Ngày 31/7/2026, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 2778/QĐ-UBND phê duyệt Đề án bảo vệ, khai thác, phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, gắn kết với vịnh Bái Tử Long. Để hiện thực hóa kế hoạch của Ban Quản lý Khu kinh tế gắn với đề án này, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã xây dựng Kế hoạch số 57 ngày 28/10/2026 trên cơ sở xác định các nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể hóa các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để tổ chức triển khai có hiệu quả. Qua đây nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; bảo tồn bền vững, khai thác và phát huy tốt hệ sinh thái di sản liên vùng, góp phần đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế di sản, văn hóa và du lịch đẳng cấp quốc tế.
Mục tiêu mang kỳ vọng cao
Theo đề án, Quảng Ninh đã đặt ra nhiều mục tiêu, chỉ tiêu rất cao. Trong đó mục tiêu gần là đến năm 2030, 100% điểm tham quan trên vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long được giám sát sức tải. 100% dữ liệu về giá trị di sản, hiện trạng môi trường và hạ tầng du lịch được số hóa, quản lý trên nền tảng số. 100% sản phẩm du lịch mới phát triển theo hướng du lịch sinh thái.
100% giao dịch thanh toán dịch vụ du lịch tại vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long được thực hiện theo hướng không dùng tiền mặt. 100% điểm du lịch và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đầu tư, ứng dụng năng lượng tái tạo, có hệ thống xử lý nước thải đồng bộ, hiện đại, không xả trực tiếp ra môi trường; không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni-lông khó phân hủy. 100% khu vực nhạy cảm về môi trường được giám sát, bảo vệ bằng camera AI, viễn thám, GIS và các giải pháp công nghệ phù hợp.
Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ đón khoảng 10-11 triệu lượt khách/năm tới tham quan vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long. Ảnh: BTC Miss World 2026.
Cùng với đó, hằng năm sẽ xây dựng và đưa vào khai thác ít nhất 1 sản phẩm du lịch mới. Lượng khách tham quan vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long đạt khoảng 10-11 triệu lượt/năm; khách tham quan Yên Tử đạt khoảng 4 triệu lượt/năm. Doanh thu từ du lịch và dịch vụ liên quan tại vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long đạt khoảng 52.000 tỷ đồng/năm; tại Yên Tử đạt khoảng 10.000 tỷ đồng/năm.
Nhiều mục tiêu trong số này đã và đang được Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử triển khai thời gian qua. Bên cạnh đó cũng có những mục tiêu còn xa, đơn cử như đối với mục tiêu về số lượng khách, khi so sánh với thực tế hiện nay sẽ thấy còn một khoảng cách không nhỏ khi mà trong 9 tháng của năm 2026, khách tham quan vịnh Hạ Long - Bái Tử Long mới đạt trên 3 triệu lượt, khách tham quan cụm di tích và danh thắng Yên Tử, khu di tích nhà Trần, di tích Bạch Đằng ước đạt 2,35 triệu lượt. Thu phí tham quan vịnh Hạ Long ước đạt 700 tỷ đồng.
Để thu hẹp khoảng cách này và hiện thực hóa những mục tiêu đã đặt ra, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã phân công rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, tiến độ thực hiện đối với từng đơn vị trực thuộc được giao chủ trì hoặc phối hợp tham mưu, tổ chức thực hiện kế hoạch; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong quá trình triển khai.
Bao quát, tạo sức đột phá
Cùng với 12 nhiệm vụ phối hợp với các sở, ban ngành, địa phương thực hiện, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử cũng đề ra 59 nhiệm vụ thuộc 11 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cụ thể do đơn vị chủ trì tham mưu, thực hiện. Trong đó, nhóm nhiệm vụ, giải pháp về xây dựng thể chế, quy hoạch, tổ chức không gian và quản trị di sản chủ yếu thực hiện giai đoạn 2026-2027. Đáng chú ý là việc xây dựng phương án quản lý rừng bền vững đối với Khu rừng đặc dụng bảo vệ cảnh quan vịnh Hạ Long, Khu rừng quốc gia Yên Tử và Vườn quốc gia Bái Tử Long giai đoạn 2026-2030 đều đặt mục tiêu là quý I/2027. Đây là cơ sở nền tảng cho việc gìn giữ và khai thác gắn với phát triển du lịch tại các di sản.
Đối với nhiệm vụ tuyên truyền, xúc tiến quảng bá và phát triển thị trường du lịch, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử cũng đặt mục tiêu xây dựng Bộ nhận diện thương hiệu di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử - vịnh Bái Tử Long (Heritage Identity System) ở cấp quốc tế; nghiên cứu xây dựng các làng văn hóa du lịch và định hướng phát triển các homestay, farmstay ở những khu vực có tiềm năng cho phát triển du lịch cộng đồng tại Yên Tử.
