Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về “Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững” đã thổi một luồng sinh khí mới, tạo sự chuyển biến rõ nét trong đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân. Điều này không chỉ khẳng định tính đúng đắn của một chủ trương lớn, mà còn tạo nền tảng vững chắc, đưa văn hóa thực sự trở thành trụ cột cho sự phát triển bền vững.
Sức sống mới từ miền núi đến đô thị
Nhìn lại chặng đường triển khai Nghị quyết số 17-NQ/TU, có thể thấy khí thế thi đua sôi nổi đã lan tỏa rộng khắp. Tại các địa phương miền núi, biên giới như Bình Liêu, Quảng Đức, Hoành Mô, Đầm Hà… công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Các mô hình giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Tày, bảo tồn trang phục truyền thống dân tộc Dao Thanh Y, hay duy trì nghề thêu thổ cẩm, các câu lạc bộ hát đối... đã trở thành điểm tựa tinh thần, biến di sản văn hóa thành tài sản phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống cho nhân dân.
Tại xã biên giới Hoành Mô, tinh thần Nghị quyết số 17-NQ/TU hòa cùng các phong trào thi đua phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ an ninh biên giới. Từ đầu năm đến nay, công tác giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai chặt chẽ. Xã tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản về an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, đồng thời bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch sinh thái, thương mại biên giới.
Trong khi đó, ở khu vực đô thị sôi động như phường Móng Cái 1, việc thực hiện Nghị quyết 17-NQ/TU lại thể hiện một cách làm sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế - dịch vụ với xây dựng nếp sống văn minh đô thị. Từ đầu năm đến nay, phường đã gắn kết chặt chẽ việc thực hiện nghị quyết với phong trào “Bình dân học vụ số”, ứng dụng công nghệ số trong đời sống văn hóa. Toàn phường đăng ký 30 mô hình “Học và làm theo Bác” gắn với chỉnh trang đô thị, chăm lo an sinh xã hội. Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phường đã tổ chức hơn 450 hoạt động tuyên truyền, bảo vệ môi trường, văn hóa - xã hội thu hút trên 25.000 lượt người tham gia; vận động hơn 140 hộ dân tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình với tổng giá trị hơn 4,56 tỷ đồng để nâng cấp hạ tầng, tạo dựng không gian sống sáng - xanh - sạch - đẹp, văn minh và hiện đại.
Mỗi địa phương một bản sắc, một cách làm riêng, nhưng tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung: Coi văn hóa là gốc, là nền tảng để nuôi dưỡng sức mạnh con người, tạo đà cho phát triển bền vững.
Biến giá trị văn hóa thành nguồn lực nội sinh
Mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết số 17-NQ/TU là xây dựng con người Quảng Ninh phát triển toàn diện với các đặc trưng "Bản lĩnh, Tự cường, Kỷ cương, Đoàn kết, Nghĩa tình, Hào sảng, Sáng tạo, Văn minh"; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế bền vững với phát triển văn hóa, thu hẹp khoảng cách vùng miền và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Sự ra đời của Nghị quyết 17-NQ/TU đã tiếp thêm nguồn sinh khí mới cho phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận Tổ quốc các cấp, các ngành và chính quyền địa phương trong việc lồng ghép Nghị quyết số 17-NQ/TU với các cuộc vận động thi đua yêu nước đã tạo nên sức mạnh tổng hợp. Đến nay, 100% các hộ dân, khu phố, chi hội đoàn thể tại các địa phương đều ký cam kết thi đua phát triển kinh tế, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội và quy ước cộng đồng.
Hiệu quả của phong trào được chứng minh bằng những con số ấn tượng trong thực tiễn. Tính đến nay, trên 97,9% khu dân cư trên địa bàn thành phố đạt danh hiệu Thôn, khu phố văn hóa. Đặc biệt, đời sống tinh thần của người dân cũng không ngừng được nâng cao. Tỷ lệ người dân tham gia hoạt động tại các thiết chế văn hóa, thể thao đạt 50%. Trung bình mỗi nhà văn hóa duy trì từ 2 đến 5 câu lạc bộ hoạt động thường xuyên như bóng chuyền hơi, dân vũ, cầu lông, thể thao quần chúng... Các sự kiện văn hóa quy mô như Liên hoan tiếng hát khu dân cư đã thu hút đông đảo diễn viên quần chúng tham gia, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu, thắt chặt tình đoàn kết xóm giềng, khu dân cư.
Bên cạnh đó, phong trào xây dựng môi trường sống "sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn" qua mô hình "Ngày Chủ nhật xanh", cùng hàng nghìn tổ, cụm nhân dân tự quản an ninh trật tự đã góp phần giữ vững bình yên từ cơ sở, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và trách nhiệm cộng đồng của mỗi người dân.
Việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 17-NQ/TU không chỉ khơi dậy tinh thần tự hào, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn biến văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, nguồn sức mạnh tinh thần to lớn. Sự hòa quyện giữa giá trị truyền thống và nếp sống văn minh hiện đại đang ngày càng định hình rõ nét, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
