Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào đổi mới phương pháp giảng dạy, thầy giáo Nguyễn Tuấn Nghĩa, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Hạ Long, đã sáng tạo xây dựng kế hoạch giáo dục linh hoạt và sưu tập mẫu vật thực tế, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục môn Sinh học.
Trải qua nhiều vị trí công tác với nhiều dấu ấn chuyên môn, đầu năm 2022 thầy giáo Nguyễn Tuấn Nghĩa được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Hạ Long. Là ngôi trường có bề dày thành tích, nằm trong nhóm các trường chuyên hàng đầu toàn quốc và là lá cờ đầu trong công tác giáo dục mũi nhọn của Quảng Ninh, nơi đây cũng đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý và giáo viên không chỉ vững vàng chuyên môn, nghiệp vụ, mà còn phải tinh thông ngoại ngữ, cũng như năng lực nghiên cứu khoa học.
Quán triệt tinh thần học tập và thực hành theo Bác phải gắn liền với thực tiễn công tác, trên cương vị mới, thầy giáo Nguyễn Tuấn Nghĩa đã chủ động xây dựng các nội dung giáo dục linh hoạt theo đúng định hướng của ngành GD&ĐT. Cụ thể, nhà trường đã tích hợp hiệu quả các chủ đề thiết thực, như bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai và giáo dục qua di sản.
Nhằm khơi gợi hứng thú cho học sinh, thầy giáo Nguyễn Tuấn Nghĩa cùng tập thể giáo viên Tổ Sinh học đã đổi mới phương pháp giảng dạy thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, như sân khấu hóa, tọa đàm và các cuộc thi viết, vẽ tranh về đa dạng sinh học vịnh Hạ Long. Đặc biệt, trước những biến đổi môi trường phức tạp, thầy Nghĩa đã chủ động nghiên cứu chương trình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương để xây dựng các chủ đề ngoại khóa chuyên sâu.
Bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, thầy Nghĩa trực tiếp rà soát, thống kê các môn học để xác định mức độ tích hợp giáo dục đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Không chỉ hỗ trợ đồng nghiệp lồng ghép nội dung này vào giờ lên lớp, thầy Nghĩa còn trực tiếp xây dựng hệ thống giáo án mẫu và giảng dạy thực nghiệm tại trường, cũng như nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố.
Tinh thần trách nhiệm của thầy Nghĩa đã tạo sức lan tỏa tích cực trong tập thể sư phạm. Cô giáo Tăng Thị Ngọc Mai (Tổ Sinh học) chia sẻ: "Những buổi sinh hoạt chuyên môn do thầy Nghĩa hướng dẫn, cùng hệ thống giáo án và công trình nghiên cứu của thầy là nguồn tài liệu quý giá, giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy và định hướng nghiên cứu, phát huy năng lực cho học sinh".
Không chỉ được đồng nghiệp đánh giá cao, các tiết học của thầy Nghĩa còn rất cuốn hút học sinh. Phạm Minh Thái (lớp 12 Sinh) hào hứng cho biết: "Trong các tiết Giáo dục địa phương, thầy Nghĩa đã khéo léo kết hợp sách giáo khoa với hình ảnh, video sinh động và lồng ghép thuật ngữ tiếng Anh chuyên ngành, giúp học sinh mở rộng tri thức liên môn một cách hiệu quả. Ngoài ra, thông qua việc áp dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy học tích cực (từ lắng nghe, thảo luận nhóm, đến thiết kế chuỗi hoạt động bài bản) mỗi giờ lên lớp của thầy đã thực sự trở thành một không gian khám phá đầy hứng khởi đối với học sinh".
Không chỉ tận tụy trên bục giảng, trong 2 năm gần đây thầy Nghĩa còn dành nhiều thời gian khám phá thiên nhiên, trực tiếp chụp ảnh, ghi chép và sưu tầm gần 200 mẫu vật sò, ốc tại Quảng Ninh để làm học liệu trực quan cho học sinh.
Đặc biệt, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục sinh học, thầy đã tâm huyết xây dựng website cá nhân tại địa chỉ dadangsinhhoc.vn. Nơi đây không chỉ số hóa và lưu trữ tài liệu giảng dạy phong phú, mà còn là kênh truyền thông hiệu quả, lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học đến cộng đồng.
Đến nay, website đã sở hữu kho học liệu đồ sộ có giá trị về mặt khoa học, thu hút hàng trăm nghìn lượt truy cập thường xuyên, bao gồm cả người dùng quốc tế. Vượt lên những con số ấn tượng, nền tảng số này đang góp phần thiết thực vào việc nâng cao nhận thức và định hình ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ.
Chia sẻ về hành trình nghiên cứu của mình, thầy giáo Nguyễn Tuấn Nghĩa cho biết: "Quảng Ninh rất giàu có về tài nguyên sinh vật nhờ sở hữu đầy đủ các hệ sinh thái từ biển đảo, đồng bằng, đến miền núi. Sự phong phú của thảm thực vật đã kéo theo sự đa dạng của các loài động vật, trong đó có những loài bướm đóng vai trò quan trọng trong việc thụ phấn, góp phần tạo nên bức tranh thiên nhiên kì thú. Đến nay, tôi đã ghi nhận, chụp ảnh và phân loại hơn 200 loài côn trùng, riêng các loài bướm là 150 loài, qua đó góp phần tạo nên bức tranh về đa dạng sinh học nhiều sắc màu tại Quảng Ninh".
Từ những kiến thức khoa học thiết thực ấy, thầy Nghĩa mong muốn sẽ tiếp tục lan tỏa, bồi đắp ý thức bảo vệ môi trường không chỉ cho thế hệ trẻ, mà đến toàn thể cộng đồng, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị đa dạng sinh học trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
