Từ sự lãnh đạo, định hướng của Đảng bộ Trường Tiểu học Mạo Khê, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được cụ thể hóa bằng một cách làm gần gũi, sáng tạo qua mô hình “Tủ sách Bác Hồ”. Không chỉ khơi dậy niềm yêu thích đọc sách, mô hình còn đưa những câu chuyện, bài học về Bác đến gần hơn với học sinh, để những giá trị tốt đẹp từng bước được chuyển hóa thành việc làm trong đời sống học đường.
Giờ ra chơi ở Trường Tiểu học Mạo Khê, giữa những tiếng nói cười rộn rã, góc nhỏ bên những giá sách vẫn có sức hút riêng với nhiều học sinh. Ở đó, các em tìm đọc những câu chuyện về Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng; về lối sống giản dị, tinh thần tự học và tình yêu thương của Người. Nâng niu cuốn sách vừa chọn, em Lê Thanh Tú và Phạm Hoàng My, học sinh lớp 4D3, Trường Tiểu học Mạo Khê hào hứng chia sẻ: “Em thích đọc những câu chuyện kể về Bác Hồ với thiếu nhi. Qua mỗi câu chuyện, em thấy Bác rất gần gũi và luôn yêu thương các bạn nhỏ. Em nhớ nhất bài học phải chăm chỉ học tập, biết giúp đỡ mọi người và luôn trung thực”.
Trong thời đại công nghệ số, khi trẻ em ngày càng sớm tiếp xúc với điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử, việc hình thành, duy trì thói quen đọc sách đặt ra không ít thách thức. Cùng với đó, giáo dục đạo đức, lý tưởng, lối sống cho học sinh tiểu học cũng đòi hỏi những cách thức trực quan, sinh động, phù hợp với lứa tuổi. Từ thực tế ấy, Trường Tiểu học Mạo Khê lựa chọn xây dựng văn hóa đọc gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thông qua mô hình “Tủ sách Bác Hồ”. Không bó hẹp trong thư viện, một tủ sách trung tâm được xây dựng, 100% lớp học có góc “Tủ sách Bác Hồ”; không gian đọc được mở rộng tới thư viện xanh, hành lang, góc lớp để học sinh có thể dễ dàng tìm đến sách trong giờ ra chơi, sinh hoạt và những khoảng thời gian phù hợp.
Để những tủ sách thực sự “sống”, Đảng bộ và nhà trường phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng. Cán bộ thư viện phụ trách phân loại, quản lý, luân chuyển sách; Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm đưa hoạt động đọc sách về Bác vào sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, 15 phút đầu giờ; đoàn viên, công đoàn viên tham gia xây dựng những không gian đọc thân thiện. Phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ – Đọc ngàn điều hay” cũng được triển khai với sự tham gia của học sinh, phụ huynh, góp phần làm phong phú thêm nguồn sách.
Điều đáng nói, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở những cuốn sách được xếp ngay ngắn trên giá. Bằng nhiều cách làm linh hoạt, giáo viên đưa nội dung từ sách vào “Mỗi tuần một câu chuyện về Bác”, thi vẽ tranh theo sách, “Kể chuyện về Bác Hồ theo sách”, sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ… Học sinh vì thế không chỉ là người đọc mà còn kể lại câu chuyện, thể hiện cảm nhận và liên hệ những bài học về Bác với việc học tập, rèn luyện của chính mình.
Trực tiếp đồng hành cùng học sinh, cô giáo Lê Thị Diệu Thúy, đảng viên, giáo viên Trường Tiểu học Mạo Khê, chia sẻ: “Điều chúng tôi hướng tới không phải là yêu cầu các em đọc thật nhiều sách, mà quan trọng là sau mỗi câu chuyện về Bác, các em hiểu được điều gì và có thể làm được việc gì phù hợp với lứa tuổi. Giáo viên khuyến khích các em kể chuyện, vẽ tranh, viết cảm nhận và chia sẻ những việc mình sẽ làm theo Bác. Qua đó, học sinh ngày càng chủ động tìm đọc sách, mạnh dạn trình bày suy nghĩ và biết cụ thể hóa lời Bác dạy bằng những việc làm nhỏ trong học tập, sinh hoạt hằng ngày”.
