Dù ở nơi đường lò hun hút trong lòng đất hay trên khai trường đầy nắng gió, ở đâu cũng hiện diện hình ảnh những đoàn viên, đảng viên trẻ ngành Than đang miệt mài lao động, sáng tạo và cống hiến. Mang trong mình truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của Vùng mỏ anh hùng, tiếp nối các thế hệ đi trước bằng tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên, tuổi trẻ ngành Than hôm nay đang trở thành lực lượng xung kích trên mọi mặt trận, tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Qua đó, góp phần xây dựng ngành Than phát triển an toàn, hiện đại, bền vững, xứng đáng là trụ cột năng lượng của quốc gia, vững bước cùng đất nước trong kỷ nguyên mới.

Hiện nay, Đoàn Than Quảng Ninh có trên 10.600 đoàn viên. Những năm gần đây, trước yêu cầu phát triển bền vững, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn sản xuất của ngành, tuổi trẻ ngành Than chủ động đảm nhận nhiều việc mới, việc khó, phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích, sáng tạo, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.

Bám sát nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị, các đơn vị Đoàn triển khai sâu rộng, hiệu quả phong trào thi đua “Tuổi trẻ sáng tạo”, xây dựng các mô hình như: “Tổ thanh niên chuyển đổi số”, “Công trình thanh niên sáng tạo”, “Ca sản xuất thanh niên tiêu biểu”... Qua đó, tạo môi trường để ĐVTN phát huy năng lực chuyên môn, đề xuất sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tham gia giải quyết những khâu yếu, việc khó trong sản xuất tại đơn vị.

Một trong những điểm sáng trong phong trào sáng tạo của tuổi trẻ ngành Than năm 2026 là đề tài sáng kiến “Thiết kế hệ thống giám sát và theo dõi thiết bị trực tuyến dây chuyền cụm sàng 02” của nhóm tác giả thuộc Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Hà Tu, xuất sắc giành giải nhất tại Hội thi “Tuổi trẻ sáng tạo” do Đoàn Than Quảng Ninh tổ chức.

Anh Phạm Văn Hạnh, Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Hà Tu - Vinacomin, chia sẻ: Trước đây, việc theo dõi, thống kê hoạt động của dây chuyền cụm sàng công suất 2,5 triệu tấn chủ yếu được thực hiện thủ công, cán bộ phải trực tiếp đến hiện trường thu thập dữ liệu. Từ yêu cầu thực tiễn đó, nhóm tác giả đã nghiên cứu, xây dựng hệ thống giám sát trực tuyến, đưa các thông số vận hành lên môi trường số để thuận tiện theo dõi từ xa. Sau nhiều tháng nghiên cứu, ứng dụng ngôn ngữ lập trình Python cùng các công cụ AI hỗ trợ, hệ thống đã góp phần số hóa dữ liệu vận hành, nâng cao hiệu quả quản lý và từng bước thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất.

Xuất phát từ yêu cầu làm chủ công nghệ và chủ trương nội địa hóa thiết bị, phụ tùng phục vụ sản xuất, Đoàn Thanh niên Công ty CP Công nghiệp ô tô - Vinacomin đã triển khai công trình “Nghiên cứu, thiết kế chế tạo các sản phẩm cơ khí nội địa hóa trên máy phay giường CNC-NEWAY-PM2030HC”. Trong quá trình thực hiện, hơn 30 đoàn viên thanh niên đã trực tiếp đảm nhận nhiều khâu kỹ thuật quan trọng như: Khảo sát, đo vẽ và thiết kế các chi tiết cơ khí nhập khẩu; xây dựng bản vẽ kỹ thuật 2D, mô hình 3D và hệ thống thông số kỹ thuật; lập trình gia công CNC (G-code)...

Sau gần 5 tháng triển khai, đến tháng 1/2026, công trình đã gia công hoàn thiện nhiều chi tiết cơ khí phục vụ sản xuất, từng bước làm chủ quy trình từ thiết kế, lập trình đến gia công và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Công trình ước tính mang lại giá trị đóng góp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty khoảng 600-800 triệu đồng/năm.

Phong trào sáng tạo của tuổi trẻ ngành Than còn được cụ thể hóa bằng nhiều công trình thanh niên mang lại giá trị làm lợi hàng chục tỷ đồng. Từ năm 2025 đến nay, nhiều công trình tiêu biểu đã được Thành Đoàn Quảng Ninh gắn biển công trình thanh niên cấp thành phố, như: Công trình “Chuyển diện và đưa vào khai thác lò chợ cơ giới hóa 7-7 khu 1 vỉa 7” của Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Hà Lầm - Vinacomin; công trình “Hệ thống tuyển huyền phù” mức +15 kho than trung tâm của Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin; công trình “Lắp đặt hệ thống tời vô cực mã hiệu KS-900/250 tại giếng nghiêng chính mức +110/-200 giếng Vàng Danh” của Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Vàng Danh - Vinacomin...

Đối với ngành Than, an toàn lao động luôn là yêu cầu được đặt lên hàng đầu, vì vậy, nhiều đơn vị Đoàn đã chủ động đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác tuyên truyền, huấn luyện an toàn lao động. Hàng trăm video tuyên truyền được xây dựng trên nền tảng AI mô phỏng cụ thể từng thao tác trong ca sản xuất đến xử lý các tình huống khẩn cấp dưới hầm lò. Những video ngắn gọn, trực quan, giúp người lao động dễ tiếp cận, dễ ghi nhớ và có thể áp dụng ngay trong thực tế sản xuất.

Những kết quả đạt được cho thấy phong trào sáng tạo của tuổi trẻ ngành Than ngày càng đi vào chiều sâu. Giai đoạn 2022-2025, toàn Đoàn đã tham gia đề xuất 186 đề tài, 2.556 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ và hợp lý hóa sản xuất, với sự tham gia của 2.612 đoàn viên thanh niên , mang lại giá trị làm lợi hơn 84,6 tỷ đồng.

