Tình cảm và những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là nguồn động viên, định hướng để các thế hệ thợ mỏ Quảng Ninh vượt khó, thi đua lao động sản xuất, làm chủ công nghệ và xây dựng ngành Than ngày càng phát triển. Khắc ghi lời Bác dạy, người thợ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, góp sức bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp vào sự phát triển của Quảng Ninh.
Khắc ghi lời Bác dạy
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Bác Hồ đã luôn dành cho ngành Than sự quan tâm sâu sắc. Từ tháng 9/1945 đến tháng 5/1955, trong 3 lần gửi thư cho đồng bào Vùng mỏ, có 2 lần Bác nói về công nhân mỏ.
Ngày 30/3/1959, Bác Hồ đến thăm công trường khai thác than và nhà ăn trụ mỏ Đèo Nai, khi đó còn nằm trong tổ hợp mỏ Cẩm Phả. Tại đây, Bác nói chuyện thân mật cùng cán bộ, công nhân mỏ: “Than ở Vùng mỏ vào loại tốt của thế giới, cảnh Vùng mỏ vào loại kỳ quan của loài người... Các chú phải làm than cho tốt”. Bác cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, khiếm khuyết còn tồn tại. Sau lần đón Chủ tịch Hồ Chí Minh ấy, phong trào sản xuất của cán bộ, công nhân ngành mỏ đặc biệt lên cao hơn bao giờ hết. Thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965), Đèo Nai năm nào cũng hoàn thành vượt mức kế hoạch. Vui lòng về thành tích sản xuất của Vùng mỏ, Bác tặng ngành Than Quảng Ninh “Cờ thưởng luân lưu thi đua khá nhất” và căn dặn thợ mỏ cùng toàn thể nhân dân tiếp tục phát huy thắng lợi trong sản xuất, công tác và sẵn sàng chiến đấu.
Học tập và làm theo lời Bác, các thế hệ công nhân Vùng mỏ dưới sự lãnh đạo của Đảng từ những ngày đầu đấu tranh giành độc lập dân tộc và sau này trong các cuộc kháng chiến cứu quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã dệt nên truyền thống đấu tranh bất khuất, anh hùng, “Kỷ luật và Đồng tâm”. Ngày 20/8/1960 từ một phân xưởng của Mỏ Cẩm Phả, Xí nghiệp Bến Cửa Ông được thành lập, với 1.629 cán bộ, công nhân lao động, 7 chi bộ, 155 đảng viên, 2 cán bộ trung cấp, công nhân chủ yếu là lao động phổ thông. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, cán bộ, công nhân lao động Xí nghiệp đã đoàn kết, khắc phục khó khăn để lao động, sản xuất. Làm theo lời Bác dạy “Người người thi đua, ngành ngành thi đua”, với các chiến dịch sản xuất than: “Đắc Tô”, “Vì miền Nam ruột thịt”… Xí nghiệp đã hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1960-1964) và được Bác Hồ gửi thư khen đồng thời được ghi tên trên Cờ thưởng luân lưu của Bác.
Ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ ném bom miền Bắc. Xí nghiệp và Vùng mỏ trở thành trọng điểm đánh phá huỷ diệt của giặc. Thực hiện lời kêu gọi: “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của Hồ Chủ tịch, cán bộ, công nhân lao động Xí nghiệp đã anh dũng bám trụ để sản xuất và chiến đấu bảo vệ nhà máy; phối hợp cùng với các lực lượng vũ trang trên địa bàn bắn rơi 8 máy bay Mỹ. Đặc biệt, năm 1965, sau khi hoàn thành kế hoạch chiến dịch sản xuất than “Điện Biên Phủ”, cán bộ, công nhân lao động Xí nghiệp vô cùng tự hào, phấn khởi được Bác Hồ gửi điện khen:
"Thân ái gửi công nhân, cán bộ Bến Cửa Ông:
Bác vui lòng nhận được điện của các cô, các chú báo cáo đã hoàn thành kế hoạch quý I năm 1965. Bác mong các cô, các chú nhân đà thắng lợi đó cùng các xí nghiệp bạn cố gắng hoàn thành kế hoạch cao hơn nữa" (Bác Hồ).
Chiến công nối tiếp chiến công, năm 1966, Đại đội Nữ tự vệ Nhà sàng được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” - Đơn vị Anh hùng đầu tiên của Vùng mỏ. Cùng thời điểm đó, Xí nghiệp được Thủ tướng Phạm Văn Đồng về thăm và gắn huy hiệu Bác Hồ cho nữ y tá Trần Thị Ánh Tuyết - người đã quên mình trong mưa bom, bão đạn, suốt 360 ngày đêm có mặt tại các trọng điểm đánh phá của địch, cùng tập thể nữ y tá cứu chữa công nhân bị thương.
Đặc biệt, ngày 15/11/1968, nhân dịp kỷ niệm 32 năm ngày Miền mỏ bất khuất 12/11/1936 - 12/11/1968 (nay là ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than) Bác Hồ kính yêu đã gặp mặt nói chuyện thân mật với đoàn đại biểu công nhân, cán bộ ngành Than và tỉnh Quảng Ninh. Bài nói chuyện của Bác Hồ tại buổi gặp mặt này đã in trên báo Nhân Dân số ra ngày 17/11/1968.
