Bất chấp tranh cãi về lựa chọn diễn viên, phim "The Odyssey" vẫn được mong đợi tại Hy Lạp

Bộ phim "The Odyssey" của đạo diễn Christopher Nolan sẽ ra rạp ngày 17/7, thu hút sự mong đợi của khán giả toàn cầu nhưng cũng gây tranh cãi về lựa chọn diễn viên. Tuy nhiên, tại Hy Lạp – quê hương của sử thi cùng tên, nhiều người cho rằng sức sống của tác phẩm nằm ở việc liên tục được diễn giải theo những cách mới qua nhiều thế hệ.

Các cuộc tranh luận về tác phẩm chuyển thể thường xoay quanh mức độ trung thành với nguyên tác. Tuy nhiên, tại Hy Lạp, nơi sử thi của Homer được giảng dạy trong trường học, nhiều người cho rằng chính những cách kể mới đã giúp tác phẩm tồn tại gần 3.000 năm.

"Điều chúng tôi muốn học sinh hiểu là mỗi tác phẩm chuyển thể đều là một sáng tạo mới", thầy giáo Filippos Mantzaris, người giảng dạy "The Odyssey" cho học sinh lớp 7, chia sẻ.

Bộ phim có Matt Damon trong vai vua Odysseus cùng nhiều ngôi sao Hollywood khác, bám theo cốt truyện của Homer về hành trình trở về quê hương sau chiến tranh, vượt qua các vị thần và quái vật để giành lại vương quốc.

Sử thi Homer trong giáo dục Hy Lạp

Tại Hy Lạp, "The Odyssey" là nội dung bắt buộc đối với học sinh lớp 7.

Trong lớp học của Mantzaris, học sinh sôi nổi tranh luận về những cuộc phiêu lưu của Odysseus, so sánh trí tuệ với sức mạnh của nhân vật, đặt câu hỏi về tính chính đáng của sự trả thù, cũng như liệu việc Odysseus giết những người cầu hôn vợ mình có thể được biện minh hay không. Các em còn tham gia đóng vai để hình dung mình sẽ hành động như thế nào nếu ở vào hoàn cảnh của vị anh hùng.

"Đây là một tác phẩm văn học tuyệt vời. Trẻ em có thể nhìn thấy bản thân mình ở Odysseus, đồng thời cảm nhận được tình yêu quê hương", Mantzaris nói.

Kyriakos Agapiou, 12 tuổi, cho biết em học được từ tác phẩm rằng: "Mọi điều đều có thể và chúng ta không bao giờ được bỏ cuộc".

Nhà khoa học nông nghiệp Nikos Varelas cho biết ông đã cùng con trai 4 tuổi xem một vở kịch chuyển thể sau khi hai cha con đọc các phiên bản thiếu nhi của "Iliad" và "The Odyssey".

"Đó là trách nhiệm của chúng tôi với tư cách là cha mẹ, cũng như là người Hy Lạp", ông nói.

Người Hy Lạp ít quan tâm đến tranh cãi về dàn diễn viên

Tại Mỹ, một số nhân vật có quan điểm bảo thủ chỉ trích lựa chọn diễn viên của Christopher Nolan hơn là cách ông chuyển thể sử thi. Tỷ phú Elon Musk cho rằng đạo diễn đã "xúc phạm" tác phẩm khi chọn Lupita Nyong'o vào vai Helen thành Troy, trong khi một số bình luận viên khác cho rằng bộ phim đề cao "chính trị bản sắc".

Đáp lại, Nolan nói rằng những tranh cãi trước khi phim ra mắt là điều "không thể tránh khỏi", đồng thời cho biết ông muốn bộ phim gần gũi với khán giả hiện đại và phá vỡ những định kiến về cách thế giới cổ đại được khắc họa trên màn ảnh.

Tại Hy Lạp, tranh cãi này không tạo nhiều ảnh hưởng bởi khán giả đã quen với việc các nhân vật Hy Lạp cổ đại do diễn viên nước ngoài thủ vai. Phiên bản mới của Nolan tiếp tục truyền thống đó với dàn diễn viên gồm Matt Damon, Lupita Nyong'o, Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Zendaya và Charlize Theron.

Đảng dân tộc chủ nghĩa Niki phản đối việc tuyển chọn diễn viên và khoản hỗ trợ khoảng 6 triệu euro của chính phủ dành cho quá trình sản xuất. Tuy nhiên, Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp Lina Mendoni khẳng định nhà nước không có vai trò can thiệp vào cách nghệ sĩ diễn giải một tác phẩm hay thần thoại.

Sử thi sống mãi nhờ những cách kể mới

Giáo sư Christos Tsagalis, chuyên gia văn học Hy Lạp cổ đại tại Đại học Aristotle ở Thessaloniki, cho rằng việc đánh giá phiên bản "The Odyssey" mới thành công hay không nên dành cho khán giả.

Theo ông, điều quan trọng là bộ phim có truyền tải được những giá trị cốt lõi của một trong những câu chuyện vĩ đại nhất lịch sử hay không.

Ông nhận định các tác phẩm của Homer đã tồn tại qua nhiều thế hệ chính nhờ liên tục được kể lại và diễn giải theo những cách mới, từ đó trở thành di sản chung của nhân loại.

"Tôi thấy thật tuyệt vời khi một tác phẩm được sáng tạo ở một thời điểm cụ thể bởi một dân tộc lại có thể được chia sẻ với rất nhiều người trên khắp thế giới. Đó là một nền văn hóa chung", ông nói và nhận xét: "Đây là một câu chuyện đầy cuốn hút, giống như một bộ phim vậy".