Theo ước tính của chính quyền địa phương, lượng nước tiêu thụ bình quân đầu người đã giảm gần một phần ba trong 25 năm qua.
Chương trình kiểm tra và tư vấn tiết kiệm nước miễn phí của Tucson hoạt động hơn 20 năm, tập trung phát hiện những nguyên nhân gây lãng phí như bồn cầu rò rỉ hoặc hệ thống tưới cây sử dụng quá nhiều nước.Mỗi năm, Tucson Water thực hiện khoảng 1.000 lượt kiểm tra tại các hộ gia đình và cơ sở kinh doanh. Trung bình, mỗi địa điểm giảm được 25% lượng nước sử dụng trong năm tiếp theo.
Theo bà Candice Rupprecht, phụ trách bảo tồn tài nguyên nước của Tucson Water, chương trình đã tiết kiệm khoảng 7,2 triệu m³ nước kể từ năm 2009, tương đương lượng nước đủ cung cấp cho khoảng 15.000 hộ gia đình Mỹ trong một năm. Bà ước tính các nỗ lực tiết kiệm nước trong nhiều thập kỷ đã giúp người dân Tucson giảm khoảng 12% hóa đơn tiền nước, đồng thời tránh được những khoản đầu tư tốn kém để mở rộng hạ tầng xử lý nước.
Thành công của Tucson đang thu hút sự quan tâm từ nhiều địa phương miền Tây nước Mỹ. Thành phố Phoenix đã mở rộng chương trình kiểm tra hiệu quả sử dụng nước theo mô hình tương tự. Tại miền Nam California, Cơ quan Cấp nước đô thị miền Đông, phục vụ gần một triệu người, ghi nhận nhu cầu tư vấn tăng gấp bốn lần trong những tháng gần đây. Trong khi đó, thành phố Aurora thuộc bang Colorado liên tiếp lập kỷ lục về số lượt đánh giá sử dụng nước ngoài trời trong các mùa hè năm 2024 và 2025, trước khi duy trì mức cao tương đương trong năm nay.
Không chỉ các hộ gia đình có thu nhập thấp, những chủ sở hữu bất động sản lớn cũng có thể tiết kiệm đáng kể nhờ chương trình.
Trong một chuyến kiểm tra khác, Bencomo đến một khu nhà có hồ bơi, đài phun nước và khu vườn rộng lớn sau khi chủ nhà nhận hóa đơn tiền nước lên tới 5.000 USD. Qua kiểm tra, ông phát hiện hệ thống tưới nhỏ giọt hoạt động 5 giờ mỗi ngày, suốt 7 ngày trong tuần, kể cả khi trời mưa, tiêu thụ gần 4.500 lít nước mỗi buổi sáng. Việc tưới quá nhiều còn khiến một số cây bị thối rễ.
Bencomo đề xuất di chuyển các đầu tưới ra xa gốc cây, lắp cảm biến mưa và từng bước giảm lịch tưới từ 7 ngày xuống 4 ngày mỗi tuần, sau đó tiếp tục điều chỉnh khi mùa đông đến.
Ông Phillip DeLeon, người quản lý ngôi nhà, thừa nhận gia đình không ngờ việc kiểm tra lại chi tiết và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực đến vậy. “Điều này thực sự rất hữu ích. Chúng tôi đã tưới nước quá mức cần thiết” - ông nói.
Tuy nhiên, nhu cầu tiết kiệm nước tại Tucson không chỉ xuất phát từ mong muốn giảm chi phí. Thành phố nằm giữa vùng sa mạc, phụ thuộc vào cả nguồn nước mặt và nước ngầm, trong đó một phần nước được chủ động dự trữ để ứng phó với tình trạng thiếu hụt trong tương lai.
Theo bà Rupprecht, nếu duy trì mức tiêu thụ hiện nay, lượng nước ngầm dự trữ của Tucson có thể đáp ứng nhu cầu trong khoảng 50 năm nữa. Trong khi đó, lượng tuyết tích tụ tại các vùng núi cung cấp nước cho sông Colorado đã xuống mức thấp kỷ lục trong năm trước, các hồ chứa tiếp tục suy giảm và nguồn nước Tucson nhận từ sông Colorado có nguy cơ bị cắt giảm tới 20%.
Những thách thức này khiến các chương trình sử dụng nước hiệu quả trở thành giải pháp quan trọng để kéo dài nguồn cung mà không cần áp đặt các biện pháp hạn chế sử dụng nước sinh hoạt bắt buộc.