Đảng Dân chủ Mỹ giành thêm 9 ghế Thượng viện, mức tăng lớn nhất trong gần 70 năm

Đảng Dân chủ Mỹ đã giành được 9 ghế Thượng viện từ tay đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, đánh dấu mức tăng lớn nhất của đảng này trong gần 70 năm. Kết quả giúp đảng Dân chủ nắm thế đa số 56-44 tại Thượng viện khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động vào tháng 1/2027.

baucu031126.jpg
Nhân viên phụ trách bầu cử Heather Russell (bên phải) hướng dẫn một cử tri tại điểm bỏ phiếu ở Trung tâm Giải trí Nolensville, thị trấn Nolensville, bang Tennessee, Mỹ,
ngày 3/11/2026. Ảnh: AP

Chiến thắng của cựu Hạ nghị sĩ Mary Peltola trước Thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan Sullivan thuộc đảng Cộng hòa tại bang Alaska đã mang về chiếc ghế thứ chín cho đảng Dân chủ. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1958, đảng này giành thêm ít nhất 9 ghế Thượng viện trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Năm 1958, dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống đảng Cộng hòa Dwight Eisenhower, đảng Dân chủ đã giành 13 ghế từ tay đảng Cộng hòa, đồng thời chiến thắng tại hai ghế Thượng viện mới được thành lập của bang Alaska, nâng tổng số ghế tăng thêm lên 15.

Với 56 ghế, đảng Dân chủ sẽ có lợi thế lớn nhất tại Thượng viện trong vòng 16 năm. Lần gần nhất đảng này nắm giữ nhiều ghế hơn là vào cuối nhiệm kỳ Quốc hội khóa 111, kết thúc ngày 3/1/2011, khi có 58 thượng nghị sĩ.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer đánh giá kết quả 56 ghế vượt xa những dự đoán trước bầu cử, khi chỉ vài tháng trước đó, việc đảng Dân chủ giành được 51 ghế vẫn được xem là khó xảy ra.

Trước chiến thắng tại Alaska, ứng cử viên đảng Dân chủ Scott Colom đã giành ghế Thượng viện tại bang Mississippi trong ngày 18/11, nâng số ghế đảng này giành được từ đảng Cộng hòa lên 8. Đây đã là mức tăng lớn nhất của đảng Dân chủ trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ kể từ cuộc bầu cử năm 1986, dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Ronald Reagan.

Ngay cả khi không tính chiến thắng tại Alaska, đảng Dân chủ vẫn giành được thế đa số lớn nhất tại Thượng viện kể từ tháng 1/2015, thời điểm đảng Cộng hòa giành quyền kiểm soát cơ quan này sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2014 dưới thời Tổng thống Barack Obama.

Không chỉ tại Thượng viện, đảng Dân chủ còn giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, với 42 ghế tăng thêm tính đến ngày 17/11. Kết quả tiếp tục phản ánh xu hướng lịch sử khi đảng của tổng thống đương nhiệm thường chịu tổn thất trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, Thượng viện thường ít chịu tác động của xu hướng này hơn Hạ viện. Trong 16 cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ trước năm 2026, có 7 lần đảng của tổng thống giữ nguyên hoặc tăng số ghế tại Thượng viện, dù phần lớn diễn ra trong nhiệm kỳ đầu của tổng thống.

Ngược lại, kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đảng của tổng thống đương nhiệm chỉ có hai lần giành thêm ghế tại Hạ viện trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Kết quả năm 2026 cho thấy xu hướng bất lợi đối với đảng cầm quyền rõ rệt hơn trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục