Để Cẩm Phả phát huy lợi thế du lịch

Sở hữu cảnh quan ven vịnh Bái Tử Long, quần thể hang động Vũng Đục cùng nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, phường Cẩm Phả có lợi thế phát triển các loại hình du lịch biển, sinh thái, trải nghiệm và tìm hiểu di sản. Tuy nhiên, kết quả khai thác hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng. Hạ tầng chưa đồng bộ, sản phẩm còn đơn điệu, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều và công tác bảo tồn, bảo đảm môi trường kinh doanh cần tiếp tục được chú trọng.

Tiềm năng lớn chưa được khai thác tương xứng

Theo kế hoạch, năm 2026 phường Cẩm Phả phấn đấu thu hút khoảng 560.000 lượt khách du lịch, doanh thu đạt khoảng 1.120 tỷ đồng. Trong 9 tháng năm 2026, tổng số khách du lịch ước đạt 377.638 lượt, bằng 67,43% kế hoạch năm; doanh thu ước đạt 563 tỷ đồng, bằng 50,26% kế hoạch. Lượng khách đã tạo nền tảng nhất định, song doanh thu chưa tương xứng, cho thấy thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách còn hạn chế.

Nằm bên vịnh Bái Tử Long, phường Cẩm Phả có hệ thống cảnh quan biển, núi đá vôi và các đảo lớn nhỏ, phù hợp phát triển du lịch tham quan, nghỉ dưỡng, trải nghiệm thiên nhiên và dịch vụ ven biển. Tuyến đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, kết nối các điểm đến và mở rộng khả năng liên kết với những trung tâm du lịch lớn của thành phố. Đặc biệt, khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục được thiên nhiên ưu ái ban tặng một vẻ đẹp tự nhiên hiếm nơi nào có được. Đến đây, du khách còn được chiêm ngưỡng những cảnh đẹp thiên nhiên độc đáo. Đó là hệ thống khu hang động Vũng Đục nằm ngay cạnh khu đền và đài tưởng niệm Vũng Đục.

Hệ thống hang động Vũng Đục được liên kết bởi 5 hang động hoành tráng và kỳ vĩ với các tên gọi như: Động Thiên Đăng - Long Vân - Ngỡ Ngàng - hang Kim Quy - hang Dơi. Để lên được các hang động, du khách có thể đi men theo sườn núi. Đi sâu vào trong các hang động này là những rèm đá rủ xuống, uốn lượn mềm mại, đặc biệt là lớp nhũ đá ánh bạc khá dày, tạo ra những hình thù khá ngộ nghĩnh như thiên nga, voi, khỉ, sư tử... theo trí tưởng tượng của du khách.

Trong hành trình khám phá, một trong những hang động mà du khách không nên bỏ qua, đó là động Thiên Đăng, nằm ở độ cao trên 46m so với mực nước biển, động có diện tích khoảng 300m2. Từ động Thiên Đăng, du khách có thể phóng tầm mắt chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vịnh Bái Tử Long, xa xa là những đảo đá nhấp nhô trên mặt nước, những con tàu ra vào bến Vũng Đục. Điều khiến du khách yêu thích nhất ở Vũng Đục chính là sự tĩnh lặng và yên bình. Không gian dịu mát của núi đá, tiếng gió biển thổi qua vòm hang tạo nên một bản nhạc thiên nhiên êm dịu.

Đặc biệt, Vũng Đục hôm nay không chỉ là một di tích lịch sử - danh thắng, mà đó còn là một địa chỉ để trở về với lịch sử, để hiểu về truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của những con người Vùng mỏ. Ở đây, lịch sử không nằm hoàn toàn trong những trang sách. Lịch sử hiện diện trong không gian núi, biển, đài tưởng niệm, trong những câu chuyện được kể lại về những người đã hy sinh.

Những năm qua, Quảng Ninh đã xác định tượng đài Vũng Đục là nơi ghi nhớ công ơn các chiến sĩ cách mạng đã ngã xuống cho sự nghiệp giải phóng Vùng mỏ, đồng thời là địa chỉ giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ. Đó cũng là lý do cần nhìn di tích Vũng Đục không chỉ dưới góc độ bảo tồn một công trình lịch sử, mà xem như một “lớp học mở” về truyền thống. Vũng Đục, vì thế không chỉ nhắc người Quảng Ninh nhớ về những người đã khuất. Di tích còn nhắc những người đang sống rằng mỗi thành quả hôm nay đều có một phần được xây dựng từ sự hy sinh của những thế hệ đi trước.