Toàn Đoàn duy trì hiệu quả 10 CLB khoa học kỹ thuật trẻ với 180 thành viên và 77 tổ hỗ trợ sáng kiến thu hút hơn 250 đoàn viên thanh niên tham gia. Những mô hình này đã trở thành “vườn ươm” để tuổi trẻ ngành Than phát huy trí tuệ, nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo và hiện thực hóa các ý tưởng mới phục vụ sản xuất kinh doanh.

Đồng chí Hoàng Việt Phương, Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh, cho biết: Thông qua những công trình, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ứng dụng phần mềm, trí tuệ nhân tạo vào sản xuất, tuổi trẻ ngành Than đang khẳng định vai trò tiên phong làm chủ khoa học công nghệ. Thực hiện phương châm “Mỗi đoàn viên là một hạt nhân đổi mới”, các cấp bộ Đoàn đã cụ thể hóa chương trình hành động gắn với từng nhóm nghề, từng đơn vị, không ngừng nâng cao năng lực số cho lực lượng lao động trẻ, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ trong toàn ngành, từng bước hiện thực hóa xây dựng mô hình “Mỏ thông minh” mà ngành Than đang hướng tới.

Không chỉ tiên phong trên mặt trận sản xuất, tuổi trẻ ngành Than còn tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện đảm bảo an sinh xã hội, vì cuộc sống cộng đồng. Trên những cung đường biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, màu áo xanh tình nguyện của tuổi trẻ ngành Than đã và đang lan tỏa giá trị nhân văn, làm đẹp thêm hình ảnh người thợ mỏ thời kỳ mới.

Các chương trình “Tình nguyện mùa đông”, “Xuân tình nguyện”, “Đền ơn đáp nghĩa” được duy trì thường xuyên với nhiều việc làm thiết thực, ý nghĩa, ngày càng thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia, góp phần chăm lo, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.

Bí thư Đoàn Thanh niên xã Lục Hồn Đinh Ngọc Trang chia sẻ: Những năm qua, địa phương luôn nhận được sự quan tâm, đồng hành của Đoàn Than Quảng Ninh trong công tác an sinh xã hội. Những hỗ trợ thiết thực như xây dựng nhà ở cho thanh niên công nhân có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng sân chơi cho thiếu nhi, lắp hệ thống đèn điện chiếu sáng công cộng... là nguồn động viên ý nghĩa, tiếp thêm động lực để địa phương chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân.

Trong 3 năm qua, toàn Đoàn Than đã huy động nguồn lực trên 2 tỷ đồng cho các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng. Nhiều chương trình ý nghĩa được triển khai như: Các hoạt động bảo vệ môi trường; hỗ trợ các gia đình đoàn viên bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai; tham gia phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát; xây dựng nông thôn mới nâng cao; trao tặng sân chơi thiếu nhi...

Đặc biệt, mô hình “Ngân hàng máu sống” tiếp tục được duy trì hiệu quả với 6.055 đoàn viên thanh niên tham gia. Từ năm 2022 đến nay, toàn Đoàn đã có gần 4.000 đoàn viên thanh niên hiến tặng 3.916 đơn vị máu, không ngừng lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp trong cộng đồng.

Song hành với công tác chuyên môn và phong trào tình nguyện, các cấp bộ Đoàn cũng thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam”, phong trào “Thanh xuân dâng Đảng” và mô hình “Tổ tu dưỡng phát triển Đảng”. Nhiệm kỳ 2022-2025, toàn Đoàn Than đã giới thiệu 1.502 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, bồi dưỡng; trong đó 1.129 đồng chí đã được kết nạp Đảng. Đây chính là nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, giàu khát vọng cống hiến, sẵn sàng tiếp nối truyền thống và gánh vác trọng trách phát triển ngành Than trong tương lai.

Từ phong trào thi đua lao động sản xuất, sáng tạo và xung kích tình nguyện đã xuất hiện ngày càng nhiều gương mặt trẻ tiêu biểu như: Nguyễn Trung Tín (Công ty CP Than Vàng Danh - Vinacomin); Nguyễn Văn Anh, Lê Ngọc Khánh, Nguyễn Quang Toàn (Công ty CP Than Mông Dương - Vinacomin); Phạm Văn Hạnh (Công ty CP Than Hà Tu - Vinacomin); Nguyễn Ngọc Toàn (Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin); Trịnh Công Lý (Công ty Than Thống Nhất); Lương Văn Thuyết (Công ty Than Mạo Khê); Nguyễn Văn Vũ (Công ty CP Than Hà Lầm - Vinacomin)…

Họ là những cán bộ, đoàn viên thanh niên năng động, những thợ trẻ giỏi, những đảng viên trẻ tiêu biểu đang từng ngày viết tiếp truyền thống vẻ vang của người thợ mỏ trong thời kỳ mới.

Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, tuổi trẻ ngành Than hôm nay đang từng bước khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sức sáng tạo qua mỗi ca sản xuất, mỗi công trình, phần việc vì cộng đồng. Hành trình viết tiếp truyền thống vẻ vang của Vùng mỏ sẽ tiếp tục được bồi đắp bằng niềm tự hào, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của mỗi đoàn viên thanh niên. Đó sẽ là nguồn động lực để các thế hệ thợ mỏ trẻ trưởng thành, góp sức xây dựng ngành Than phát triển bền vững, đồng hành cùng Quảng Ninh trên chặng đường phát triển giàu đẹp, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.

---

Thực hiện: NGUYỄN DUNG
Trình bày: ĐỖ QUANG