Ngày 13/10, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã công bố dự báo kinh tế toàn cầu, trong đó nâng nhẹ mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên mức 3,1% song cảnh báo về những rủi ro ngày càng lớn từ nợ gia tăng và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh triển vọng kinh tế giữa các quốc gia ngày càng phân hóa.
Báo cáo được công bố khi các nhà lãnh đạo kinh tế và tài chính thế giới tham dự Hội nghị thường niên năm 2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG) tại Bangkok, Thái Lan diễn ra từ ngày 12 đến ngày 18 tháng 10 năm 2026.
Theo dự báo mới nhất của IMF, kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3,1% trong năm nay, cao hơn mức 3% đưa ra hồi tháng 7 nhưng thấp hơn mức 3,5% của năm 2025. Tăng trưởng dự kiến sẽ phục hồi lên 3,4% vào năm 2027. Nhìn chung, các nền kinh tế phát triển dự kiến tăng trưởng 2,1% trong năm nay, so với 2% năm 2025, trước khi giảm tốc xuống 1,9% vào năm tới.
Các dự báo này được xây dựng trên cơ sở giả định giá dầu tăng gần 41% trong năm nay, lên mức bình quân 96 USD/thùng. Lạm phát toàn cầu dự kiến ở mức 4,7% trong năm 2026, trước khi giảm xuống 4,1% vào năm 2027. IMF đồng thời giả định hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt qua eo biển Hormuz sẽ được nối lại vào tháng 3, trong khi đà tăng nhu cầu đối với các sản phẩm và công nghệ AI sẽ chậm lại.
AI thúc đẩy tăng trưởng nhưng lợi ích phân bổ không đồng đều
Theo IMF, nhu cầu liên quan đến AI đang góp phần hỗ trợ tăng trưởng, nhưng lợi ích tập trung ở một số nền kinh tế. Mỹ và Trung Quốc chiếm hơn 75% nhu cầu nhập khẩu ròng toàn cầu đối với chip máy tính và các thiết bị liên quan tới AI.
Theo báo cáo của IMF, tăng trưởng toàn cầu ngày càng tập trung ở một nhóm nhỏ các quốc gia. Hiện 32 quốc gia đóng góp tới 95% mức tăng trưởng toàn cầu, so với 54 quốc gia hồi tháng 4.
Bà Silvana Tenreyro, Giám đốc nghiên cứu của IMF, nhận định triển vọng kinh tế giữa các quốc gia có sự phân hóa rất lớn. Bà cho biết: “Kinh tế toàn cầu không đơn thuần đang tăng tốc hay chậm lại; thay vào đó, tăng trưởng đang được phân bổ lại giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức độ chịu ảnh hưởng của cú sốc nguồn cung do chiến tranh gây ra và sức mạnh của nhu cầu liên quan đến AI”.
Bên cạnh triển vọng tăng trưởng, IMF cũng cảnh báo những rủi ro đối với thị trường tài chính. Ông Athanasios Vamvakidis, Phó Giám đốc Vụ Thị trường Tiền tệ và Vốn của IMF, cho rằng một đợt điều chỉnh trên thị trường chứng khoán liên quan đến AI có thể gây ra tác động tiêu cực. Lợi suất trái phiếu tăng và các mối đe dọa an ninh mạng có khả năng làm gián đoạn hệ thống tài chính cũng là những rủi ro đáng chú ý.
Tác động của AI đối với thị trường lao động cũng là vấn đề được IMF quan tâm. Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva ví ảnh hưởng của công nghệ này đối với việc làm như “một cơn sóng thần diễn ra chậm, nhưng vẫn là sóng thần”. Theo ước tính của IMF, khoảng 40% việc làm toàn cầu sẽ chịu tác động theo thời gian, từ được AI hỗ trợ nâng cao hiệu quả đến bị suy giảm hoặc biến mất.
Nợ gia tăng tiếp tục gây ra sức ép lên các nền kinh tế
Bên cạnh những thay đổi do AI mang lại, gánh nặng nợ vẫn là mối lo ngại lớn. Tổng Giám đốc IMF kêu gọi cả các quốc gia giàu và nghèo củng cố tình hình tài chính công, đồng thời kiểm soát nợ. Bà Tenreyro cũng nhấn mạnh yêu cầu này trong bối cảnh chi phí vay vốn vẫn ở mức cao.
Theo dự báo của IMF, các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển dễ bị tổn thương trước chi phí dầu khí tăng cao và sẽ giảm tốc tăng trưởng từ 4,5% năm 2025 xuống 3,7% trong năm 2026, trước khi phục hồi lên 4,4% vào năm 2027.
Tại Trung Đông và Trung Á, các nền kinh tế được dự báo suy giảm trong năm 2026, trước khi tăng trưởng trở lại ở mức 6,3% vào năm sau. Trong khi đó, khu vực đồng euro gồm 21 quốc gia được dự báo tăng trưởng 1,1% trong năm nay và 1,2% vào năm 2027.
Ở châu Á, kinh tế Trung Quốc dự kiến tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, giảm so với mức 5% của năm trước nhưng vẫn phù hợp với mục tiêu chính thức của nước này. Ấn Độ tiếp tục là nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, với mức dự báo 7%, thấp hơn mức 7,7% của năm 2025.
IMF là tổ chức tài chính quốc tế gồm 191 quốc gia thành viên, hoạt động nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định tài chính và giảm nghèo trên toàn cầu. Tại cuộc họp ở Bangkok, các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương đang thảo luận về tình hình kinh tế thế giới, cùng những biện pháp nhằm duy trì ổn định tài chính và tăng trưởng bền vững.
