Ngày 11/10 (theo giờ địa phương), thẩm phán liên bang Jennifer L. Rochon tại New York yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump hủy các quảng cáo truyền hình còn lại được chi trả bằng hàng triệu USD tiền thuế của người dân nhằm quảng bá thông điệp chính trị của ông, dù chính quyền cho biết chiến dịch quảng cáo sắp kết thúc.
Trước đó, một liên minh gồm nhiều tổ chức, trong đó có tổ chức giám sát phi đảng phái Common Cause, đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Trump, cho rằng việc sử dụng ngân sách công để chi trả cho chiến dịch quảng cáo mang thông điệp chính trị là trái pháp luật. Trong tuyên bố do tổ chức pháp lý phi lợi nhuận Democracy Forward, đại diện cho các nguyên đơn, công bố, liên minh hoan nghênh quyết định của tòa án, cho rằng quyết định đã kịp thời ngăn chặn việc tiếp tục sử dụng tiền thuế của người dân cho hoạt động tuyên truyền chính trị trái pháp luật.
Các nguyên đơn khẳng định không có cơ sở pháp lý hay tiền lệ nào cho phép tổng thống sử dụng bộ máy chính quyền và nguồn ngân sách mà Quốc hội phân bổ cho các mục đích khác để tác động đến kết quả bầu cử nhằm phục vụ chương trình nghị sự chính trị của mình.
Thẩm phán Jennifer L. Rochon (Tòa án liên bang khu vực tại New York) đã chấp thuận yêu cầu của các nguyên đơn và ban hành lệnh hạn chế tạm thời nhằm ngăn chặn việc tiếp tục triển khai chiến dịch quảng cáo.
Theo lệnh hạn chế tạm thời của tòa án, chính quyền Tổng thống Trump phải hủy toàn bộ quảng cáo chưa phát sóng, bao gồm cả những quảng cáo dự kiến phát sóng tối 11/10.
Thẩm phán Rochon cũng yêu cầu các bên liên quan không được ký kết, gia hạn hoặc mở rộng bất kỳ thỏa thuận nào nhằm phát triển, sản xuất, phổ biến, phân phối hoặc phát sóng các quảng cáo bị kiện trong thời hạn hai tuần kể từ khi lệnh có hiệu lực. Nhà Trắng chưa trả lời ngay yêu cầu bình luận vào tối 11/10.
Trong văn bản gửi tòa án tối 10/10, Bộ Tư pháp Mỹ lập luận rằng việc ban hành lệnh hạn chế tạm thời là không cần thiết, vì hoạt động mà các nguyên đơn cho là vi phạm sẽ chấm dứt vào ngày hôm sau.
Trước đó, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã sử dụng 20 triệu USD từ ngân sách liên bang để chi trả cho chiến dịch quảng cáo. Một số chuyên gia pháp lý nhận định hoạt động này có thể vi phạm quy định liên bang cấm sử dụng ngân sách do Quốc hội phê duyệt cho mục đích tuyên truyền hoặc quảng bá chính trị, cũng như một số quy định pháp luật khác.
Trong bản khai gửi tòa án ngày 10/10, quan chức cấp cao DHS Holly Mehringer cho biết khoản kinh phí này thuộc nguồn ngân sách do Quốc hội phê duyệt, có thể sử dụng cho nhiều mục đích, trong đó có hoạt động kỷ niệm những nỗ lực và sự kiện liên quan đến an ninh biên giới.
Về phía Nhà Trắng, chính quyền Tổng thống Trump bảo vệ chiến dịch quảng cáo, cho rằng đây là những thông điệp phục vụ lợi ích công cộng, tương tự hoạt động truyền thông mà các chính quyền tiền nhiệm từng triển khai để giới thiệu chính sách. Tuy nhiên, các quảng cáo gần đây có điểm khác biệt so với nhiều chiến dịch truyền thông công ích trước đây, bởi nội dung không hướng tới việc giúp người dân tiếp cận hoặc hưởng lợi từ những chương trình cụ thể của chính phủ.
Chiến dịch bắt đầu phát sóng từ cuối tháng 9, với nội dung đề cao Tổng thống Trump và lặp lại các thông điệp chính trị của ông trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Một quảng cáo sử dụng đoạn phát biểu của ông Trump về mối đe dọa của chủ nghĩa cộng sản, trong khi một quảng cáo khác phát lại nội dung từ chiến dịch tranh cử tổng thống gần nhất của ông.
Quảng cáo thứ năm, bắt đầu phát sóng ngày 6/10, tập trung vào chiến dịch của chính quyền Mỹ nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.
Việc sử dụng ngân sách công để chi trả cho các quảng cáo đã vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích, kể cả từ một số thành viên đảng Cộng hòa. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ, Thượng nghị sĩ John Thune (đảng Cộng hòa, bang South Dakota), khẳng định không nên sử dụng tiền thuế của người dân để chi trả cho hoạt động này.
Trong khi đó, Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC) cũng đã đệ đơn kiện riêng nhằm phản đối chiến dịch quảng cáo của chính quyền Tổng thống Trump.
Trước làn sóng chỉ trích, ông Trump tuyên bố sẽ sử dụng tài khoản tranh cử để thanh toán chi phí quảng cáo trong thời gian tới. Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền hiện chưa có kế hoạch hoàn trả ngay khoản ngân sách liên bang đã chi cho chiến dịch này.
