Với nguồn tuyển hẹp, lực lượng mỏng và không ít vận động viên (VĐV) phải bắt đầu từ “con số 0”, việc xây dựng lớp kế cận cho Boxing Quảng Ninh vẫn giống như một cuộc “đãi cát tìm vàng” đầy nhọc nhằn. Dù vậy, từ những khởi đầu còn khó khăn, Boxing trẻ Quảng Ninh đang dần có thành quả ban đầu.
Tại Giải vô địch Boxing trẻ toàn quốc năm 2026 diễn ra tại Ninh Bình vào giữa tháng 7 vừa qua, đội Boxing Quảng Ninh giành 11 huy chương, gồm 1 HCV và 10 HCĐ. Tấm HCV thuộc về Đinh Quỳnh Chi ở hạng cân 81kg nữ cùng sự tỏa sáng của không ít gương mặt trẻ, giữa hơn 500 VĐV của 28 đoàn, trong đó có nhiều đơn vị mạnh như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quân đội, Công an nhân dân... cho thấy sự trưởng thành của lực lượng kế cận.
Sau niềm vui huy chương, HLV trưởng Phạm Tuấn Anh và các học trò lại trở về phòng tập, tiếp tục chỉnh từng tư thế, bước chân, cú đấm cho học trò. HLV Tuấn Anh (Trường Trung cấp Nghệ thuật và Thể thao tỉnh) chia sẻ: "Một tấm huy chương tại giải trẻ không chỉ được quyết định trong vài trận đấu, mà là kết quả của nhiều năm tìm kiếm, rèn giũa và sàng lọc". Hiện bộ môn có 33 VĐV, chia tương đối đều ở 3 tuyến năng khiếu, tuyển trẻ và tuyển tỉnh, khoảng 11 người/tuyến. So với một số địa phương có phong trào mạnh, quy mô đào tạo có thể lên tới 55 - 60 VĐV, lực lượng của Quảng Ninh còn khá mỏng. Vì vậy, ban huấn luyện phải phát huy tối đa từng VĐV.
Cái khó đầu tiên nằm ở đầu vào. Boxing Quảng Ninh tuyển VĐV từ khoảng 10 tuổi, ưu tiên những em có tố chất phù hợp với môn đối kháng. Tuy nhiên, phong trào cơ sở còn hẹp nên đội phải tìm nguồn từ số ít các CLB Boxing, CLB liên kết ở Bãi Cháy, Cửa Ông, trường học, địa bàn dân cư và cả cộng tác viên ở các tỉnh bạn. Nhiều em có thể hình, sức mạnh, phản xạ tốt nhưng chưa từng tập Boxing nên HLV phải dày công đào tạo từ tư thế, di chuyển, kỹ thuật ra đòn đến nền tảng thể lực. Điều đó khiến quá trình đào tạo kéo dài và tốn nhiều công sức. "Có em nhìn rất có tố chất, nhưng phải mất từ 1-2 năm mới hình thành được kỹ thuật cơ bản và bộc lộ rõ khả năng phát triển. Boxing không thể đốt cháy giai đoạn, nền tảng không chắc thì càng lên tuyến trên càng khó" - HLV Tuấn Anh cho biết.
Tìm được một VĐV phù hợp đã khó, giữ chân họ ở lại lâu dài còn khó hơn. Bởi lẽ, boxing là môn đối kháng trực tiếp, cường độ cao, có va chạm nên không ít phụ huynh, nhất là ở khu vực đô thị, còn e ngại. Trong khi đó, VĐV trẻ vẫn phải bảo đảm việc học văn hóa, khó dành trọn thời gian và sức lực cho tập luyện chuyên môn.
Theo quy trình đào tạo, trong 2-3 năm đầu, VĐV năng khiếu chủ yếu được rèn thể lực, kỹ thuật và các động tác cơ bản. Khoảng 12-13 tuổi, các em mới tăng dần nội dung chiến thuật, cọ xát và chuẩn bị thi đấu. Đây cũng là giai đoạn vất vả với cả trò lẫn thầy. VĐV còn nhỏ, tư duy chiến thuật chưa sâu, HLV không chỉ dạy chuyên môn mà còn phải uốn nắn tâm lý, kỷ luật, thói quen sinh hoạt và ý thức theo đuổi thể thao thành tích cao.
Dẫu vậy, quá trình đào tạo luôn có sự hao hụt. Có em bỏ tập để tập trung học, có em không theo kịp yêu cầu chuyên môn, cũng có trường hợp phải sàng lọc, thải loại. Với mỗi tuyến chỉ khoảng 11 VĐV, một vị trí bị khuyết không dễ bổ sung. Mất một VĐV không chỉ là mất một cái tên trong danh sách, mà có thể là mất đi hai, ba năm đào tạo và phải khởi động lại một chu kỳ tuyển chọn mới.
Để bù đắp hạn chế về lực lượng, đội thường xuyên đấu tập nội bộ, giao lưu với các đội của Bắc Ninh, Hà Nội, Công an nhân dân và các đơn vị mạnh; đồng thời tạo điều kiện cho VĐV tập huấn, thi đấu các giải phong trào, giải mở rộng. Những chuyến cọ xát giúp các em tích lũy kinh nghiệm, bản lĩnh thi đấu, dù nhiều hoạt động vẫn cần sự chung tay, góp sức của phụ huynh.
Hiện bộ môn có 3 HLV, trong đó HLV Phạm Tuấn Anh phụ trách chính, xuyên suốt cả 3 tuyến. Hai HLV hỗ trợ đều chuyển từ môn khác sang, đã qua các lớp chuyên môn của Liên đoàn Quyền anh Việt Nam. Điểm thuận lợi là sau sáp nhập, HLV trưởng theo sát xuyên suốt từ tuyến năng khiếu đến tuyển tỉnh, giúp giáo trình và định hướng đào tạo được duy trì thống nhất. Nhưng đồng thời, điều đó cũng đặt lên vai người phụ trách chính khối lượng công việc rất lớn, từ tuyển sinh, đào tạo cơ bản đến chuẩn bị thi đấu.
Dù còn nhiều khó khăn, Boxing Quảng Ninh vẫn duy trì thành tích trung bình 7-8 huy chương mỗi năm, trong đó có 2-3 HCV. Từ quá trình gây dựng tuyến trẻ, nhiều gương mặt triển vọng đã trưởng thành như: Lê Vũ Hoàng An (2011), Trần Khoa Tùng (2011), Trương Gia Huy (2008)... Xa hơn, Nguyễn Đức Long liên tiếp vô địch quốc gia, dự vòng loại Olympic châu Á; lớp kế cận như Nguyễn Duy Thái, Trương Gia Huy, Đinh Quỳnh Chi cũng giành HCV quốc gia năm 2025.
Tuy nhiên, chỉ như vậy là chưa đủ tạo nên “chân đế” vững chắc. Muốn phát triển bền vững, Boxing Quảng Ninh vẫn phải mở rộng nguồn tuyển, quan tâm đầu tư thêm trang thiết bị chuyên môn; tăng cơ hội tập huấn, thi đấu và tiếp tục bồi dưỡng đội ngũ HLV. Mỗi buổi tập của những VĐV nhỏ tuổi hôm nay chính là hành trình tìm kiếm những tấm HCV trên các võ đài giải quốc gia sau này.
