Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển bền vững. Trong đó, hoạt động sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ giữ vai trò quan trọng trong việc bồi đắp, lan tỏa các giá trị văn hóa, góp phần phát triển con người và nâng cao đời sống tinh thần xã hội.
Đảng ta xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng, trong đó văn nghệ sĩ là "chiến sĩ" trên mặt trận văn hóa; giữ vai trò định hướng tư tưởng, thẩm mỹ và bồi đắp bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam. Các tác phẩm văn học, nghệ thuật không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, lan tỏa các giá trị nhân văn và bản sắc dân tộc.
Tại Quảng Ninh, đội ngũ văn nghệ sĩ với hơn 600 hội viên sinh hoạt tại Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, hoạt động ở nhiều chuyên ngành đã và đang khẳng định vai trò trong phát triển văn hóa địa phương. Lực lượng này không chỉ đông đảo, có trình độ chuyên môn mà còn đạt nhiều thành tựu, với 4 Nghệ sĩ Nhân dân, 18 Nghệ sĩ Ưu tú, 2 Nghệ nhân Nhân dân, 36 Nghệ nhân Ưu tú cùng nhiều giải thưởng cấp Trung ương, góp phần khẳng định vị thế của văn học nghệ thuật Quảng Ninh trong đời sống văn hóa cả nước.
Những năm qua, hoạt động sáng tác, công bố và quảng bá tác phẩm trên địa bàn tỉnh được duy trì sôi nổi, tạo môi trường thuận lợi để văn nghệ sĩ phát huy năng lực. Nhiều tác phẩm mang đậm hơi thở Vùng mỏ, biển đảo đã phản ánh sinh động công cuộc đổi mới và khát vọng phát triển của địa phương. Một số tác phẩm được dịch và phát hành ở nước ngoài, tiêu biểu như tiểu thuyết “Bến không chồng” của nhà văn Dương Hướng được dịch sang tiếng Anh và xuất bản tại Mỹ; các tuyển tập thơ của nhà thơ Trần Nhuận Minh được dịch ra 18 ngôn ngữ, phát hành tại 22 quốc gia.
Tiếp nối kết quả đó, năm 2025, hoạt động tham gia các cuộc thi, liên hoan văn học nghệ thuật tiếp tục đạt nhiều thành tích nổi bật ở cả cấp quốc gia, khu vực. Nhiều tác phẩm giành giải cao như: 1 giải nhất tại Cuộc thi ảnh “Tổ quốc bên bờ sóng”; 1 giải A và 1 giải B tại Liên hoan Âm nhạc toàn quốc; cùng giải nhì cuộc thi sáng tác ca khúc chào mừng 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Các kết quả này tiếp tục khẳng định chất lượng sáng tạo và vị thế của văn học nghệ thuật Quảng Ninh.
Quý I/2026, hoạt động sáng tác và công bố tác phẩm vẫn được duy trì đều đặn. Hội Văn học nghệ thuật tỉnh đã tiếp nhận 127 tác phẩm của 66 hội viên, tổ chức triển lãm với 100 tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh, đồng thời duy trì nhiều hoạt động công bố tác phẩm mới. Các sự kiện như Hội khai bút Xuân, Ngày thơ Việt Nam, giao lưu, tọa đàm, trại sáng tác… đã góp phần đưa văn học nghệ thuật đến gần hơn với công chúng.
Trong bối cảnh hiện nay, văn nghệ sĩ không chỉ sáng tạo và bảo tồn mà còn góp phần phát triển công nghiệp văn hóa. Các sản phẩm nghệ thuật ngày càng tham gia vào chuỗi giá trị kinh tế - văn hóa, thúc đẩy dịch vụ và du lịch. Điều đó đòi hỏi đội ngũ văn nghệ sĩ phải nâng cao tầm nhìn, gắn với thực tiễn, chủ động đổi mới, ứng dụng công nghệ và lan tỏa các giá trị văn hóa trong thời đại số.
Để phát huy tốt vai trò đó, tỉnh Quảng Ninh đã và đang quan tâm hỗ trợ, tạo điều kiện cho đội ngũ văn nghệ sĩ trong hoạt động sáng tạo. Tỉnh chú trọng tổ chức các trại sáng tác, cuộc vận động sáng tác gắn với nhiệm vụ chính trị và đời sống xã hội, đồng thời khuyến khích đầu tư các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật. Nhiều hoạt động được triển khai hiệu quả, qua đó, hoạt động quảng bá, giới thiệu tác phẩm tiếp tục được mở rộng, góp phần lan tỏa hình ảnh Quảng Ninh trong nước và quốc tế.
Trong giai đoạn mới, văn nghệ sĩ không chỉ sáng tạo nghệ thuật mà còn góp phần chuyển hóa các giá trị văn hóa thành động lực phát triển, tiếp tục đóng góp vào xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