Từ những hoạt động ấy, những chuyển biến dần hiện hữu. Học sinh từng bước hình thành thói quen đọc sách tự giác; biết vận dụng Năm điều Bác Hồ dạy bằng những việc làm cụ thể như: lễ phép, trung thực trong học tập, giữ gìn vệ sinh chung, nhặt được của rơi trả lại người mất… Qua viết cảm nhận, kể chuyện, thuyết trình, vốn từ, kỹ năng giao tiếp và khả năng cảm thụ của các em cũng được bồi đắp.
Không dừng lại ở đó, năm 2026, Trường Tiểu học Mạo Khê tiếp tục đưa những câu chuyện về Bác đến với học sinh bằng phương thức mới. Các lớp được phát động xây dựng trang báo điện tử “Bác Hồ trong trái tim em”. Từ những điều tìm hiểu qua sách và các nguồn tư liệu, học sinh lựa chọn câu chuyện, hình ảnh về Bác, thể hiện bằng chữ viết, tranh, hình ảnh, video và các yếu tố trực quan để xây dựng sản phẩm của tập thể lớp. Không chỉ thiết kế, các em còn trực tiếp thuyết trình, giới thiệu sản phẩm, tương tác với người nghe và trả lời câu hỏi. Việc đánh giá không chỉ chú trọng nội dung, hình thức mà còn hướng tới kỹ năng thuyết trình, khả năng tương tác, thông điệp và sự liên hệ giữa những điều học được với quá trình rèn luyện của mỗi học sinh.
Em Ngô Thị Hà Linh, học sinh lớp 4D3, trường Tiểu học Mạo Khê cho biết: “Khi cùng các bạn làm trang báo điện tử ‘Bác Hồ trong trái tim em’, chúng em phải đọc, tìm hiểu và lựa chọn những câu chuyện về Bác trước khi đưa vào sản phẩm. Em vừa được biết thêm nhiều câu chuyện về Bác, vừa học được cách làm việc nhóm, thuyết trình và sử dụng công nghệ để giới thiệu những điều mình đã học”.
Từ tủ sách truyền thống đến trang báo điện tử, văn hóa đọc được kết nối với công nghệ số theo một cách tự nhiên. Học sinh đọc để tìm hiểu về Bác, rồi sử dụng chính những công cụ công nghệ quen thuộc để kể lại câu chuyện, thể hiện suy nghĩ và lan tỏa những điều mình học được tới bạn bè. Công nghệ, khi được định hướng đúng, trở thành phương tiện để những giá trị từ trang sách được chuyển tải sinh động hơn tới thế hệ học sinh hôm nay.
Không chỉ thể hiện qua những thay đổi trong thói quen đọc, hiệu quả của mô hình còn được nhìn thấy từ sự nỗ lực, trưởng thành của mỗi học sinh. Em Phạm Ngọc Tuệ Linh, học sinh lớp 5E5, là một trong những gương mặt tiêu biểu khi đạt giải Ba cấp Quốc gia cuộc thi “Bác Hồ với thiếu nhi”. Tuệ Linh chia sẻ: “Qua những cuốn sách trong ‘Tủ sách Bác Hồ’, em được đọc và hiểu thêm nhiều câu chuyện về Bác, đặc biệt là tinh thần ham học hỏi, sự chăm chỉ và tình yêu thương của Bác dành cho thiếu nhi. Những câu chuyện đó giúp em có thêm kiến thức, cảm xúc và động lực để cố gắng trong học tập, rèn luyện. Khi tham gia cuộc thi ‘Bác Hồ với thiếu nhi’, những điều em đã đọc, đã học về Bác cũng giúp em tự tin hơn để thể hiện bài thi của mình”. Câu chuyện của Tuệ Linh cho thấy những giá trị từ trang sách có thể trở thành động lực để học sinh chủ động tìm hiểu, học tập, rèn luyện và phát huy năng lực của bản thân.
Với bề dày gần 70 năm xây dựng và phát triển, Trường Tiểu học Mạo Khê có nền tảng để tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục. Trong 10 năm học từ 2015–2016 đến 2024–2025, nhà trường liên tục đạt danh hiệu Tập thể Lao động xuất sắc cấp thành phố và được trao tặng nhiều phần thưởng của Nhà nước, Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh cùng các cấp, ngành. Trên nền tảng ấy, “Tủ sách Bác Hồ” trở thành một cách làm cụ thể để gắn giáo dục kiến thức với giáo dục nhân cách; nội dung học tập và làm theo Bác được tích hợp vào các môn Đạo đức, Tiếng Việt, Hoạt động trải nghiệm…, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Nhà trường hướng tới là không để “Tủ sách Bác Hồ” chỉ dừng lại ở một tủ sách được trưng bày trong thư viện hay lớp học mà phải thực sự trở thành một không gian giáo dục hấp dẫn đối với học sinh.
Cô Lê Thị Thu – Bí thư Đảng bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mạo Khê cho biết: “Nhà trường khuyến khích giáo viên và học sinh sáng tạo nhiều hình thức như kể chuyện, vẽ tranh, viết cảm nhận, xây dựng trang báo điện tử ‘Bác Hồ trong trái tim em’, từng bước số hóa tài liệu bằng mã QR, sách nói, truyện tranh điện tử. Qua đó, các em vừa hình thành thói quen đọc sách, vừa phát huy khả năng sáng tạo, kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm và ứng dụng công nghệ. Điều chúng tôi mong muốn nhất là sau mỗi câu chuyện về Bác, mỗi học sinh có thể lựa chọn cho mình một việc làm cụ thể để học và làm theo Bác trong học tập cũng như cuộc sống hằng ngày. Từ một tủ sách truyền thống, “Tủ sách Bác Hồ” đang từng bước trở thành không gian học tập mở, nơi văn hóa đọc được kết nối với hoạt động trải nghiệm và công nghệ số. Nhà trường xác định tiếp tục bổ sung đầu sách, duy trì việc học sinh khối 5 khi ra trường gửi tặng sách cho các em lớp dưới; đồng thời số hóa một phần tủ sách bằng mã QR để học sinh tiếp cận sách nói, truyện tranh điện tử về Bác”.
Một cuốn sách được mở ra, một câu chuyện về Bác được kể, một bài học nhỏ được các em mang theo sau mỗi giờ đọc. Từ những điều bình dị ấy, học sinh Trường Tiểu học Mạo Khê từng bước biết chuyển lời Bác dạy thành những việc làm gần gũi: chăm chỉ học tập, lễ phép, trung thực, biết sẻ chia, giữ gìn trường lớp và có trách nhiệm với tập thể. Những “hạt giống đỏ” được gieo từ trang sách đang nảy mầm bằng chính những hành động đẹp mỗi ngày.
Với sự lãnh đạo, định hướng của tổ chức Đảng, sự sáng tạo của đội ngũ giáo viên và sự hưởng ứng của học sinh, “Tủ sách Bác Hồ” đã vượt ra ngoài ý nghĩa của một mô hình văn hóa đọc, trở thành môi trường bồi đắp nhân cách, đưa việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu. Không chỉ đọc về Bác, hiểu về Bác, các em đang học cách làm theo Bác từ những điều nhỏ nhất – để mỗi việc tốt hôm nay tiếp tục vun đắp những “hạt giống đỏ”, góp phần hình thành những công dân có ích cho quê hương, đất nước mai sau.