Gắn với nhiệm vụ về nghiên cứu khoa học, đơn vị dự kiến sẽ nghiên cứu, đề xuất xây dựng công viên khảo cổ (khu vực nhà Trần) và Công viên địa chất Bái Tử Long. Đây là những tiềm năng độc đáo, nhưng chưa được biết tới nhiều và khai thác thời gian qua. Việc hiện thực hóa 2 công viên này sẽ không chỉ có giá trị về mặt khoa học mà còn hứa hẹn mang tới cho du khách cơ hội trải nghiệm, khám phá những giá trị nổi trội, đặc sắc của 2 vùng di sản này.
Coi trọng công tác chuyển đổi số để quản trị di sản bền vững, đơn vị đã xây dựng 6 nhiệm vụ cụ thể, từ việc phủ sóng wifi trong các hang động; bán, kiểm soát vé tham quan và quản lý, giám sát tại các cảng bến, điểm tham quan trên vịnh Hạ Long; số hóa các di sản thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc tại Quảng Ninh; kiểm soát du khách và đảm bảo an toàn, an ninh tại Yên Tử…
Đáng chú ý là nhiệm vụ phát triển hạ tầng du lịch được Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đặt ra với nhiều nội dung thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp và du khách. Đó là kế hoạch trong việc xây dựng các sản phẩm du lịch thám hiểm và nghỉ đêm tại hang Cái Đé, hang Soi Nhụ và đảo Ba Mùn; hoạt động trekking xuyên rừng, chèo kayak, lặn ngắm san hô và tham quan nghiên cứu khoa học trên vùng vịnh Bái Tử Long thuộc Vườn quốc gia Bái Tử Long và khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần.
Đó là việc hoàn thiện thủ tục đưa bãi tắm Soi Sim vào khai thác và nghiên cứu quy hoạch các bãi cát tự nhiên nhằm đa dạng hóa điểm dừng chân và giảm áp lực cho các bãi tắm hiện hữu trên vịnh. Hoàn thành tu bổ, tôn tạo Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn và các làng chài Vung Viêng, Cửa Vạn. Tăng cường lồng ghép các chương trình biểu diễn thực cảnh, tái hiện đời sống ngư dân truyền thống nhằm nâng cao giá trị trải nghiệm và bảo tồn văn hóa bản địa gắn với Di sản thế giới…
Đơn vị cũng chú trọng nhiệm vụ về hợp tác quốc tế để nâng tầm thương hiệu điểm đến di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử và vịnh Bái Tử Long; trao đổi kinh nghiệm và nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ di sản và phát triển du lịch bền vững, cũng như góp phần thúc đẩy thu hút đầu tư nước ngoài vào di sản.
Nhiều điểm mới cũng được Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đặt ra trong nhiệm vụ thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030 đối với các di sản. Đó chính là việc nghiên cứu, đề xuất phương án tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư khai thác tổng thể vịnh Hạ Long và khai thác hoạt động dịch vụ tại các hành trình, điểm hoặc từng hành trình/điểm tham quan trên vịnh Hạ Long.
Điều này được thực hiện trên cơ sở nhà nước giữ vai trò định hướng, kiểm soát mục tiêu bảo tồn; khu vực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ, vận hành, khai thác hiệu quả hạ tầng theo cơ chế thị trường. Cùng với đó là việc hoàn thiện cơ chế giao khu vực biển, cho thuê môi trường rừng để tổ chức hợp tác khai thác, phát triển dịch vụ du lịch tại vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long.
Giai đoạn tới, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử sẽ triển khai hơn chục dự án sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách. Đối với quần thể di sản Yên Tử có thể kể tới các dự án như: Xây dựng Bảo tàng Yên Tử; bảo quản, tu bổ, tôn tạo đường tùng tại Yên Tử; bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt nhà Trần; đầu tư hạ tầng phát triển du lịch gắn với bảo tồn quần thể Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Yên Tử.
Đối với 2 vùng vịnh là các dự án như: Hệ thống bán và kiểm soát vé điện tử liên thông vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long sẽ vận hành từ năm 2027; xây dựng bộ tiêu chuẩn “Du lịch di sản xanh” trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long; nghiên cứu, xây dựng cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái biển và rừng ngập mặn (PES) trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long; số hóa di sản vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long.
Gắn với hạ tầng và dịch vụ du lịch, tiêu biểu là các dự án: Tu bổ, nâng cấp hạ tầng các điểm tham quan truyền thống (Thiên Cung, Đầu Gỗ, Ti Tốp...); nâng cấp, cải tạo, mở rộng, sửa chữa các cảng bến, hạ tầng kỹ thuật tại các điểm tham quan du lịch trên vịnh Hạ Long. Hay dự án phục dựng sản phẩm văn hóa làng chài thông qua tái hiện sinh kế ngư dân, dân ca giao duyên, bảo tàng sinh thái biển tại khu vực Vông Viêng, Cửa Vạn trên vịnh Hạ Long…
Đây đều là những dự án có giá trị cao trong bảo tồn và mang tới nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, du khách khi đến với các vùng di sản Hạ Long, Yên Tử và Bái Tử Long.