Chăm lo đời sống, cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao thu nhập cho thợ mỏ luôn là mục tiêu được nhiều thế hệ lãnh đạo ngành Than nỗ lực thực hiện. Những chính sách thiết thực hướng tới người lao động tạo động lực để công nhân yên tâm sản xuất, gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, xây dựng ngành Than phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển của Quảng Ninh và đất nước.
“Điểm tựa” cho thợ mỏ
Khu tập thể công nhân 314 của Công ty CP Than Vàng Danh có hơn 200 phòng ở, hiện đang đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho gần 500 công nhân. Ngoài những phòng ở được trang bị tiện nghi, khu tập thể còn có phòng truyền thống, thư viện, căng tin, phòng hát karaoke, khu thể thao ngoài trời, bể bơi 4 mùa… phục vụ nhu cầu sinh hoạt, rèn luyện sức khỏe và giải trí của người lao động.
Từ năm 2012 đến nay, anh Nguyễn Văn Sơn (quê ở Hải Phòng), công nhân Phân xưởng K12 được công ty hỗ trợ bố trí ở miễn phí trong căn hộ thuộc khu tập thể công nhân 314. Căn hộ được trang cấp đầy đủ điều hòa, ti vi, tủ lạnh, máy giặt, mang đến không gian sinh hoạt tiện nghi, thoải mái.
Anh Sơn chia sẻ: “Được bố trí chỗ ở tại khu tập thể giúp tôi yên tâm công tác, giảm bớt nỗi lo đi lại và chi phí sinh hoạt. Công việc dưới hầm lò nặng nhọc, sau mỗi ca sản xuất, được trở về căn hộ khang trang, đầy đủ tiện nghi để nghỉ ngơi, chúng tôi rất phấn khởi. Nhờ đó, chúng tôi có điều kiện phục hồi sức khỏe, tái tạo sức lao động, tiếp tục gắn bó với công ty, hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất”.
Hiện toàn Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) có 22 đơn vị bố trí nhà ở tập thể miễn phí cho công nhân, với gần 5.000 phòng. Các khu nhà ở được đầu tư khang trang, tiện nghi, giúp công nhân giảm chi phí sinh hoạt, nhất là những lao động từ địa phương khác đến Quảng Ninh làm việc, tạo điều kiện để công nhân ổn định cuộc sống và gắn bó với đơn vị.
Để đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng tăng của người lao động, TKV và các đơn vị thành viên đang tiếp tục triển khai những dự án nhà ở tập thể như tại Than Núi Béo, Than Khe Chàm, Than Hòn Gai, Than Thống Nhất và Than Hà Lầm, dự kiến cung cấp hơn 1.700 căn hộ. Trong đó, Dự án nhà ở tập thể công nhân Công ty CP Than Núi Béo có tổng mức đầu tư 298 tỷ đồng, gồm 398 căn hộ, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 800 công nhân. Dự án nhà tập thể công nhân Công ty Than Thống Nhất tại khu Cẩm Thành, phường Cẩm Phả, có tổng mức đầu tư hơn 68,8 tỷ đồng, khởi công tháng 6/2026.
Cùng với đầu tư nhà ở tập thể, chương trình “Mái ấm Công đoàn” tiếp tục hỗ trợ công nhân có hoàn cảnh khó khăn xây mới, sửa chữa nhà ở, góp phần giúp các gia đình ổn định cuộc sống. Giai đoạn 2023-2025, chương trình đã hỗ trợ xây mới, sửa chữa 477 ngôi nhà với tổng kinh phí 31,2 tỷ đồng.
