Đưa pháp luật đến gần người dân bằng sản phẩm truyền thông số

Chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, hướng đến cách tiếp cận trực quan, gần gũi và phù hợp hơn với từng nhóm đối tượng. Tại Quảng Ninh, lực lượng công an đã chủ động ứng dụng công nghệ, xây dựng các sản phẩm truyền thông số, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến với người dân thiết thực, dễ tiếp nhận hơn.

Thay vì chỉ phổ biến quy định pháp luật qua tài liệu, hoặc những buổi tuyên truyền trực tiếp, CLB “Pháp luật gần dân” phường Cẩm Phả lựa chọn cách xây dựng clip ngắn, tái hiện những tình huống pháp luật thường gặp trong đời sống. Mỗi sản phẩm được thể hiện thành một câu chuyện có nhân vật, bối cảnh và diễn biến cụ thể, giúp người xem nhận diện hành vi đúng, sai và hiểu rõ hơn cách ứng xử phù hợp.

Để hoàn thành một clip, các thành viên CLB phải tham gia nhiều công đoạn, từ lựa chọn vấn đề, xây dựng kịch bản, đến chuẩn bị bối cảnh, phân vai và ghi hình. Cán bộ công an giữ vai trò định hướng, kiểm tra nội dung, cùng các thành viên đoàn thể và học sinh trên địa bàn trực tiếp tham gia thể hiện.

Thiếu tá Phạm Trần Quỳnh, Phó Trưởng Công an phường Cẩm Phả, cho biết: “Khi xây dựng clip, chúng tôi đặc biệt chú trọng khâu lựa chọn và kiểm soát nội dung. Các tình huống phải xuất phát từ thực tế, nhưng cách thể hiện cần có định hướng rõ ràng, tránh sa đà vào yếu tố giải trí, hoặc vô tình làm cho hành vi vi phạm pháp luật trở nên bình thường, thậm chí bị hiểu thành cổ súy cho tệ nạn, hành vi phạm tội. Vì vậy, kịch bản và sản phẩm hoàn thiện đều phải được rà soát kỹ trước khi đăng phát công khai”.

CLB "Pháp luật gần dân" do UBND phường trực tiếp chỉ đạo với sự tham gia của các đoàn thể và ngành Giáo dục, nòng cốt là công an phường.

Được lựa chọn là một trong những diễn viên tham gia thực hiện các clip, Vũ Ánh Ngọc, học sinh lớp 11A13, Trường THPT Cẩm Phả, chia sẻ: “Ngay khi nhận kịch bản, em phải tìm hiểu kỹ tình huống và quy định pháp luật liên quan để thể hiện đúng nhân vật. Qua đó, em hiểu rõ hơn những hành vi nào là vi phạm và cách xử lý phù hợp. Những tình huống gần với đời sống cũng giúp em dễ nhớ hơn so với chỉ đọc các quy định trong tài liệu”.

Sau khi hoàn thành, các clip được sử dụng tại trường học, địa điểm công cộng và chia sẻ trên các nền tảng số. Nhờ đó, một sản phẩm có thể tiếp cận nhiều nhóm đối tượng, được lưu trữ và sử dụng lại khi cần thiết.

Nếu tại phường Cẩm Phả, trọng tâm là huy động cộng đồng tham gia xây dựng những tình huống pháp luật gần gũi, thì ở lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH), yêu cầu đổi mới lại đặt ra từ đặc thù của chính nội dung tuyên truyền. Nhiều tình huống cháy, nổ, sự cố nguy hiểm khó có thể tái hiện đầy đủ bằng phương pháp ghi hình thông thường. Trong khi đó, việc giúp người dân hình dung diễn biến sự cố, nhận diện nguy cơ và ghi nhớ kỹ năng xử lý có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng ngừa.

Từ thực tế này, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an thành phố đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng clip tuyên truyền với tần suất 1 tuần/số. Công nghệ hỗ trợ tạo dựng hình ảnh, minh họa các tình huống phức tạp, giúp những kiến thức chuyên môn trở nên trực quan, dễ hình dung hơn.

Đại úy Phí Văn Tuyển, Đội Công tác phòng cháy, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH cho biết: “Trong quá trình xây dựng clip, chúng tôi phải lên kịch bản và sát sao từng chi tiết nhỏ những hình ảnh do AI tạo ra, bảo đảm không làm sai lệch bản chất tình huống, hoặc hướng dẫn kỹ năng không đúng quy định. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm sẽ được báo cáo lãnh đạo đơn vị xem xét, phê duyệt trước khi đăng tải trên fanpage chính thức”.

Bên cạnh đăng tải trên môi trường mạng, các clip còn được trình chiếu tại những cơ sở phù hợp, như tại sảnh khách sạn, tàu du lịch, hoặc làm clip hướng dẫn trong các chương trình bồi dưỡng, huấn luyện kỹ năng PCCC.

Chị Lê Thị Mão, Trưởng Phòng Tổ chức nhân sự, Khách sạn Paddington Halong Bayview, cho biết: “Các clip có hình ảnh minh họa cụ thể nên nhân viên dễ hình dung những nguy cơ cháy, nổ và cách xử lý khi có sự cố. Chúng tôi phát các clip liên tục trên hệ thống truyền hình nội bộ của khách sạn, trong quá trình chờ làm thủ tục check in, check out, khách lưu trú có thể xem clip để nắm bắt quy trình thoát nạn, thoát hiểm".

Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở, có thể thấy chuyển đổi số trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không đơn thuần là đưa tài liệu lên mạng hay chuyển văn bản thành video. Giá trị của phương thức này nằm ở khả năng đổi mới cách truyền tải, mở rộng phạm vi tiếp cận và giúp người dân chủ động tìm hiểu, ghi nhớ, vận dụng kiến thức. Dù ứng dụng công nghệ nào, yêu cầu đặt ra vẫn là bảo đảm nội dung chính xác, có định hướng và xuất phát từ những vấn đề thực tế của đời sống. Đây cũng là cơ sở để lực lượng Công an Quảng Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng các sản phẩm truyền thông số, đưa công tác tuyên truyền pháp luật ngày càng thiết thực, hiệu quả hơn.