Nhà văn thương binh Tùng Lâm và những ký ức chiến tranh

Từng là bộ đội lái xe rồi trở thành thương binh hạng 1/4, cựu chiến binh Nguyễn Tùng Lâm mang theo những ký ức chiến tranh không thể nào quên, gửi gắm vào từng trang viết hào hùng mà lạc quan như một lời nhắn nhủ gửi thế hệ sau về sự hy sinh của những người lính.

Mỗi năm cứ đến dịp tháng bảy, khi cả nước hướng về ngày Thương binh liệt sĩ (27/7) thì nhà văn của Vùng mỏ ấy lại bồi hồi nhớ về con đường Trường Sơn năm xưa cùng những đồng đội của mình.

Những năm trai trẻ, chàng thanh niên Tùng Lâm gác lại niềm đam mê nghệ thuật và trở thành một người lính giải phóng quân tham gia hoạt động cách mạng, chiến đấu hết mình để giữ lấy độc lập, tự do, hòa bình cho dân tộc. Chiến trường không chỉ cho ông những năm tháng tuổi trẻ hào hùng mà còn để lại trên thân thể ông những vết thương không thể xóa nhòa. Ông bị thương nặng, được xếp hạng thương binh 1/4, mức thương tật nặng nhất trong hạng thương binh.

Nhưng cũng chính vì bước ra từ khói lửa, những ký ức đầy ắp tình đồng đội đã trở thành nguồn cảm hứng thôi thúc ông cầm bút, được thực hiện niềm đam mê của mình. Ở cái tuổi lục tuần, người lính năm xưa mới chính thức bước vào văn đàn, viết tiếp cuộc đời bằng một tâm thế mới của một nhà văn đúng như ông tâm niệm: “Tôi cầm bút không chỉ vì đam mê mà còn là vì một sứ mệnh: Sống và kể lại câu chuyện của mình, của đồng đội, của một thời kỳ gian khổ nhưng vinh quang. Có như vậy, các bạn trẻ thời bình mới hiểu được giá trị của độc lập, tự do và những hy sinh thầm lặng của thế hệ cha anh”.

Các tác phẩm của ông thường xoay quanh thân phận con người thời hậu chiến nhiều day dứt, nhiều trăn trở về những mất mát không thể bù đắp. Thế nhưng, với tâm hồn nghệ thuật của mình, nhà văn Tùng Lâm luôn sáng tác với lối viết đầy tính nhân văn, hầu hết các câu chuyện của ông đều có kết thúc trọn vẹn, ấm áp tình người. Có lẽ đó là chủ ý của một người lính đã đi qua quá nhiều đau thương: Cuộc đời đã quá nặng nhọc, quá đắng cay, nên trang viết cần là nơi thắp lên hy vọng, chứ không phải khoét sâu thêm những vết thương cũ.

Nhiều nhân vật, nhiều câu chuyện trong các tác phẩm của nhà văn Tùng Lâm chính là những cảm xúc có thật của người lính đã từng đối mặt với cái chết, từng chứng kiến đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh mình. Qua các thủ pháp nghệ thuật của mình, những mảng màu chiến tranh khốc liệt ấy được ông tái hiện một cách chân thực nhưng không bi lụy, đủ sức lay động được các độc giả, những người chưa từng trải qua bom đạn nhưng vẫn có thể cảm nhận được giá trị của hòa bình đang có.

Với tài năng và niềm đam mê viết lách của mình, nhà văn người lính ấy đã từng được trao nhiều giải thưởng như: Giải ba (hạng mục truyện ngắn) của Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ Giao thông - Vận tải năm 2015, giải ba giải thưởng Văn nghệ Hạ Long của UBND tỉnh giai đoạn 2015 - 2020, giải ba Giải thưởng Võ Huy Tâm của UBND thành phố Cẩm Phả các năm 2015 và năm 2022, giải ba Cuộc thi sáng tác Văn học nghệ thuật và báo chí kỷ niệm 60 năm thành lập tỉnh năm 2023.

Mỗi độ tháng bảy về, khi cả nước lại hướng về ngày Thương binh liệt sĩ (27/7) để tri ân những anh hùng đã hy sinh xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc thì ký ức của người thương binh, nhà văn Tùng Lâm lại ùa về mãnh liệt hơn bao giờ hết. Đó là những gương mặt đồng đội ở Đoàn 559 năm nào đã cùng ông vượt Trường Sơn, có người còn sống trở về, có người mãi mãi nằm lại giữa mảnh đất ấy: “Cứ mỗi lần đến tháng bảy, lòng tôi thắt lại khi nhớ về những người đồng đội năm xưa. Có những người may mắn được trở về nhưng cũng có những người đã phải ở lại nơi chiến trường khốc liệt ấy. Cảm giác đó, đến tận bây giờ, vẫn là một nỗi xao xuyến, một niềm xúc động nghẹn ngào không thể nào quên”.

Vì thế, những trang văn của ông không đơn thuần là những câu chuyện văn chương, mà còn là đoạn ký ức được gìn giữ và truyền lại trong từng trang sách. Với một người lính từng đi qua ranh giới sinh tử, viết văn không chỉ là đam mê cá nhân mà còn thể hiện được sứ mệnh mà ông theo đuổi suốt hành trình này.

Từ một bộ đội lái xe Trường Sơn, trở thành thương binh hạng 1/4, rồi trở thành nhà văn được ghi nhận ở tuổi xế chiều, hành trình của ông Nguyễn Tùng Lâm là câu chuyện về nghị lực vượt lên số phận, về tình đồng đội thiêng liêng và về niềm tin vào những điều tốt đẹp, dù đã đi qua chiến tranh khốc liệt nhất. Giữa tháng tri ân thương binh liệt sĩ, câu chuyện của ông như một lời nhắc nhở lặng lẽ nhưng sâu sắc: Đất nước hòa bình hôm nay được dựng xây từ máu xương, ý chí và cả những trang viết đầy nước mắt lẫn niềm tin của những người lính cụ Hồ. Dù giờ đây, đôi mắt và sức khỏe đã yếu dần theo thời gian nhưng nhà văn Tùng Lâm vẫn khao khát được trở lại thăm những người đồng đội của mình và tiếp tục được viết thêm những trang văn kể lại sự hào hùng ấy cho thế hệ mai sau.