Niềm vui an cư cũng đến với nhiều gia đình công nhân có hoàn cảnh khó khăn ở vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế còn nhiều hạn chế. Anh Phùn Phúc Hậu, công nhân Phân xưởng Khai thác 1, Công ty CP Than Mông Dương, chia sẻ: “Tôi là lao động chính trong gia đình, phải nuôi 2 con nhỏ, bố mẹ già làm ruộng, nên kinh tế rất khó khăn. Ngôi nhà cấp 4 trước đây đã xuống cấp nghiêm trọng, nhưng gia đình không có điều kiện sửa chữa. Nhờ sự quan tâm, hỗ trợ 50 triệu đồng của Đoàn Than và công ty, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, gia đình tôi đã có ngôi nhà mới khang trang hơn, ai cũng phấn khởi".
Công tác chăm lo cho người lao động còn được TKV và các đơn vị thành viên thể hiện qua các hoạt động phúc lợi, nâng cao chất lượng bữa ăn ca. Các đơn vị duy trì chế độ ăn uống, bồi dưỡng độc hại và cung cấp nước mát cho công nhân phù hợp với điều kiện làm việc.
Ông Nguyễn Tiến Nhương, Chủ tịch Công đoàn Công ty CP Than Núi Béo, cho biết: "Tại Công ty CP Than Núi Béo, mỗi ngày nhà ăn phục vụ khoảng 1.200 suất ăn ca cho công nhân, với mức 65.000 đồng/suất. Thực đơn gồm 13-15 món, được thay đổi linh hoạt, chế biến trong ngày. Công đoàn đơn vị thường xuyên kiểm tra tại các bếp ăn tập thể, kịp thời góp ý, chấn chỉnh công tác chế biến, phục vụ và tiếp thu ý kiến phản hồi của người lao động. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng bữa ăn ca, bảo đảm dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công nhân, giúp người lao động phục hồi sức khỏe, yên tâm sản xuất”.
Không những vậy, các đơn vị thuộc TKV còn chú trọng đến việc khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp, tổ chức nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe và thực hiện các quy định về an toàn, vệ sinh lao động, gắn với đặc thù sản xuất của ngành Than. Riêng trong Tháng Công nhân năm 2026, các đơn vị đã tổ chức khám sức khỏe cho hơn 58.000 lượt người lao động.
Trong những năm qua, TKV và các đơn vị thành viên luôn quan tâm chú trọng việc sắp xếp, bố trí đủ việc làm cho người lao động, tiền lương, thu nhập ổn định và tăng trưởng theo từng năm. Năm 2025, tiền lương bình quân toàn Tập đoàn ước đạt 19,48 triệu đồng/người/tháng, riêng thợ lò đạt bình quân 25,1 triệu đồng/người/tháng.
Hằng năm có hơn 10.000 lao động có mức thu nhập từ 300 triệu đồng/năm trở lên. Các chế độ, chính sách an sinh của TKV đang từng bước tạo dựng môi trường làm việc ổn định, giúp người thợ mỏ vững tâm gắn bó với nghề.
Bồi đắp đời sống tinh thần, giữ lửa nghề mỏ
Cùng với chăm lo thu nhập, cải thiện điều kiện ăn ở và bảo vệ sức khỏe, TKV và các đơn vị thành viên luôn quan tâm bồi đắp đời sống văn hóa, tinh thần cho người lao động. Với đặc thù lao động cường độ cao, nhất là trong môi trường hầm lò, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được nhiều đơn vị như Than Vàng Danh, Than Núi Béo, Than Hòn Gai, Than Hạ Long, Tuyển than Cửa Ông... duy trì thường xuyên.
Từ những hội diễn văn nghệ, giải bóng đá, bóng chuyền, đến hội thi tay nghề, phong trào thi đua lao động sản xuất, người lao động có thêm cơ hội giao lưu, rèn luyện sức khỏe, phát huy năng lực và chia sẻ kinh nghiệm. Qua đó, tình yêu nghề, tình đồng nghiệp, sự gắn kết giữa các phân xưởng, đơn vị ngày càng được vun đắp, tạo nên nét đẹp trong văn hóa doanh nghiệp ngành Than.