Từ lợi thế phát triển du lịch của di tích lịch sử - danh thắng Vũng Đục, kết nối với các lễ hội đền Cửa Ông và điểm đến lân cận như hang động, bãi tắm, khu nghỉ dưỡng trên vịnh Bái Tử Long, khoáng nóng Quang Hanh… phường Cẩm Phả có thể hình thành các tuyến du lịch liên vùng để tăng tính hấp dẫn của sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú.

Tạo sản phẩm cụ thể, phát triển du lịch xanh

Để biến tài nguyên thành sản phẩm, phường Cẩm Phả đang rà soát toàn bộ các điểm có tiềm năng, phân loại theo nhóm khách để xây dựng lịch trình phù hợp với khách đi trong ngày, gia đình, học sinh, khách nghỉ dưỡng và nhóm yêu thiên nhiên. Một chương trình có thể kết hợp tham quan ven biển, khám phá hang động, tìm hiểu lịch sử, thưởng thức hải sản và mua sản phẩm địa phương.

Có thể nói, hoạt động du lịch trên địa bàn phường hiện chưa phát triển tương xứng với tiềm năng về cảnh quan, tài nguyên biển, không gian mặt nước và các giá trị lịch sử, văn hóa. Sản phẩm du lịch chưa phong phú, đa dạng; việc hình thành những sản phẩm đặc trưng, có khả năng tạo sức hút và giữ chân du khách còn nhiều hạn chế.

Một số điểm có tiềm năng chưa được đầu tư, chỉnh trang và tổ chức khai thác hiệu quả. Hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ du lịch cần được đầu tư đồng bộ, nhất là tại các khu vực ven biển, điểm tham quan và quần thể hang động Vũng Đục. Những hạng mục thiết yếu như bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, điểm nghỉ chân, biển chỉ dẫn, khu vực đón tiếp và hệ thống thông tin cần được quan tâm đúng mức. Các dịch vụ vui chơi, giải trí, mua sắm và sản phẩm phục vụ khách du lịch cũng cần được mở rộng về quy mô, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa hình thức.

Cùng với đó, địa phương cần đẩy mạnh quảng bá bằng ảnh, video, bản đồ số và thông tin rõ ràng về giá dịch vụ, lịch trình, điều kiện tham quan. Chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng cần phối hợp đầu tư có trọng tâm, ưu tiên những điểm có khả năng tạo sản phẩm đặc trưng và thu hút khách ổn định. Việc khai thác cần bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và lợi ích của người dân.

Phát huy thế mạnh du lịch biển, hang động và di tích không chỉ góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển mới cho phường Cẩm Phả trong quá trình xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Khi những lợi thế tự nhiên được kết hợp với giá trị văn hóa, chất lượng dịch vụ và phương thức quản lý phù hợp, địa phương sẽ có thêm điều kiện để nâng cao sức cạnh tranh, tạo việc làm và gia tăng thu nhập cho người dân.

Tuy nhiên, để những tiềm năng ấy trở thành lợi thế thực sự, cần có cách tiếp cận bài bản, lâu dài. Mỗi sản phẩm du lịch phải được xây dựng trên cơ sở tài nguyên thực tế; mỗi điểm đến cần có phương án quản lý và bảo vệ phù hợp; mỗi hoạt động quảng bá phải gắn với chất lượng trải nghiệm.

Việc đầu tư cũng cần có trọng tâm, tránh dàn trải, ưu tiên những hạng mục thiết yếu và những sản phẩm có khả năng tạo sức lan tỏa. Quan trọng hơn, phát triển du lịch cần được đặt trong mối liên hệ với quy hoạch đô thị, bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc địa phương và bảo đảm sinh kế bền vững cho cộng đồng. Đây không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn cần sự đồng hành của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và từng người dân.

Với lợi thế cảnh quan biển, những hang động độc đáo, các giá trị lịch sử và truyền thống văn hóa đặc sắc, phường Cẩm Phả có cơ sở để từng bước xây dựng hình ảnh điểm đến hấp dẫn, giàu bản sắc. Phát huy tốt những tiềm năng ấy sẽ góp phần chuyển hóa tài nguyên thành giá trị phát triển, tạo thêm động lực cho kinh tế dịch vụ, đồng thời gìn giữ những giá trị quý báu của thiên nhiên và con người địa phương.

Từ biển xanh, hang động đến những dấu tích lịch sử, mỗi lợi thế đều có thể trở thành một mắt xích trong hành trình phát triển du lịch bền vững. Khi được kết nối bằng tầm nhìn dài hạn, cách làm sáng tạo và sự chung sức của cộng đồng, du lịch sẽ góp phần tạo nên diện mạo mới cho phường Cẩm Phả, để vùng đất giàu truyền thống này không chỉ được biết đến với dấu ấn công nghiệp mà còn trở thành điểm đến đáng nhớ trên hành trình khám phá Quảng Ninh.