Nguồn lực nội sinh của Quảng Ninh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Trong dòng chảy phát triển của đất nước hướng tới thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Quảng Ninh đang khẳng định rõ nét vai trò là địa phương đi đầu trong phát huy bản sắc văn hóa và sức mạnh con người. Từ di sản thiên nhiên, chiều sâu lịch sử, đến tinh thần “Kỷ luật và đồng tâm”, những giá trị đặc trưng ấy đang được Quảng Ninh chuyển hóa thành nguồn lực nội sinh quan trọng, tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Quảng Ninh được ví như một Việt Nam thu nhỏ, nơi hội tụ đầy đủ các vùng văn hóa, tài nguyên thiên nhiên và lịch sử đặc sắc. Trên mảnh đất này, di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - kiệt tác của tạo hóa, song hành cùng không gian văn hóa tâm linh Yên Tử, nơi Đức vua Trần Nhân Tông hóa Phật, khai sáng thiền phái Trúc Lâm; cùng hàng trăm di tích lịch sử, văn hóa trải dài từ vùng biển đến miền núi, biên giới. Quảng Ninh còn là cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam, nơi hun đúc di sản tinh thần vô giá “Kỷ luật và đồng tâm” của thợ mỏ Vùng mỏ anh hùng.

Những giá trị văn hóa đa dạng ấy không tách rời đời sống hiện đại, mà giao thoa, bồi đắp nên bản sắc con người Quảng Ninh hào sảng, nghĩa tình, kỷ cương, sáng tạo và giàu khát vọng vươn lên. Đây chính là nền tảng để tỉnh kiên định lựa chọn con đường chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, lấy “Thiên nhiên - Văn hóa - Con người” làm 3 trụ cột xuyên suốt. Ông Lê Trọng Thanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phát triển Tùng Lâm, chia sẻ: Điều đặc biệt ở Quảng Ninh là văn hóa không chỉ được bảo tồn trong bảo tàng hay di tích, mà sống động trong đời sống, trong ứng xử của người dân và cả trong cách làm du lịch, làm kinh tế.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định rõ: Văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, trở thành nền tảng tinh thần của xã hội và động lực phát triển. Tại Quảng Ninh, tinh thần này đã sớm được cụ thể hóa bằng hệ giá trị phát triển đặc trưng: Thiên nhiên tươi đẹp - Văn hóa đặc sắc - Xã hội văn minh - Hành chính minh bạch - Kinh tế phát triển - Nhân dân hạnh phúc. Đây không chỉ là tầm nhìn, mà đã trở thành kim chỉ nam cho hoạch định chính sách và điều hành phát triển.

Việc triển khai Nghị quyết 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh thời gian qua đã tạo bước chuyển quan trọng. Các giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống được lồng ghép chặt chẽ trong xây dựng Đảng, cải cách hành chính, phát triển du lịch, giáo dục và an sinh xã hội.

Tinh thần “Kỷ luật và đồng tâm” - di sản của thợ mỏ năm xưa, ngày nay được nâng tầm thành hệ giá trị con người Quảng Ninh thời đại mới “Bản lĩnh, tự cường, kỷ cương, đoàn kết, hành động, sáng tạo”. Trong thực thi công vụ, hệ giá trị ấy được cụ thể hóa bằng sự quyết liệt trong cải cách hành chính, cắt giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Nhờ đó, Quảng Ninh nhiều năm liền dẫn đầu cả nước về các chỉ số PCI, PAPI, SIPAS, trở thành điểm sáng về quản trị và phục vụ. Giám đốc Sở Nội vụ Vũ Thị Mai Anh cho biết: Tinh thần kỷ luật, trách nhiệm được coi là chuẩn mực văn hóa công vụ. Mỗi cán bộ, công chức của tỉnh đều ý thức rõ mình là người đại diện cho hình ảnh và giá trị con người Quảng Ninh.

Trong đời sống xã hội, bản sắc con người Quảng Ninh tiếp tục được thể hiện qua tinh thần tự lực, tự cường, không trông chờ, ỉ lại, sẵn sàng thích ứng và đổi mới. Đây cũng chính là nền tảng để tỉnh chú trọng xây dựng con người Quảng Ninh đủ đức, đủ tài, chuẩn bị đội ngũ kế cận vững vàng cho giai đoạn phát triển mới.

Một điểm nhấn nổi bật trong định hướng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tại Quảng Ninh là chiến lược phát triển kinh tế di sản. Thay vì phụ thuộc vào tài nguyên hữu hạn như than, tỉnh tập trung khai thác tài nguyên vô hạn là văn hóa và thiên nhiên. Việc kết nối vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long - Cô Tô - Yên Tử - Bình Liêu... đã hình thành một hệ sinh thái du lịch xanh, bền vững, mang đậm bản sắc riêng của Quảng Ninh.

Chỉ riêng năm 2025, Quảng Ninh đón 21,28 triệu lượt khách du lịch, tăng 12% so với năm 2024; tổng doanh thu từ du lịch đạt khoảng 57.000 tỷ đồng, tăng 22%. Những con số này là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của tư duy lấy văn hóa làm nền tảng phát triển kinh tế xanh, hiện đại và sáng tạo, đúng với định hướng mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh trong chuyến công tác tại Quảng Ninh ngày 27/1/2026.

Ông Nguyễn Thế Huệ, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh, khẳng định: Du khách đến Quảng Ninh không chỉ để ngắm cảnh, mà để trải nghiệm văn hóa, con người. Chính chiều sâu văn hóa tạo ra sức hút bền vững cho du lịch địa phương.

Suy cho cùng, mọi mục tiêu của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đều hướng tới con người. Với Quảng Ninh, đích đến cao nhất là “Nhân dân hạnh phúc”. Hạnh phúc không chỉ được đo bằng thu nhập bình quân đầu người (dự kiến đạt 20.000 USD vào năm 2030), mà còn bằng môi trường sống an toàn, xã hội văn minh, các giá trị văn hóa truyền thống được trân trọng và phát huy.

Với nền tảng văn hóa đặc sắc và bản lĩnh con người Vùng mỏ, Quảng Ninh đang tự tin vững bước, góp phần cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định, vững vàng tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của giàu mạnh, văn minh và thịnh vượng.