Chuyển đổi số chỉ thực sự đi vào đời sống khi người dân không chỉ tiếp cận, mà còn chủ động sử dụng và làm chủ các tiện ích số. Từ đô thị đến nông thôn, miền núi, hải đảo, Quảng Ninh đang triển khai nhiều giải pháp để phổ cập kỹ năng số, mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ, từng bước hình thành cộng đồng công dân số.
Tại thôn Khe Muối, xã Điền Xá, chiếc điện thoại thông minh trước đây chủ yếu được người dân sử dụng để liên lạc, giải trí, nay đã trở thành công cụ phục vụ ngày càng nhiều hoạt động trong đời sống. Mua sắm, đặt xe, thanh toán một cốc nước hay bữa ăn đều có thể thực hiện bằng hình thức chuyển khoản không dùng tiền mặt. Qua các lớp “Bình dân học vụ số” được tổ chức tại các nhà văn hóa thôn, người dân được hướng dẫn cách sử dụng mạng xã hội an toàn, dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử, VNeID và bảo mật thông tin cá nhân.
Anh Trần Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Điền Xá, cho biết: Trong gần 1 năm qua, các lớp “Bình dân học vụ số” đã được MTTQ tổ chức tại tất cả các nhà văn hóa thôn. Cách hướng dẫn trực quan, “cầm tay chỉ việc” giúp người dân từng bước nắm được những kỹ năng cần thiết. Từ đó, xã ghi nhận những điểm sáng như livestream bán hàng nông, lâm sản địa phương; ít nhất 90% hộ gia đình có thành viên sử dụng được các ứng dụng thương mại điện tử, thanh toán số, y tế số và dịch vụ công trực tuyến.
Những thay đổi từ cơ sở cho thấy, xây dựng công dân số trước hết phải bắt đầu từ khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ của từng người dân. Theo định hướng của Quảng Ninh, người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể của chuyển đổi số; vì vậy, cùng với phát triển hạ tầng, tỉnh chú trọng phổ cập kỹ năng số, tạo điều kiện để người dân sử dụng các nền tảng và dịch vụ số trong những nhu cầu thiết thực hằng ngày.
Một trong những nền tảng quan trọng để hình thành công dân số là định danh điện tử. Đến hết tháng 6/2026toàn tỉnh đã thu nhận, kích hoạt hơn 1,44 triệu tài khoản định danh điện tử cá nhân; đồng thời đăng ký trên 11.200 tài khoản cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã. Từ ngày 1/6/2026 vừa qua, “Chiến dịch mùa hè số cùng VNeID” cũng đã được triển khai trên toàn tỉnh nhằm tuyên truyền tiện ích VNeID, nâng cao kỹ năng số và hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. 6 đội hình tình nguyện được triển khai tại các xã, phường, đặc khu sẽ hoạt động tích cực đến hết tháng 8/2026 để hỗ trợ kích hoạt và sử dụng VNeID, cấp căn cước và định danh điện tử cho học sinh đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số…
Nhờ phong trào “Bình dân học vụ số” và những phong trào thi đua, chiến dịch tuyên truyền, những kỹ năng số đang ngày càng đi sâu vào đời sống người dân, đặc biệt là trong các lĩnh vực thiết yếu của đời sống. Đến nay, 100% cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh đã triển khai bệnh án điện tử; hồ sơ sức khỏe điện tử được tạo lập cho hơn 1,4 triệu người dân, đạt 97%. Trong giáo dục, 100% cơ sở giáo dục phổ thông đã tích hợp nội dung chuyển đổi số trong chương trình; trên 86% giáo viên và trên 40% học sinh đủ điều kiện về phương tiện, đường truyền, phần mềm tham gia hiệu quả các hoạt động dạy và học trực tuyến. Toàn ngành xây dựng kho học liệu dùng chung với hơn 2.000 học liệu, gần 5.000 video bài giảng…
Để tiếp tục mở rộng cộng đồng công dân số, Quảng Ninh đang tạo thêm những không gian để người dân học tập, thực hành và đề xuất sáng kiến số. Nổi bật nhất, mới đây Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Công dân số tỉnh Quảng Ninh” năm 2026. Cuộc thi gồm 3 chặng: “Khởi động số”, “Giải pháp số” và “Bứt phá số” với nội dung kiến thức về chuyển đổi số, AI, dữ liệu số, dữ liệu dân cư, kỹ năng số, an ninh mạng, dịch vụ công trực tuyến, kinh tế số, xã hội số và công dân số… được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng số cho người dân; thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số”, lan tỏa tinh thần chủ động học tập, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong đời sống.
Với hạ tầng ngày càng hoàn thiện, các phong trào phổ cập kỹ năng số được triển khai sâu rộng cùng tinh thần chủ động của cộng đồng, Quảng Ninh đang từng bước hình thành một xã hội số bao trùm, an toàn và nhân văn, trong đó không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình chuyển đổi số.