Bác Hồ nói: “Người ta thường gọi than là “vàng đen”. Nó rất cần thiết cho công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, vận tải, quốc phòng và đời sống nhân dân”. “Ngành sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc. Toàn thể công nhân và cán bộ phải có nhiệt tình cách mạng và tinh thần yêu nước rất cao, ý chí quyết đánh quyết thắng rất vững; phải đoàn kết nhất trí, phải có đầy đủ ý thức làm chủ nước nhà, làm chủ xí nghiệp, vượt khó khăn, nhằm tạo một mục đích chung là sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc”.
Vùng mỏ thi đua làm theo lời Bác
Thực hiện lời căn dặn của Người, hơn nửa thế kỷ qua, lớp lớp các thế hệ thợ mỏ đã lập nên những kỳ tích, góp phần làm cho mặt trận sản xuất than ngày càng sôi động, đóng góp tích cực vào đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, xứng đáng với lời Bác căn dặn “sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc”, tạo thương hiệu và uy tín cao.
Sản xuất than đã đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế quốc dân và dành một phần hợp lý để xuất khẩu, góp phần cân đối tài chính và có tích luỹ. Ngành Than đã đầu tư các lĩnh vực sản xuất kinh doanh khoáng sản, điện lực, hoá chất, cơ khí; đầu tư nhiều dự án khai thác ở các tỉnh thành trong cả nước, làm thức dậy vùng Tây Nguyên đầy tiềm năng, góp phần đảm bảo an ninh và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn trọng điểm của đất nước. Tích cực tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, ngành Than đã tiến hành thoái vốn khỏi các lĩnh vực không thuộc ngành nghề sản xuất kinh doanh chính, tập trung vào các lĩnh vực chủ yếu là than, khoáng sản, điện, vật liệu nổ công nghiệp và các ngành công nghiệp dịch vụ hỗ trợ cho công nghiệp mỏ.
Trong những năm qua, ngành Than chủ động, linh hoạt theo cơ chế thị trường, động viên và khơi dậy tinh thần làm chủ, sáng tạo, vượt khó của đội ngũ cán bộ, công nhân, liên tiếp hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu kế hoạch. Cùng với việc đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, ngành Than đã phối hợp tốt với Quảng Ninh trong việc lập lại trật tự trong sản xuất - kinh doanh than, bảo vệ môi trường Vùng mỏ, làm tốt công tác an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm và nâng cao đời sống cho người lao động.
Cùng với đó, các cấp ủy Đảng trong Tập đoàn đã triển khai đồng bộ việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, gắn với các phong trào thi đua lao động sản xuất giành năng suất cao, năng suất kỷ lục. Từ những phong trào ấy, xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong lao động sản xuất, có nhiều sáng kiến có giá trị làm lợi cao, tích cực giúp đỡ đồng nghiệp nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề đã được các cấp vinh danh, khen thưởng, là những tấm gương sáng trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, có sức lan tỏa để các thế hệ cán bộ, công nhân lao động học tập, phấn đấu noi theo.
Đặc biệt, thực hiện lời dạy của Bác Hồ về tinh thần “Sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc”, từ năm 2019, ngành Than đã triển khai phong trào “Học và làm theo Bác” gắn với xây dựng hình ảnh “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”, xây dựng đội ngũ thợ mỏ trở thành những "chiến sĩ trên mặt trận sản xuất than".
Việc xây dựng hình ảnh “Người Thợ mỏ - Người Chiến sĩ” được gắn chặt với thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng đơn vị, nhất là trong lao động sản xuất, công tác an toàn vệ sinh lao động, cải thiện điều kiện làm việc, xây dựng tác phong công nghiệp, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, người lao động. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, khơi dậy tinh thần thi đua lao động sản xuất, ý chí vượt khó và trách nhiệm của người thợ mỏ trong tình hình mới.
Nhiều đơn vị trong Tập đoàn, thuộc các lĩnh vực sản xuất khác nhau, đã triển khai xây dựng hình ảnh “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” gắn chặt với các hoạt động thực tiễn, từ lao động sản xuất đến công tác chuyên môn. Người thợ mỏ được vinh danh và khen thưởng hằng tháng, quý và năm, tạo động lực mạnh mẽ cho đội ngũ cán bộ, công nhân lao động. Những người thợ ngày nay thành thục trong vận hành giàn chống thủy lực, thiết bị “khấu” than tiên tiến cùng nhiều máy móc cơ giới hiện đại. Nhiều thợ mỏ có thu nhập trên 300 triệu đồng/năm, trong đó không ít người được trao tặng Huân chương Dũng cảm hay phong Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Vai trò và vị thế của thợ mỏ Quảng Ninh hôm nay đã bước sang một trang mới, trở thành đội ngũ lao động có tri thức, sức vóc và trách nhiệm đối với ngành than, với đất nước. Họ ngày càng xứng đáng với vai trò "chiến sĩ trên mặt trận sản xuất than" như lời Bác căn dặn năm xưa. Sự tiếp nối tinh thần ấy đòi hỏi mỗi cán bộ, công nhân ngành Than tiếp tục nêu cao trách nhiệm, giữ vững kỷ luật, đoàn kết, đổi mới và sáng tạo; đồng thời đặt an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững trong mọi hoạt động.
Thợ mỏ Công ty CP Than Núi Béo quyết tâm đảm bảo an toàn trước khi bước vào ca sản xuất. Ảnh: Quốc Thắng
Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, ngành Than tiếp tục khẳng định vai trò trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp cho sự phát triển của thành phố Quảng Ninh, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Bác Hồ kính yêu.
