Biến đổi khí hậu tác động đến sức mạnh siêu bão Polo mạnh hơn El Niño

Một nghiên cứu công bố ngày 15/10 cho thấy biến đổi khí hậu do con người gây ra có tác động lớn hơn hiện tượng El Niño trong việc làm gia tăng sức mạnh của siêu bão Polo, cơn bão duy trì cường độ cấp 5 lâu nhất từng được ghi nhận trên Thái Bình Dương. Theo nghiên cứu, biến đổi khí hậu khiến tốc độ gió của bão tăng thêm gần 10 km/h, trong khi El Niño góp phần làm tăng khoảng 8 km/h.

bao-polo.jpg
Người dân sơ tán khỏi nhà khi bão Polo tiến đến Puerto San Carlos, bang Baja California Sur, Mexico, ngày 28/9/2026. Ảnh: AP

Nghiên cứu do hai nhóm khoa học World Weather Attribution (WWA) và Climate Central phối hợp thực hiện cho thấy biến đổi khí hậu khiến các điều kiện thuận lợi cho bão Polo phát triển có khả năng xuất hiện cao gấp 23 lần, trong khi El Niño làm tăng khả năng này lên 14 lần. Yếu tố quan trọng là nhiệt độ nước biển đạt 31,2 độ C, cao hơn mức bình thường tới 2 độ C, cung cấp nguồn năng lượng thúc đẩy bão mạnh lên nhanh chóng.

Bão Polo hình thành trong tháng 9, giữa lúc hiện tượng El Niño đặc biệt mạnh góp phần tạo ra nhiều kỷ lục về cường độ và thời gian tồn tại của các cơn bão trên Thái Bình Dương. Polo đã duy trì cường độ cấp 5 trong hai ngày rưỡi, lâu nhất từng được ghi nhận tại khu vực này. Đáng chú ý, cơn bão tăng từ cấp bão nhiệt đới lên cấp 5, mức cao nhất trong thang phân loại bão, chỉ trong khoảng 24 giờ, trước khi suy yếu đáng kể và đổ bộ vào một khu vực thưa dân cư của Mexico.

Bà Friederike Otto, nhà khoa học khí hậu, đồng tác giả nghiên cứu và điều phối nhóm khoa học quốc tế WWA, nhận định: "Cả El Niño và biến đổi khí hậu đều khiến cơn bão này mạnh hơn so với khi không có hai yếu tố đó, nhưng tác động của biến đổi khí hậu thậm chí còn lớn hơn El Niño".

Theo bà Otto, El Niño là hiện tượng tự nhiên có tính tạm thời, trong khi biến đổi khí hậu tiếp tục gia tăng. Bà cảnh báo các cơn bão hình thành ở phía Đông Thái Bình Dương hiện nay đều chịu tác động khiến chúng mạnh hơn do biến đổi khí hậu và ảnh hưởng này sẽ tiếp tục gia tăng nếu con người còn đốt nhiên liệu hóa thạch.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ngay cả khi không có tác động của biến đổi khí hậu và El Niño, Polo vẫn sẽ là một cơn bão rất mạnh. Tuy nhiên, mỗi mức gia tăng tốc độ gió đều có thể khiến thiệt hại tăng đáng kể.

Nghiên cứu tập trung phân tích nhiệt độ nước biển, yếu tố cung cấp năng lượng cho bão, để đánh giá cường độ tối đa mà cơn bão có thể đạt được. Kết quả cho thấy nước biển ấm lên do biến đổi khí hậu và El Niño đã tạo điều kiện để Polo tăng cường độ nhanh chóng. Tuy nhiên, nghiên cứu không đi sâu vào hiện tượng đứt gió ở tầng cao khí quyển, yếu tố cũng chịu ảnh hưởng đáng kể của El Niño.

Thông thường, El Niño làm gia tăng hiện tượng đứt gió ở tầng cao tại Đại Tây Dương, gây bất lợi cho sự phát triển của bão. Ngược lại, tại Thái Bình Dương, những thay đổi trong hoàn lưu gió liên quan đến El Niño làm giảm hiện tượng này, tạo điều kiện thuận lợi hơn để bão mạnh lên.

Ông Daniel Gilford, nhà khoa học của Climate Central và đồng tác giả nghiên cứu, ví tác động kết hợp của hai yếu tố này với việc điều khiển ô tô. Theo đó, tại Thái Bình Dương, sự suy giảm đứt gió do El Niño giống như tín hiệu đèn xanh, còn nước biển ấm lên do cả El Niño và biến đổi khí hậu giống như người lái xe nhấn mạnh chân ga, thúc đẩy bão tăng cường độ.

Hai nhóm nghiên cứu sử dụng các phương pháp đánh giá khác nhau nhưng đều đi đến kết luận chung rằng biến đổi khí hậu có tác động lớn hơn El Niño đối với sức mạnh của bão Polo. Để xác định mức độ ảnh hưởng, các nhà khoa học so sánh điều kiện khí hậu hiện nay với kịch bản giả định Trái đất không nóng lên khoảng 1,4 độ C kể từ thời kỳ tiền công nghiệp. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu được thực hiện trong thời gian ngắn và chưa trải qua quá trình bình duyệt khoa học.

Bà Kristina Dahl, nhà khoa học khí hậu kiêm Phó Chủ tịch phụ trách khoa học của Climate Central, nhận định nghiên cứu cho thấy biến đổi khí hậu vẫn là yếu tố chi phối quan trọng, dù El Niño đang làm thay đổi sự phân bố các nguy cơ thời tiết trên toàn cầu, khiến một số khu vực xảy ra lũ lụt, trong khi những nơi khác phải đối mặt với hạn hán.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục