Cùng với việc tăng cường đối thoại, tạo đồng thuận từ cơ sở, thành phố đang tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án trọng điểm, gắn trách nhiệm của địa phương, sở, ngành và chủ đầu tư với tiến độ bàn giao mặt bằng.
Quyết liệt từ cơ sở
Xác định giải phóng mặt bằng (GPMB) là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đến tiến độ triển khai các công trình, dự án, ngay từ đầu năm 2026, UBND phường Quảng Yên đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp đối với 6 dự án trên địa bàn, gồm 4 dự án theo kế hoạch năm và 2 dự án đã triển khai trước đây phát sinh khó khăn, vướng mắc.
Phường kiện toàn Ban Chỉ đạo GPMB, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, gắn trách nhiệm với từng dự án; đồng thời duy trì các cuộc họp định kỳ, đột xuất để kịp thời nắm bắt tình hình, tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Các bộ phận chuyên môn phối hợp chặt chẽ với khu phố, MTTQ và các đoàn thể trong tuyên truyền, vận động, tạo sự thống nhất giữa chính quyền và nhân dân.
Cùng với đó, Quảng Yên chú trọng công tác dân vận, tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân có đất bị thu hồi. Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, các lực lượng kiên trì giải thích chủ trương, chính sách, làm rõ quyền lợi và trách nhiệm của người dân, qua đó tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở. Nhờ đó, 100% hộ dân tại các dự án đã đồng thuận, tự nguyện bàn giao mặt bằng trước cho đơn vị thi công.
Đơn cử như Dự án đường dây 220kV Yên Hưng - Nam Hòa, toàn bộ 0,135ha cần GPMB đã được bàn giao, đạt 100%, với 20 hộ dân và 1 tổ chức bị ảnh hưởng. Đến tháng 9/2026, phương án bồi thường đã được phê duyệt cho toàn bộ các trường hợp; kinh phí bồi thường, hỗ trợ cũng được triển khai chi trả theo phương án.
Dự án thành phần 1 xây dựng cầu Sông Chanh trên đường tỉnh 338 đã hoàn thành bàn giao toàn bộ 1,86ha mặt bằng. Tương tự, dự án đường ven sông kết nối cao tốc Hạ Long - Hải Phòng đến Đông Triều, đoạn bổ sung đường tránh đê tại gầm cầu Sông Chanh, cũng đã bàn giao 100% diện tích 0,147ha, bảo đảm điều kiện thi công.
Không chỉ tập trung vào các dự án mới, phường còn chủ động giải quyết những tồn tại tại các công trình triển khai trước đây. Với dự án Trung tâm Huấn luyện quốc gia về phòng chống khủng bố - Bộ Công an, toàn bộ 79,2ha đã được GPMB. Những vướng mắc phát sinh trong quá trình thi công được phường phối hợp với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan xử lý, trong đó có việc xác minh, giải quyết kiến nghị của hộ dân và tổ chức di chuyển, quy tập 5 ngôi mộ chưa có thân nhân nhận về nghĩa trang theo quy định...
Ông Đoàn Phúc Trường, Phó Chủ tịch UBND phường Quảng Yên, cho biết: Phường xác định GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. Quá trình triển khai, chúng tôi luôn bảo đảm công khai, minh bạch, tăng cường đối thoại, giải thích chính sách và rà soát hồ sơ, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.
Trên địa bàn đặc khu Vân Đồn, nhiều dự án hạ tầng giao thông, đô thị và du lịch đang được triển khai, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác GPMB. Để hoàn thành khối lượng GPMB ấy, các cơ quan chức năng phải thực hiện nhiều công việc liên quan như kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và giải quyết kiến nghị của người dân.
Theo thống kê, trên địa bàn đặc khu hiện có 22 dự án đang triển khai công tác bồi thường GPMB, trong đó 7 dự án ngoài ngân sách và 15 dự án sử dụng vốn ngân sách. Tổng diện tích phải thực hiện GPMB lên tới 1.673,62ha, dự kiến liên quan đến 344 hộ cần bố trí tái định cư.
Đến nay, diện tích đã được phê duyệt phương án bồi thường GPMB đạt 1.263,04ha, tương đương 75,46% tổng diện tích phải thực hiện. Cùng với đó, 221 hộ đã được bố trí tái định cư. Tuy nhiên, vẫn còn 410,55ha chưa thực hiện GPMB, chiếm 25,54% tổng diện tích, gồm 7,69ha đất ở, 21,4ha đất lúa, 313,56ha đất nông nghiệp khác và 67,9ha đất khác; khoảng 125 hộ chưa được bố trí tái định cư. Có thể thấy, khối lượng công việc còn lại khá lớn, đòi hỏi các đơn vị liên quan tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Ở lĩnh vực du lịch, dự án khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp tại thôn Đài Mỏ có diện tích phải GPMB là 182,37ha, đã phê duyệt phương án toàn bộ diện tích. Tuy nhiên, khối lượng bàn giao mặt bằng thực tế vẫn cần tiếp tục được đẩy nhanh. Tại dự án hồ chứa nước Đồng Dọng, dù diện tích đã phê duyệt phương án đạt trên 99%, việc bàn giao mặt bằng và giải quyết kinh phí bồi thường vẫn còn những vấn đề cần tháo gỡ, nhất là khi chủ đầu tư chưa chuyển đủ kinh phí chi trả cho các hộ dân.
Để tháo gỡ vướng mắc, Trung tâm Phát triển quỹ đất đặc khu Vân Đồn đã rà soát tiến độ từng dự án, phân loại khó khăn, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm xử lý. Các vấn đề về nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý, kiểm đếm tài sản và đối tượng bồi thường được phối hợp giải quyết theo từng trường hợp.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động được xác định là giải pháp quan trọng để tạo đồng thuận. Việc thông tin đầy đủ về quy hoạch, phạm vi thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, hạn chế phát sinh kiến nghị kéo dài. Với những trường hợp còn ý kiến khác nhau, cần tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe và giải thích trên cơ sở hồ sơ, quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch.
Một yêu cầu khác là nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư. Việc hoàn thiện hồ sơ đo đạc, trích lục thửa đất, phối hợp kiểm đếm và bố trí đầy đủ kinh phí bồi thường cần được thực hiện đồng bộ, tránh tình trạng mặt bằng đã có phương án nhưng chưa thể bàn giao hoặc chi trả do thiếu điều kiện triển khai.
Ông Bùi Văn Hường, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất đặc khu Vân Đồn, cho biết: Chúng tôi xác định muốn đẩy nhanh GPMB phải giải quyết đồng thời cả hồ sơ, chính sách và sự đồng thuận của người dân. Trung tâm sẽ tiếp tục rà soát từng dự án, từng trường hợp cụ thể để xác định rõ vướng mắc ở đâu, trách nhiệm thuộc đơn vị nào, từ đó phối hợp xử lý dứt điểm. Công tác vận động đi đôi với bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tạo sự đồng thuận thực chất trong quá trình thu hồi đất.
Tập trung tháo gỡ vướng mắc tại các dự án trọng điểm
Công tác GPMB các dự án trọng điểm trên địa bàn Quảng Ninh đang được các cấp, ngành, địa phương tập trung triển khai; góp phần tạo mặt bằng phục vụ thi công, thực hiện các dự án. Tuy nhiên, tại một số dự án quy mô lớn, khối lượng GPMB còn lại cùng những vướng mắc về hồ sơ đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đang đặt ra yêu cầu tiếp tục tập trung tháo gỡ để bảo đảm tiến độ.
Một trong những khó khăn ảnh hưởng đến tiến độ GPMB thời gian qua là việc xác định giá đất để tính bồi thường, hỗ trợ tại một số dự án. Trước thực tế này, thành phố đã rà soát, điều chỉnh, bổ sung các quy định về hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026. Đặc biệt, Quyết định số 88/2026/QĐ-UBND ngày 19/9/2026, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, đã góp phần tháo gỡ vướng mắc trong xác định giá đất bồi thường, tạo cơ sở để các địa phương tiếp tục lập, thẩm định, phê duyệt phương án đối với những trường hợp còn tồn đọng. Cùng với việc hoàn thiện chính sách, công tác GPMB được tập trung xử lý theo từng dự án, từng nhóm hồ sơ.
Dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh có tổng diện tích cần GPMB là 4.103,08ha, trên địa bàn hai phường Tuần Châu và Hà An. Trong đó, phường Tuần Châu đã hoàn thành GPMB và bàn giao toàn bộ 916,28ha. Tại phường Hà An, diện tích phải GPMB là 3.186,8ha, liên quan đến 1.828 hộ gia đình, tổ chức. Đến hết ngày 27/10/2026, địa phương đã hoàn thành GPMB 3.030,98ha, còn 155,82ha. Quá trình GPMB dự án vẫn còn những vướng mắc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ. 9 tháng năm 2026, phường đã tiếp nhận 116 đơn khiếu nại liên quan đến dự án, giải quyết 102 đơn. Trong đó, 80 hộ nuôi trồng thủy sản tại vùng 156ha chưa đồng thuận với nội dung kết luận thanh tra, tiếp tục khiếu nại về nguồn gốc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thuê. Những thay đổi về phạm vi thu hồi đất, ranh giới dự án và sự khác biệt về đơn giá bồi thường giữa các thời điểm cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Để đẩy nhanh tiến độ GPMB dự án, phường Hà An được tăng cường 16 nhân sự tham gia thực hiện nhiệm vụ, tập trung rà soát, phân loại và giải quyết các hồ sơ còn vướng mắc. Địa phương tiếp tục tổ chức chi trả đối với những phương án bồi thường đã được phê duyệt, vận động các hộ dân bàn giao mặt bằng. Đối với các khiếu nại liên quan đến đất nuôi trồng thủy sản, phường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra thành phố rà soát, xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Chủ đầu tư phối hợp bảo đảm kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tiếp nhận mặt bằng theo tiến độ thực hiện.
Ông Trần Đình Phượng, Phó Chủ tịch UBND phường Hà An, cho biết: Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, kiến nghị liên quan đến GPMB được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Phường tập trung rà soát từng vụ việc, làm rõ nội dung, nguyên nhân phát sinh vướng mắc; tăng cường đối thoại, giải thích chính sách và phối hợp với các cơ quan chuyên môn giải quyết theo đúng thẩm quyền. Đối với những trường hợp còn ý kiến khác nhau về nguồn gốc đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, địa phương tiếp tục xác minh, đối chiếu hồ sơ, bảo đảm việc giải quyết có căn cứ pháp lý, đúng quy định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Đối với dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - Hạ Long, công tác GPMB được triển khai trên địa bàn 7 phường, với tổng diện tích cần thu hồi là 194,41ha, liên quan đến 1.621 trường hợp hộ gia đình, cá nhân và 19 tổ chức. Đến hết tháng 10/2026, đã hoàn thành GPMB 160,54ha, đạt 82,6%, còn 33,87ha, trong đó, hai phường Tuần Châu và Mạo Khê đã hoàn thành GPMB.
Tại phường Yên Tử, đến hết ngày 27/10, đã hoàn thành GPMB 23,31/27,62ha. Những khó khăn chủ yếu liên quan đến việc xác minh nguồn gốc, hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai, giải quyết tranh chấp, thừa kế và xác định phương án bồi thường, hỗ trợ đối với một số trường hợp chưa đồng thuận. Để tháo gỡ, địa phương tập trung rà soát, đối chiếu hồ sơ, phối hợp với các cơ quan chuyên môn giải quyết những nội dung vượt thẩm quyền, đồng thời tiếp tục vận động các hộ dân bàn giao mặt bằng. Đối với diện tích đất quốc phòng, an ninh trên tuyến, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã trình danh mục thu hồi đất để cấp có thẩm quyền xem xét, làm cơ sở thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Ông Bùi Đức Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Tử, cho biết: Phường đang tập trung tháo gỡ những vướng mắc còn lại, nhất là các trường hợp liên quan đến nguồn gốc đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ. Chúng tôi phân công cán bộ bám sát từng hồ sơ, tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn để kịp thời giải quyết những nội dung phát sinh; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, đối thoại, tạo sự đồng thuận của người dân, phấn đấu hoàn thành GPMB theo tiến độ đề ra, bảo đảm đúng quy định pháp luật.
Đối với dự án Cụm công nghiệp Phương Nam 2 tại phường Yên Tử, công tác GPMB cũng đang được tập trung triển khai nhằm bảo đảm mặt bằng xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp. Dự án có tổng diện tích cần GPMB là 69,43ha, liên quan đến 399 trường hợp. Đến ngày 28/10/2026, phường đã hoàn thành GPMB 36,61ha, đạt 52,73%. Quá trình thực hiện gặp khó khăn do hồ sơ, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của một số hộ phức tạp; phát sinh các trường hợp xây dựng công trình trên đất nông nghiệp, chuyển nhượng, thừa kế, tranh chấp đất đai… Để tháo gỡ, UBND phường Yên Tử tiếp tục rà soát, xác minh hồ sơ đất đai, tuyên truyền, giải thích chính sách và phối hợp giải quyết các trường hợp còn vướng mắc theo quy định; phấn đấu hoàn thành GPMB dự án trước ngày 31/1/2027.
