Trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực quan trọng đối với phát triển của TP Quảng Ninh. Cùng với đầu tư hạ tầng, công nghệ và xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có đội ngũ nhân lực đủ trình độ để làm chủ, ứng dụng và tạo ra công nghệ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.
Đến tháng 8/2026, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Quảng Ninh đạt khoảng 88%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ khoảng 43%. Trước yêu cầu phát triển mới, chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực tiếp tục được nâng lên, nhất là ở những lĩnh vực KHCN và các ngành có hàm lượng công nghệ cao. Nhìn vào thực tế phát triển của Quảng Ninh, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ hiện đại, logistics và kinh tế số đang làm thay đổi nhanh nhu cầu nhân lực. "Bài toán” đặt ra là phải có đội ngũ có khả năng tiếp nhận, làm chủ, ứng dụng và làm chủ công nghệ; phân tích dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thích ứng với môi trường sản xuất mới.
Để giải quyết yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực KHCN, một trong những giải pháp căn cơ là đổi mới đào tạo theo hướng bám sát nhu cầu phát triển của nền kinh tế, của thị trường lao động và tăng sự gắn kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất. Các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn đang từng bước điều chỉnh chương trình, tăng cường kỹ năng thực hành, cập nhật công nghệ mới và mở rộng kết nối với doanh nghiệp. Có thể thấy rõ từ sự đổi mới trong hoạt động đào tạo của Trường Đại học Hạ Long. Xác định công nghệ thông tin là lĩnh vực đào tạo trọng điểm, nhà trường duy trì các chương trình công nghệ thông tin, khoa học máy tính, đồng thời liên tục cập nhật nội dung về AI và các công nghệ mới.
Tiến sĩ Nguyễn Đức Tiệp, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hạ Long, cho biết: Nhà trường tăng cường đưa người học vào những bài toán thực tế để rèn kỹ năng nghề nghiệp và khả năng giải quyết vấn đề. Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhà trường đã cử 65 giảng viên, sinh viên của trường với khoảng 1.000 ngày công hỗ trợ 4 địa phương số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai với khoảng 25.000 hồ sơ. Qua thực tiễn này, người học có điều kiện vận dụng kiến thức công nghệ vào một nhiệm vụ cụ thể, đồng thời nâng cao kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp. Nhà trường cũng định hướng tăng cường các học phần về AI, dữ liệu, chuyển đổi số và công nghệ mới; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên được học tập trong môi trường thực tế. Mục tiêu xa hơn là hình thành hệ sinh thái đào tạo - nghiên cứu - ứng dụng, trong đó các kết quả nghiên cứu có thể tham gia giải quyết những vấn đề cụ thể của địa phương và doanh nghiệp.
Cùng với sự đổi mới tích cực trong hoạt động đào tạo của các trường học, cơ sở giáo dục, cộng đồng doanh nghiệp cũng đang ngày càng tham gia thực chất vào quá trình đào tạo. Sự tham gia của chủ thể sử dụng lao động, những người hiểu rõ nhất yêu cầu về kiến thức, kỹ năng và công nghệ đã và đang giúp ích rất nhiều cho quá trình đáp ứng yêu cầu chất lượng nguồn nhân lực.
Ông Lê Như Thiều, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp TP Quảng Ninh, cho biết: Năm 2026, Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố được giao hỗ trợ triển khai 50 lớp đào tạo quản trị nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến hết tháng 8, đã tổ chức 15 lớp với hơn 600 học viên. Nội dung đào tạo tập trung vào quản trị doanh nghiệp, quản trị nhân sự, phát triển thị trường, tài chính - kế toán, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Điểm đáng chú ý là đào tạo tổ chức theo hướng lấy tình huống thực tế của doanh nghiệp làm cơ sở trao đổi, phân tích và hướng dẫn cách áp dụng. Cách làm này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức được đào tạo và yêu cầu thực tế, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong phát triển đội ngũ.
Theo kế hoạch hỗ trợ đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho kinh tế tư nhân giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh đặt mục tiêu đào tạo thêm hơn 46.600 lao động mới cho khu vực kinh tế tư nhân; nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo trên 90%, lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 48%; hằng năm đào tạo trên 100 giám đốc doanh nghiệp về quản trị hiện đại, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số... Vì vậy, cùng với mở rộng quy mô đào tạo, Quảng Ninh tiếp tục phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về AI, dữ liệu, tự động hóa, công nghệ thông tin, an toàn thông tin và các lĩnh vực công nghệ mới; đồng thời tăng cường đặt hàng, hợp tác đào tạo giữa cơ sở giáo dục và doanh nghiệp.
Khi nhà trường đào tạo đúng nhu cầu, doanh nghiệp chủ động tham gia và người học được tiếp cận sớm với công nghệ, thực tiễn sản xuất, nguồn nhân lực khoa học, công nghệ sẽ có thêm nền tảng để trở thành lực lượng trực tiếp tạo ra giá trị mới, nâng năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, góp phần mở rộng những động lực tăng trưởng mới của Quảng Ninh.
