Thư viện cổ gần 2.000 năm tuổi tại Rome mở cửa trở lại sau trùng tu

Thư viện Ulpia, một trong những thư viện quan trọng nhất của thế giới cổ đại, sẽ mở cửa đón công chúng trong tuần này sau gần một thế kỷ không thể tiếp cận. Công trình nằm trong quần thể Trajan tại thủ đô Rome (Italy), vừa hoàn tất quá trình trùng tu kéo dài khoảng một năm với kinh phí 1,75 triệu euro (1,92 triệu USD).

ap26323493906941.jpg
Các di tích khảo cổ bằng đá cẩm thạch từ thư viện phía Tây của quần thể Trajan, nơi các nhà khảo cổ cho rằng từng đặt Bibliotheca Ulpia - một trong những thư viện quan trọng nhất của La Mã cổ đại - được trưng bày trong buổi giới thiệu với báo chí tại khu di tích vừa được
trùng tu ở Rome, Italy, ngày 19/11/2026. Ảnh:AP

Di tích thư viện Ulpia nằm cạnh cột Trajan nổi tiếng, công trình kỷ niệm những chiến thắng của Hoàng đế La Mã Trajan trong các chiến dịch chinh phục người Dacia, tại vùng lãnh thổ thuộc Romania ngày nay. Thư viện từng là một trong những trung tâm lưu trữ văn bản lớn của thế giới cổ đại, bên cạnh thư viện Alexandria ở Ai Cập và thư viện Pergamon tại Tiểu Á.

Theo nhà khảo cổ học Claudio Parisi Presicce, người đứng đầu cơ quan quản lý di sản văn hóa Rome, thư viện Ulpia giữ vai trò quan trọng nhờ số lượng lớn các cuộn sách và tài liệu được lưu trữ. Đây không chỉ là nơi phục vụ hoạt động nghiên cứu mà còn cung cấp thông tin về các sắc lệnh, quy định và văn bản hành chính cho người dân và giới chức La Mã.

Di tích được phát hiện năm 1932 trong quá trình chính quyền Benito Mussolini giải phóng mặt bằng để xây dựng tuyến đường sau này mang tên Via dei Fori Imperiali. Khi đó, công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, sau đó bị phủ bê tông và được sử dụng làm nơi lưu trữ các hiện vật khai quật từ quần thể Trajan.

Những hốc tường được phát hiện tại di tích cho thấy đây từng là vị trí đặt các tủ chứa cuộn sách. Các nhà khảo cổ xác định công trình là tòa nhà phía Tây của thư viện Ulpia, nơi lưu giữ các văn bản bằng tiếng Hy Lạp. Thư viện vốn gồm hai tòa nhà hai tầng, trong đó tòa phía Đông được sử dụng để lưu trữ tài liệu bằng tiếng Latinh.

Sau trùng tu, không gian thư viện được tổ chức thành khu trưng bày thường trực, giúp du khách hình dung diện mạo công trình thời cổ đại. Những phần còn lại của hệ thống trang trí bằng đá cẩm thạch được bảo tồn, gồm tường đá trắng, nền và cột sử dụng nhiều màu sắc khác nhau.

Công nghệ trình chiếu hình ảnh lên các bức tường cũng được ứng dụng để tái hiện lịch sử thư viện và quá trình phát hiện di tích. Thay cho những tủ chứa sách cổ, không gian hiện trưng bày các mảnh cột Corinth và những phần còn lại của các tác phẩm điêu khắc.

Công tác trùng tu bắt đầu năm 2025, sử dụng nguồn vốn từ quỹ phục hồi sau đại dịch COVID-19 của Liên minh châu Âu (EU). Đây là một trong nhiều dự án bảo tồn di sản đang được triển khai tại Rome với sự hỗ trợ tài chính của EU.

Trong giai đoạn đầu, thư viện chỉ mở cửa vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật. Các lượt tham quan được tổ chức cách nhau 40 phút, với tối đa 20 khách mỗi lượt.

Trong khi đó, tòa nhà phía Đông của thư viện Ulpia vẫn nằm dưới một nhà thờ xây dựng từ thế kỷ XVIII, ở phía đối diện quần thể Trajan. Hiện chưa có kế hoạch khai quật khu vực này.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục