Xác định phụ nữ là nhân tố tích cực tham gia bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của mỗi địa phương, thời gian qua, các cấp Hội phụ nữ từ thành phố đến cơ sở đã đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên, phụ nữ thêm hiểu biết và yêu mến, tự hào về các giá trị văn hóa của dân tộc. Qua đó, góp phần giữ gìn giá trị văn hóa đặc sắc và xây dựng khu dân cư đoàn kết, văn minh, giàu bản sắc.
Quảng Ninh hiện có 42 thành phần dân tộc thiểu số cùng sinh sống, tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng với nhiều phong tục, tập quán, tiếng nói, chữ viết, trang phục, dân ca và lễ hội truyền thống đặc sắc. Tại những địa bàn tập trung đông đồng bào Tày, Dao, Sán Chỉ, Sán Dìu... như Bình Liêu, Lục Hồn, Hoành Mô, Ba Chẽ, Lương Minh, Tiên Yên, Đường Hoa, Quảng Đức, Hải Sơn, Hải Lạng..., hội viên, phụ nữ ngày càng phát huy vai trò, chủ động tham gia gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa của quê hương và tích cực truyền dạy, lan tỏa những nét đẹp truyền thống trong gia đình và cộng đồng cho thế hệ trẻ.
Những ngày này, tại xã Lục Hồn, không khí chuẩn bị cho Hội mùa vàng năm 2026 diễn ra sôi nổi. Trong chuỗi hoạt động của lễ hội, nhiều giá trị văn hóa truyền thống được giới thiệu thông qua các chương trình trải nghiệm trực tiếp. Du khách có thể tham gia giã bánh dày truyền thống của người Sán Chỉ; trải nghiệm thêu tay trang phục của người Dao Thanh Phán, Dao Thanh Y; giao lưu Then - đàn tính, Soóng Cọ, dân ca, dân vũ và tham gia các trò chơi, môn thể thao truyền thống như đánh quay, bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co... Để những nét đẹp văn hóa ấy được giới thiệu sinh động đến người dân và du khách, hội viên, phụ nữ địa phương tích cực tham gia chuẩn bị, tập luyện các tiết mục văn nghệ, các hoạt động giao lưu văn hóa.
Bà Trần Khánh Phượng, Chủ nhiệm CLB hát Then xã Lục Hồn chia sẻ: Hát then - đàn tính là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Vì vậy, chúng tôi luôn mong muốn duy trì hoạt động của câu lạc bộ, tích cực tham gia biểu diễn tại các dịp lễ hội, sự kiện của địa phương để giới thiệu nét đẹp văn hóa dân tộc đến đông đảo người dân và du khách. Đây cũng là dịp để các thành viên giao lưu, học hỏi, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa tại địa phương”.
Tại xã Hoành Mô, trong dịp hè vừa qua, Đoàn Thanh niên xã phối hợp với các câu lạc bộ văn hóa truyền thống tổ chức các lớp truyền dạy hát then - đàn tính của người Tày, hát Soóng cọ của người Sán Chỉ, hướng dẫn thêu trang phục truyền thống của người Dao Thanh Phán cũng như tìm hiểu các phong tục và nghi lễ của các cộng đồng dân tộc cho thanh thiếu nhi. Với những kỹ năng được tích lũy qua nhiều thế hệ, các bà, các mẹ, các chị đã trở thành những người hướng dẫn gần gũi, tâm huyết, giúp các em thêm yêu mến và trân trọng giá trị văn hóa quê hương.
Không chỉ tại Lục Hồn, Hoành Mô, từ năm 2024 đến nay, các cấp Hội Phụ nữ trong toàn thành phố đã thành lập mới 23 mô hình, câu lạc bộ về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như hát Soóng Cọ, hát Then, bảo tồn các làn điệu hát ru và dân ca, thêu may trang phục dân tộc, học tiếng dân tộc..., thu hút trên 1.000 hội viên, phụ nữ tham gia. Thông qua các mô hình, chị em có thêm không gian giao lưu, thực hành, trao đổi kinh nghiệm và cùng nhau duy trì những nét đẹp văn hóa của cộng đồng. Đồng thời, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng và tạo nên bản sắc riêng cho từng khu dân cư.
Cùng với gìn giữ, trao truyền các giá trị truyền thống, nhiều hội viên phụ nữ còn chủ động phát huy lợi thế văn hóa bản địa để phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao thu nhập. Tại xã biên giới Hải Sơn, chị Sần Móc Lộc, người dân tộc Sán Chỉ, cùng gia đình phát triển mô hình du lịch gắn với đồi hoa sim Mã Thầu Sơn. Từ năm 2022 đến nay, gia đình chị đã trồng gần 4ha sim tím, đồng thời phục vụ các dịch vụ check-in, vui chơi, thuê trang phục truyền thống, trải nghiệm ẩm thực truyền thống... thu hút du khách bốn phương đến tham quan, trải nghiệm.
Bên cạnh đó, các cấp Hội Phụ nữ chủ động gắn hoạt động tham gia bảo tồn, gìn giữ văn hóa truyền thống với xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở thông qua việc vận động cán bộ, hội viên, phụ nữ hưởng ứng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”. Trong đó, chú trọng xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; giữ gìn vệ sinh môi trường; ứng xử văn hóa trong gia đình và cộng đồng, loại bỏ những hủ tục, tập quán lạc hậu. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ cơ sở.