Đến hết ngày 27/10/2026, công tác GPMB các công trình trọng điểm, khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố ghi nhận 14 dự án đã hoàn thành, với tổng diện tích 2.182,51ha. Đối với 18 dự án đang triển khai, đã hoàn thành GPMB 6.042,83/9.104,74ha, đạt 66,37%; còn 3.061,91ha liên quan đến 3.311 trường hợp. Khối lượng công việc còn lại đòi hỏi các địa phương, sở, ngành và chủ đầu tư tiếp tục tập trung giải quyết vướng mắc về hồ sơ đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy nhanh tiến độ chi trả, bàn giao mặt bằng, đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án.
Dồn lực GPMB, tạo đà tăng tốc giải ngân
GPMB là một trong những khâu có ý nghĩa quyết định đến tiến độ triển khai các dự án đầu tư. Những vướng mắc trong công tác này không chỉ làm chậm quá trình thi công, kéo dài thời gian thực hiện mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn. Trước yêu cầu đó, Quảng Ninh đẩy mạnh phân cấp cho cơ sở, gắn trách nhiệm của từng đơn vị, địa phương với tiến độ thực hiện cụ thể. Theo số liệu tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến hết ngày 27/10/2026 đã có 14 dự án hoàn thành GPMB với diện tích 2.182,51ha.
Kết quả này cho thấy công tác GPMB đã có những chuyển biến tích cực, với khối lượng thực hiện đáng kể. Để đạt được kết quả đó, nhiều địa phương đã tập trung xử lý các hồ sơ phức tạp, tăng cường tuyên truyền, đối thoại, vận động nhân dân; tổ chức chi trả bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư và bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư triển khai dự án.
Tại hội nghị giao ban Thường trực Thành ủy đầu tháng 10 vừa qua, Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của các cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác GPMB. Tuy nhiên, đồng chí cũng nhấn mạnh khối lượng công việc còn lại rất lớn, yêu cầu các cấp, ngành xác định GPMB là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong giai đoạn nước rút từ nay đến cuối năm 2026. Thành phố sẽ kiên quyết xem xét, kiểm điểm trách nhiệm đối với các đơn vị, địa phương không hoàn thành nhiệm vụ do nguyên nhân chủ quan.
Trong những tháng cuối năm 2026, Quảng Ninh tập trung tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh GPMB đối với những dự án còn lại. Tiến độ được xây dựng cụ thể theo tuần đối với từng dự án, từng nhóm hồ sơ, trong đó ưu tiên các dự án Khu đô thị Hạ Long Xanh; các khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, Sông Khoai, Đông Triều; Quốc lộ 4B và dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành GPMB, không để các dự án kéo dài sang năm 2027; đồng thời, thực hiện cưỡng chế theo quy định đối với những trường hợp đủ điều kiện nhưng không chấp hành.
Thực tế triển khai cho thấy, một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án chậm tiến độ không phải do thiếu vốn mà xuất phát từ việc mặt bằng chưa được bàn giao đồng bộ. Vì vậy, chính quyền các xã, phường, đặc khu đang chủ động phối hợp với chủ đầu tư tăng cường đối thoại, công khai, minh bạch các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; kịp thời giải quyết những kiến nghị chính đáng của người dân, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Song song với đẩy nhanh GPMB, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư tăng cường nhân lực, máy móc, tranh thủ thời tiết thuận lợi, tổ chức thêm các mũi thi công tại những vị trí đã có mặt bằng sạch. Công tác nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán và thu hồi vốn tạm ứng cũng được đẩy nhanh, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách.
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của thành phố sau điều chỉnh, tính đến ngày 23/9/2026, đạt 36.060 tỷ đồng, tăng 12.771 tỷ đồng so với kế hoạch giao đầu năm. Tính đến hết quý III, toàn thành phố đã giải ngân 16.342 tỷ đồng, vượt 259 tỷ đồng so với chỉ tiêu giải ngân đề ra trong quý.
Trên cơ sở kết quả đạt được, cùng với việc quyết liệt tháo gỡ vướng mắc trong GPMB và đẩy nhanh tiến độ thi công, Quảng Ninh đặt mục tiêu trong quý IV giải ngân thêm khoảng 12.864 tỷ đồng, nâng tổng số vốn giải ngân cả năm lên khoảng 29.206 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành 150% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao trước ngày 31/12/2026. Tiến độ giải ngân được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, qua đó tạo động lực thúc đẩy các đơn vị chủ động tháo gỡ khó khăn, tăng tốc thực hiện nhiệm vụ trong những tháng cuối năm.