Bên cạnh đó, chương trình tham quan, nghỉ mát, điều dưỡng được tổ chức phù hợp, tạo điều kiện để người lao động nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động sau những ngày làm việc vất vả. Giai đoạn 2023-2025, các đơn vị trong toàn Tập đoàn đã phối hợp tổ chức cho hơn 237.500 lượt người đi tham quan, nghỉ mát trong nước và nước ngoài, với tổng kinh phí hơn 1.375 tỷ đồng.
Đời sống văn hóa tinh thần còn được quan tâm từ chính không gian sinh hoạt hằng ngày của người thợ mỏ. Tại các khu nhà ở tập thể, các đơn vị rà soát, bổ sung trang thiết bị thiết yếu, đầu tư thiết chế văn hóa, thể thao, tạo điều kiện để công nhân nghỉ ngơi, giao lưu và rèn luyện sức khỏe sau giờ làm việc. Từ năm 2023 đến nay, các đơn vị đã đầu tư sửa chữa, mua sắm trang thiết bị tại các khu tập thể với tổng kinh phí trên 67 tỷ đồng.
Sự sẻ chia, đồng hành của doanh nghiệp và tổ chức công đoàn cũng là nguồn động viên tinh thần quan trọng đối với người lao động, nhất là những trường hợp gặp khó khăn. Riêng Tháng Công nhân năm 2026, các cấp công đoàn của TKV đã hỗ trợ, thăm hỏi hơn 2.100 người lao động có hoàn cảnh khó khăn và người lao động tiêu biểu trong sản xuất, với tổng kinh phí trên 53 tỷ đồng. Các hoạt động hướng đến công nhân bị tai nạn lao động, mắc bệnh hiểm nghèo, gia đình gặp biến cố, hoặc có thành tích nổi bật trong lao động sản xuất, thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm của tổ chức công đoàn và doanh nghiệp.
Đặc biệt, việc duy trì đối thoại trực tiếp giữa người sử dụng lao động và người lao động đã tạo kênh trao đổi cởi mở, giúp những vấn đề phát sinh trong sản xuất, sinh hoạt được phản ánh và giải quyết kịp thời. Trong Tháng Công nhân năm 2026, toàn Tập đoàn tổ chức 118 cuộc đối thoại với sự tham gia của 11.297 công nhân lao động, tiếp nhận và giải quyết 525 ý kiến, kiến nghị.
Những nội dung liên quan đến quyền lợi, điều kiện làm việc và đời sống của người lao động được trao đổi trực tiếp, giúp doanh nghiệp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, điều chỉnh giải pháp chăm lo sát với nhu cầu thực tế.
Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, đánh giá: "Ngành Than là một trong những ngành kinh tế tiêu biểu trong công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân. Công đoàn các cấp trong ngành luôn phối hợp chặt chẽ với người sử dụng lao động, dành nguồn lực đáng kể và triển khai nhiều hoạt động thiết thực, hướng đến từng nhóm đối tượng, nhất là người lao động có hoàn cảnh khó khăn, công nhân ở vùng sâu, vùng xa, gia đình có cả vợ và chồng làm thợ mỏ, người lao động có thành tích cao trong sản xuất".
Theo Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, các hoạt động được thực hiện tỉ mỉ, chu đáo, giàu tính nhân văn, góp phần tăng cường sự gắn kết của đoàn viên với tổ chức công đoàn, tạo động lực để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh ngành Than gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng lao động.
Từ những sân chơi văn hóa, thể thao, chuyến tham quan, nghỉ dưỡng, đến sự sẻ chia trong lúc khó khăn và những cuộc đối thoại thẳng thắn, đời sống tinh thần của người thợ mỏ từng bước được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể. Đây là nền tảng để văn hóa thợ mỏ tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa; khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm và tinh thần gắn bó với nghề, tạo động lực để người lao động đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng ngành Than phát triển ổn định, bền vững.
